ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Η ζωγραφική των Ανθρώπων

Το αεροπλάνο που μας μετέφερε στο Βερολίνο ήταν γεμάτο από μαθητές μιας τάξης του Γυμνασίου. Στην απογείωση οι εκστατικές τους ιαχές και τα γουρλωμένα μάτια έκαναν εμάς τους «μεγάλους» να χαμογελάσουμε. Αυτό μάλλον λέγεται «νοσταλγία».

Προσπάθησα να φανταστώ το πρώτο κοινό ταξίδι του Αντώνη και της Αζίας Χατζηιωάννου στη Γερμανία. Ταξίδευα για να δω από κοντά την παρθενική παρουσίαση της συλλογής τους στο εξωτερικό. Ενα αντιπροσωπευτικό δείγμα θα παρουσιαζόταν στο παράρτημα του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού στο Βερολίνο, μεταφέροντας ίχνη από το πάθος και την αγάπη δύο απλών ανθρώπων που άρχισαν να αγοράζουν έργα στις αρχές της δεκαετίας του ’80 και έφτασαν σήμερα να είναι επισήμως συλλέκτες. Η συμπαγής συλλογή τους αριθμεί πια περισσότερους από 500 πίνακες καθαρόαιμης παραστατικής ελληνικής ζωγραφικής. Εχω στα χέρια μου τον κατάλογο της έκθεσης (επιμέλεια: Ιρις Κρητικού), μια έκδοση που τιμά τους ίδιους και όσους βοήθησαν για να υλοποιηθεί. Από τους ενθουσιώδεις μαθητές του 2011 «ταξιδεύω» στο νεαρό ερωτευμένο ζευγάρι, κάμποσα χρόνια πίσω. «Η δεκαετία του 1960 μάς βρήκε μαθητές γυμνασίου και ύστερα φοιτητές στο πανεπιστήμιο. Ηταν τότε που επισκεφθήκαμε, για πρώτη φορά, τη Γερμανία. Μέχρι τότε την ξέραμε σαν τη Μεγάλη Χώρα των Γραμμάτων, των Τεχνών και του Πολιτισμού, σαν την πατρίδα των Καντ, Σίλερ, Γκαίτε, Ντίρερ κ.ά. Αλλά και σαν τη χώρα που σπούδασαν οι περισσότεροι πανεπιστημιακοί μας δάσκαλοι. Τώρα όμως βλέπαμε τη Γερμανία με τα ίδια μας τα μάτια. Βλέπαμε την ευγένεια του λαού της, την πειθαρχία του, τη συγκρότησή του, και τα ζηλέψαμε. Βλέπαμε, ακόμα, το οικονομικό θαύμα (…). Για όλα αυτά, τη Γερμανία την αγαπήσαμε από πολύ νωρίς και από τότε την επισκεπτόμαστε τακτικά σε πρώτη ευκαιρία».

Τώρα είχαν τη χαρά να δείξουν τη συλλογή τους σε μια μεγάλη πόλη της Ευρώπης και του κόσμου. Το αξίζουν. Δεν είμαι ειδικός στη ζωγραφική, δεν έχω γνωρίσει άλλους συλλέκτες. Ο Αντώνης και η Αζία Χατζηιωάννου δεν είναι οι τυπικοί «ευκατάστατοι» που επένδυσαν στην τέχνη. Για να είμαι ειλικρινής όσες φορές τους έχω συναναστραφεί ξεχνάω ποιοι είναι και τι κάνουν. Απλοί, πολύ απλοί, ανθρώπινοι και πηγαίοι, έγιναν συλλέκτες επειδή αγαπούν μόνο τη ζωγραφική. Αυτό πια είναι πασιφανές. Χωρίς, ίσως, να το καταλαβαίνουν η αβάσταχτη, μερικές φορές, ανθρωπιά των έργων που έφεραν κοντά τους αυτά τα 30 χρόνια είναι το πιο δικό τους κομμάτι.