ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

«Αμπούλες βρώμας»

«Είναι παράξενο το ότι ο Φίλιπ Ροθ κέρδισε το Εθνικό Βραβείο Βιβλίου το 1995 με το «Θέατρο του Σάμπαθ»», γράφει ο Mark Shechner στη μελέτη του «Up Society’s ass, copper. Rereading Philip Roth» (The University of WisconsiPress, 2003). Και συνεχίζει: «Μια νευρική κρίση που έχει τη μορφή μυθιστορήματος, το οποίο έκανε ορισμένους κριτικούς να παραμιλούν δυνατά και να εκσφενδονίζουν αμπούλες βρώμας». Κοινώς, η κριτική κατέσφαξε το βιβλίο. Το βραβείο όμως το πήρε. Τι εντυπωσίασε; Το ότι παρότι ο συγγραφέας είχε πατήσει τα 62, παρότι είχε υποβληθεί σε πενταπλό μπαϊπάς και παρότι είχε μπει στη δοκιμασία της διάλυσης του εικοσαετούς δεσμού του με την Κλερ Μπλουμ, εμφανιζόταν τώρα με ακόμα μεγαλύτερη δυναμική, ορμή, φαντασία (και φαντασιώσεις!) όπως και το 1969, με τον επίσης εξωφρενικό «Πόρτνοϊ» του. Μονάχα που το κωμικό γκροτέσκο του «Πόρτνοϊ» πήγε τώρα πολλά βήματα παραπέρα: απώλεια, θνητότητα, μόνωση και απομόνωση – η σχέση αγάπης και μίσους που μπορεί να έχει ο καθένας μας με τους άλλους, με τη ζωή του, με τη ζωή γενικότερα, στο «Σάμπαθ» βρίσκουν όλα την αποθέωσή τους. Κι όπως έχει δηλώσει ο ίδιος ο Ροθ, ποτέ του δεν αισθάνθηκε πιο ελεύθερος απ’ όταν έγραφε το «Σάμπαθ». Φαίνεται ότι ανανεώθηκε από τον χωρισμό του και από το γεγονός ότι είχε επιστρέψει για τα καλά στην Αμερική…