ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ενα μυστικό με μέλι, θυμάρι και άνεμο

Ο άνεμος που φύσαγε όλο το βράδυ ταρακουνούσε την τέντα του μικρού μας αντίσκηνου σαν φυλλαράκι φθινοπωρινό στην άκρη του κλαδιού, ταράζοντας τον ύπνο μας. Ολη νύχτα στριφογύριζα στον υπνόσακκο. Ο Φρόντης, ο συνταξιδιώτης μου, δεν έμοιαζε να έχει τέτοιο πρόβλημα, ο άνεμος όπως και η βροχή φαίνεται πως ήταν γι’ αυτόν το πιο γλυκό νανούρισμα. Λίγο πριν ξημερώσει κατάφερα να κλείσω τα μάτια μου, αλλά με το που βγήκε ο ήλιος πίσω από τα βουνά της Αργολίδας ξύπνησα. Ο Φρόντης ήταν ήδη έξω κι ετοίμαζε το πρωινό. Βλέποντας ότι δεν είχα κουράγιο να βγω από τον υπνόσακκο, ήρθε με μια κούπα αχνιστό φασκόμηλο με αρωματικό θυμαρίσιο μέλι. Βγήκα έξω και είδα έναν καταγάλανο ουρανό. Ο άνεμος είχε διώξει τα σύννεφα της βροχής προς το πέλαγος.

«Ξέρεις πού βρίσκεται ο παράδεισος;», με ρώτησε ο Φρόντης. «Ναι», του απάντησα. «Μέσα στην κούπα μου. Μόλις ανακάλυψα ότι ο παράδεισος είναι αχνιστός, γλυκός και πόσιμος». «Αυτό που πίνεις κάπου γεννήθηκε. Μπορώ να σου πω τις συντεταγμένες: 23 μοίρες ανατολικό μήκος, 36 μοίρες βόρειο πλάτος. Μπορώ να σου πω και το όνομά του. Κύθηρα. Εκεί φυτρώνει αυτό το φασκόμηλο, σε κάτι βραχοπλαγιές που τις χαϊδεύουν οι άνεμοι. Οι βροχές που έρχονται από το πέλαγος ποτίζουν τα θυμάρια που σκεπάζουν όλο το νησί, αυτά που τρυγούν οι μέλισσες και φτιάχνουν το μέλι με τα πιο μεθυστικά άρωματα. Πάμε να δεις τα χρώματα και τα αρώματα του παραδείσου». Πήγαμε. Τέσσερις ώρες χαλαρή οδήγηση από τη ΒΑ γωνιά της Πελοποννήσου ώς την άκρη της, στη Νεάπολη Βοιών, και από εκεί με πλοίο σε μια ώρα και κάτι στα Κύθηρα. Μείναμε μια εβδομάδα. Περπατήσαμε σε κάθε γωνιά. Διασχίσαμε οροπέδια. Ανεβήκαμε σε κορυφές με μινωικά ιερά. Χαθήκαμε στα πυκνά πευκοδάση της βόρειας ακτής. Κατηφορίσαμε σε κρυφές αμμουδιές. Σταθήκαμε δίπλα σε καταρράκτες και λίμνες, στο φαράγγι του Μυλοποτάμου. Περάσαμε από χωριά με πέτρινα σπίτια. Γέφυρες 200 ετών. Κάστρα συμφιλιωμένα με τη γαλήνη της ερημιάς. Και παντού, παντού, παντού ανθισμένο θυμάρι και φασκόμηλο.

Πεζοπορώντας

– Τριφυλλιάνικα – Παλαιόχωρα

2 χλμ. / 1 ώρα

Αυτή είναι μια από τις απολαυστικότερες πεζοπορικές διαδρομές, σε βατό μονοπάτι, χωρίς μεγάλες υψομετρικές διαφορές, που οδηγεί στο πιο ενδιαφέρον ιστορικό αξιοθέατο. Από τον Ποταμό ακολουθείτε τον στενό ασφαλτόδρομο προς τα Τριφυλλιάνικα. Μόλις μπείτε στο χωριό, θα δείτε δεξιά την εκκλησία κι ένα μικρό τσιμεντοστρωμένο πλάτωμα. Εκεί, ακριβώς πριν από την εκκλησία, ακολουθείτε τον τσιμεντόδρομο που φεύγει δεξιά (ΝΑ). Επειτα από 50 μ., περπατάτε σε χωματόδρομο, που σταματάει στο νεκροταφείο του χωριού μετά 300 μ. Το μονοπάτι συνεχίζει από το τέλος του χωματόδρομου, αριστερά από το νεκροταφείο. Μέχρι να φτάσετε στα ερείπια της καστροπολιτείας της Παλαιόχωρας, της παλιάς πρωτεύουσας του νησιού, θα ανεβοκατεβείτε ομαλά 3 πλαγιές και θα διασχίσετε 2 ρέματα. Επιστρέφετε από το ίδιο μονοπάτι ή φροντίζετε να έρθει κάποιος φίλος να σας πάρει με αυτοκίνητο, αφού στην Παλαιόχωρα φτάνει και χωματόδρομος.

– Το φαράγγι του Μυλοποτάμου

2,5 χλμ. / 2 ώρες

Αυτή είναι η πιο δημοφιλής πεζοπορική διαδρομή, αφού διασχίζει ένα μαγευτικό τοπίο με καταρράκτες, λίμνες με κρυστάλλινα παγωμένα νερά όπου μπορείτε να κάνετε μπάνιο και εντυπωσιακά λείψανα από νερόμυλους και πέτρινες γέφυρες. Η διαδρομή δεν είναι μεγάλη, αλλά θέλει αρκετό χρόνο, αφού το τοπίο θα σας υποχρεώσει να σταματήσετε αρκετές φορές για να το απολαύσετε. Από τον κεντρικό δρόμο του Μυλοποτάμου, ακολουθείτε τον ασφαλτόδρομο που πηγαίνει βόρεια προς την Παναγία Ορφανή και έπειτα από περίπου 300 μ. θα δείτε μια παλιά πινακίδα που γράφει «Καταρράκτης». Ακολουθήστε το κατηφορικό καλντερίμι προς τα ανατολικά (δεξιά σας), το οποίο καταλήγει σε ένα εγκαταλειμμένο παλιό κτίριο. Αν συνεχίσετε από δω προς τα δεξιά (νότια), σε λίγα μέτρα θα φτάσετε στον πρώτο καταρράκτη, όπου πιθανότατα θα συναντήσετε πολύ κόσμο, γιατί φτάνει και δρόμος ώς εδώ (σχεδόν). Αν όμως συνεχίσετε προς τα αριστερά (βόρεια), μέσα στη ρεματιά, θα ανακαλύψετε πολύ ομορφότερα τοπία, χωρίς πολυκοσμία. Κατηφορίζοντας, θα περάσετε από τον νερόμυλο του Φιλιππή, τον μόνο αναστηλωμένο νερόμυλο του φαραγγιού. Από δω και κάτω το μονοπάτι περνάει από τη μια όχθη του ρέματος στην άλλη, δίπλα σε ερειπωμένους νερόμυλους. Θα περπατήσετε σε πέτρινες γέφυρες και θα φτάσετε σε ένα σημείο όπου τα νερά της ρεματιάς εξαφανίζονται σε μια καταβόθρα. Εδώ σταματάει το μονοπάτι. Από δω και κάτω το φαράγγι μπορούν να διασχίσουν μόνο όσοι έχουν ειδικό εξοπλισμό και γνώσεις canyoning, για να βγουν στην Παναγία Ορφανή και στην παραλία Καλάμι. Οι υπόλοιποι είτε επιστρέφετε από το ίδιο μονοπάτι είτε ακολουθείτε ένα άλλο σκέλος του, ανηφορικό, που ξεκινάει λίγο νοτιότερα από τους τελευταίους νερόμυλους, περνάει από το ξωκλήσι της Αγίας Ειρήνης και καταλήγει στην άσφαλτο, περίπου 300 μ. βορειότερα από την αφετηρία αυτής της πεζοπορικής διαδρομής.

Διαμονή

Δεν υπάρχουν μεγάλα ξενοδοχειακά συγκροτήματα. Μόνο μικρές μονάδες χτισμένες σύμφωνα με την τοπική αρχιτεκτονική, ενοικιαζόμενες βίλες και παλιά σπίτια – ξενώνες. Οι καλύτερες επιλογές είναι τα «Σπίτια του Βασίλη» στο Καψάλι, συγκρότημα από 12 διαμερίσματα μέσα σ’ έναν ελαιώνα, κάτω από το κάστρο της Χώρας. Τα κάνει ξεχωριστά η ιδιαίτερη επίπλωση και η καλλιτεχνική διακόσμηση από τον ζωγράφο Μανώλη Χάρο (τηλ. 27360-31.125, www. kythirabungalowsvasili. gr). Στα βόρεια, στον οικισμό Βουνό, 2 χλμ. νότια από τον Καραβά, υπάρχει η θαυμάσια «Βίλα με τον Πύργο» (www. kithiravilla. com), ένα συγκρότημα από 3 θαυμάσια εξοχικά σπίτια, εκ των οποίων το μεγάλο σπίτι έχει κι ένα μαγευτικό διώροφο πύργο βγαλμένο από παιδικό παραμύθι! Εξαιρετική επιλογή είναι και το συγκρότημα «Ζωγραφιές», περίπου 1 χλμ. βόρεια από τη Χώρα (www. studiozografies. gr, τηλ. 27360-31.603), μια «αγκαλιά» από 10 studios διακοσμημένα πολύ όμορφα.

Χρήσιμα

Στα Κύθηρα μπορείτε να πάτε με πλοίο από τον Πειραιά ή οδικώς μέχρι το Γύθειο ή τη Νεάπολη Λακωνίας και από εκεί με πλοίο. Υπάρχει και αεροπορική σύνδεση με την Αθήνα. Λιμεναρχείο Πειραιά: 210-41.47.800. Λιμεναρχείο Γυθείου: 27330-22.262. Λιμεναρχείο Νεάπολης: 27340-22.228. Λιμεναρχείο Κυθήρων: 27360-33.280.

Ο ταξιδιωτικός οδηγός «Ανεξερεύνητα Κύθηρα» της Τζέλης Χατζηδημητρίου είναι ένας θησαυρός πληροφοριών. Ο χάρτης Κυθήρων της TERRAIN (www. terrainmaps. gr) στην κλίμακα 1:35.000 είναι ο λεπτομερέστερος και ακριβέστερος χάρτης του νησιού, με όλα τα μονοπάτια.