ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Αποτυπωματα

Τα σημεία του ορίζοντα είναι τέσσερα, Βορράς, Νότος, Ανατολή, Δύση, όπως μαθαίναμε στο μάθημα της Πατριδογνωσίας, όμως κατά τις μετακινήσεις μας, προεκλογικές και μη, σπάνια καταφεύγουμε σ’ αυτά για να προσανατολιστούμε. «Θα περάσεις τρία φανάρια, θα πάρεις τον παράδρομο, πρώτο στενό μετά τα Γκούντις δεξιά, θα δεις αριστερά έναν Γερμανό. Μετά τα Βίλατζ συναντάς το Εβερεστ, εκεί θα σε περιμένει η γιαγιά, θα την παραλάβεις, θα κόψεις φορτωτική, θα την πας να ψηφίσει…». Είτε στη Σπάρτη είτε στην Αθήνα ή τη Λαμία, οι ίδιες οδηγίες, οι ίδιες γεωγραφικές αναφορές.

Δεν χάθηκαν μόνον τα σημεία του ορίζοντα, τα σημεία των τεσσάρων εποχών, αλλά και τα σημεία της μνήμης, της Φύσης, της Ιστορίας, των θρύλων και των τραγουδιών. «Θα πάρεις το μονοπάτι μετά το στοιχειωμένο δέντρο, θα δεις το εικονοστάσι, μετά το γεφύρι κι εκεί ακολουθείς τις αμυγδαλιές, τέτοια εποχή θα έχουν ανθίσει, φτάνεις στο σπίτι, ένα πράσινο πορτόνι, ένας κίτρινος σκύλος, μη φοβηθείς, δεν δαγκώνει, χτύπα δυνατά, η θεία είναι περήφανη στ’ αφτιά».

Διαφάνεια, αξιοκρατία, συναίνεση, νέα εποχή, ρήξεις, ανατροπές, διεμβολισμοί, μαζί θα προχωρήσουμε, επιτέλους, κάποιος που μας κοιτάζει στα μάτια, που «είναι ο εαυτός του», όμως ο άλλος είναι δυο φορές ο εαυτός του. Εξετάζουμε τα προεκλογικά πακέτα, γυρεύουμε τις πιο συμφέρουσες προσφορές. Κυρίως μην κοιτάξεις πίσω, μας προειδοποιούν οι οδηγίες χρήσεως, θα μαρμαρώσεις, θα σου κλέψουν τη λαλιά, οι «ανεράιδες» θα βγουν από το πηγάδι. Εφήμερα, πλαστικά και άδεια φαίνονται τα ορόσημα και οι οδοδείκτες της πόλης και της πολιτικής. «Είμαι ένας απλός άνθρωπος», λέει ο ένας? απλούστερος, απλούστατος ο άλλος. Κάποιος που νοιάζεται, κάποιος που θα μας προσέχει, κάτι αόριστο που μας απειλεί, κάποιος που μας εκπροσωπεί και στέκεται ασπίδα ανάμεσα σ’ εμάς και στο Μεγάλο Αγνωστο.

Στις εκλογές αυτές δεν αναμετρήθηκαν οι μεγάλες ιδέες, αλλά οι αυτοδιαφημιζόμενες νέες ιδέες, τα οράματα, οι μεγάλες προθέσεις και η μεγάλη ιδέα που ο καθένας φαίνεται να έχει για τον εαυτό του. Ποια Ανατολή, ποια Δύση, ποια Δεξιά και ποια Αριστερά, ποιες σταθερές; «Αλλοτε σκεπτόμεθα. Σήμερα οραματιζόμαστε. Αντικαταστήσαμε τη βασική ιδιότητα της ωριμότητας με τα βασικά χαρακτηριστικά της παιδικής ηλικίας», έγραφε το 1986 ο Μάνος Χατζιδάκις. Σήμερα εξετάζουμε πακέτα προσφορών: παιδικοί σταθμοί στις υπόγειες διαβάσεις, σχολεία-εμπορικά κέντρα, Ιντερνετ για την τρίτη ηλικία, ενώ οι άνεργοι θα μπορούν να μετακινούνται, δωρεάν και παλινδρομικά, με το προεκλογικό Λεωφορείο ο Πόθος. Ιλουστρασιόν προγράμματα, ομοβροντίες παροχών, διευρύνσεις, μεταγραφές, όλες οι φωνές, «όλες οι γιορτές, όλα τα όνειρα», όπως κραύγαζε κάποτε ο μικροπωλητής του «Καζαμία Ονειροκρίτη» στο πεζοδρόμιο της Αιόλου. Τόνοι χαμηλοί και αβαθείς, κλίμα ήπιο και άθυμο, επάλληλα στρώματα μουσικής και χρωμάτων μιας χρήσεως.

Χαμηλή η γραμμή του ορίζοντα, χαμένα τα σημεία του. Παγκοσμιοποίηση των αγορών, αλλά τώρα βασιλεύει ο επαρχιωτισμός του τοπικού, του αρχηγικού και του εφήμερου. Και από αύριο οι μεταξωτές επικοινωνιακές κορδέλεςσ θα ξεφτίσουν και οι πρώτες δόσεις του εκλογοδάνειου θα αρχίσουν να τρέχουν.