ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

Αναζητώντας τον επόμενο… Μαθουσάλα

Οταν η Μαρί Μπρεμόν γεννήθηκε, στο Νολέ της δυτικής Γαλλίας, ο Πύργος του Αϊφελ δεν είχε ακόμη κατασκευαστεί. Οταν μετακόμισε στο Παρίσι, ο Μονέ ζωγράφιζε τα «Χρυσάνθεμά» του. Οταν γιόρτασε τα 50 της χρόνια, ο Ντε Γκολ δεν είχε κάνει ακόμη τα πρώτα του πολιτικά βήματα. Μέχρι προχθές οπότε απεδήμησε εις Κύριον, το ίδιο ήσυχα όπως είχε ζήσει, ήταν ο γηραιότερος άνθρωπος στον κόσμο. Και δεν έκρυβε τον θαυμασμό της γι’ αυτή την «εκπληκτική εφεύρεση», την τηλεόραση.

Η ηλικία της, πάντως, δεν ήταν και τόσο… εντυπωσιακή. Η Μπρεμόν δεν είχε τα 122 χρόνια της συμπατριώτισσάς της Ζαν Καλμάν που πέθανε το 1997, ούτε τα 119 χρόνια της Αμερικανίδας Σάρα Κνάους, η οποία εγκατέλειψε τα εγκόσμια τρεις ημέρες πριν από την έλευση του 2000. Ηταν «μόλις» 115 ετών. Στα τελευταία της γενέθλια, τον Απρίλιο, ήταν χαρούμενη, ντυμένη στα κόκκινα και έτρωγε με όρεξη σοκολατάκια.

Βέβαια, το βιβλίο Γκίνες τείνει να αποδίδει τον τίτλο του «γηραιότερου» σε ανθρώπους που ζουν στη Δύση, καθώς ότι μόνον αυτοί διαθέτουν πιστοποιητικά γέννησης. Ετσι, η Μπρεμόν κατείχε τον τίτλο σε πείσμα των ισχυρισμών του Ραν Σαχά Κανού από το Νεπάλ ότι είναι 167 ετών ή του Μαλαισιανού Ομάρ Αμπάς ότι έχει κλείσει τα 141. Τώρα, τον τίτλο της διεκδικεί η Ελίζαμπεθ Ισραελ, από τη Δομινικανή Δημοκρατία, που υποστηρίζει ότι τον περασμένο Ιανουάριο έσβησε 126 κεράκια γενεθλίων.

Δεν ξέρουμε αν οι προαναφερθέντες είναι πράγματι σ’ αυτή την ηλικία (και κυρίως εάν ήταν, θα είχαν όντως τη διαύγεια να το πουν;). Αυτό που διαφαίνεται πάντως είναι ότι, αντίθετα με τα όσα υπερβολικά λέγονται για την πρόοδο της επιστήμης, θα δυσκολευτούμε πολύ να τους φτάσουμε. Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση Science, οι ρυθμοί αύξησης του μέσου όρου ζωής στις μεγαλύτερες χώρες της Δύσης διαρκώς επιβραδύνονται. Αυτό σημαίνει ότι ο μέσος όρος ζωής δεν πρόκειται να φτάσει τα 100 πριν από τον 26ο αιώνα στις ΗΠΑ και πριν από τον 22ο αιώνα στη Γαλλία.

«Το ανθρώπινο σώμα δεν έχει σχεδιαστεί για μακροχρόνια χρήση», εξηγούσε στο περιοδικό ο επικεφαλής της έρευνας και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου Τζέι Ολσάνσκι. «Εχει φτιαχτεί για βραχυπρόθεσμη χρήση και αυτό που κάνουμε τώρα είναι να πιέζουμε τους ανθρώπους να ξεπεράσουν το χρόνο της εγγύησης που συνοδεύει τις ζωντανές μηχανές».

Η «πίεση» αυτή αγγίζει σιγά-σιγά τα όριά της. Ετσι, δεν υπάρχει περίπτωση να δούμε δραματική αύξηση στο προσδόκιμο ζωής αν δεν αλλάξει ριζικά η δομή του ανθρώπινου σώματος (επιστημονική φαντασία) ή αν δεν βρεθεί τρόπος να καθυστερήσει η διαδικασία της γήρανσης των κυττάρων. «Το ζήτημα είναι να παρέμβουν οι βιοϊατρικές επιστήμες στη διαδιασία της γήρανσης και γίνουν οι παρεμβάσεις αυτές διαθέσιμες σε ολόκληρο τον πληθυσμό», λέει ο Ολσάνσκι.

Μακρινό; Σίγουρα. Επιθυμητό; Αμφίβολο. Σε έναν κόσμο όπου οι ηλικιωμένοι θα παραμένουν παραγωγικοί, τουλάχιστον θα είναι πιο εύκολο να λυθεί το ασφαλιστικό. Ομως, το παραδοσιακό «τόπο στα νιάτα» θα χάσει την έννοιά του, καθώς ο υπερπληθυσμός και η μεγάλη παράταση της ζωής δεν θα αφήνουν ούτε ζωτικό χώρο ούτε φυσικούς πόρους για τις νέες γενιές. Ισως βέβαια να χάσει ο κόσμος σε νέες ιδέες αλλά θα γίνει σοφότερος. Αν η γενιά που βίωσε στο πετσί της τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο κρατούσε τα ηνία ώς το 2050, τουλάχιστον θα αποφεύγονταν οι πολεμικές περιπέτειες. Η συλλογική ιστορική μνήμη ίσως να εμπόδιζε τα σφάλματα που επαναλαμβάνονται με μαθηματική ακρίβεια στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Κι ενώ στη Δύση οι ισορροπίες των γενεών θα έχουν ανατραπεί ριζικά, στον υπόλοιπο κόσμο οι άνθρωποι θα εξακολουθούν να πεθαίνουν προτού φτάσουν τα πενήντα. Ουκρανή οικιακή βοηθός, που φροντίζει ηλικιωμένο κύριο άνω των ογδόντα, έλεγε τις προάλλες ότι τα παιδιά της στο Κίεβο δεν μπορούν να διανοηθούν ότι υπάρχουν άνθρωποι στην ηλικία του εργοδότη της. Πόσο μάλλον στην ηλικία της Μπρεμόν, η οποία είχε χάσει τον πρώτο της σύζυγο στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο…