ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Μελίνα Τανάγρη: Δεν ζω μόνο για να τραγουδάω…

Είναι πάντα στο μεταίχμιο «κάτι να αρχίσει». Δεν ζητάει το τελειωτικό. Ούτε θα σου πει ποτέ «ήρθα εδώ να καθήσω». Αντιθέτως, η Μελίνα Τανάγρη, αν και ήδη έχει συμπληρώσει 20 χρόνια στο τραγούδι, είναι ξεκάθαρη: «Δεν ζω για να τραγουδάω. Το τραγούδι με βοηθάει να καταλάβω τη ζωή μου. Δεν είμαι καλλιτέχνις. Ο πραγματικός καλλιτέχνης είναι αυτός που τον απασχολεί μόνο το αντικείμενό του. Εγώ χρησιμοποιώ τα τραγούδια. Οχι για τη δόξα μου, αλλά για να βοηθηθώ στη ζωή».

Το ‘χει αποδείξει τόσα χρόνια. Γεννημένη στην Αθήνα, σπούδασε ιστορία της Τέχνης και αρχαιολογία στη Σορβόννη, φλέρταρε με το θέατρο παρακολουθώντας μαθήματα στη Σχολή της Tania Balachova και σκηνογραφίας στη σχολή της St. Marti’s στο Λονδίνο. Ως τραγουδίστρια μας συστήθηκε στους «Αχαρνής» του Δ. Σαββόπουλου (τον χειμώνα την ξαναείδαμε στο Μέγαρο Μουσικής αυτή τη φορά), ενώ ως ηθοποιό την είδαμε σε ταινίες του Δ. Μαυρίκιου και του Χρ. Χριστοφή.

Τον πρώτο της δίσκο η κοκκινομάλλα τραγουδοποιός τον παρουσίασε το 1982. Εκτοτε, άλλοτε με δίσκους άλλοτε με ζωντανές εμφανίσεις, μας επισκεπτόταν συχνά με ένα κάπως μεγάλο διάλειμμα τη δεκαετία του πέρασε. Μέχρι που μας ξαναθυμήθηκε με το «Το ‘χεις». Η νέα της δισκογραφική δουλειά ήρθε «με τρόπο φυσικό. Κάποιες εμφανίσεις πέρυσι στο «House of art» έφεραν τις ιδέες και εν συνεχεία το στούντιο το φθινόπωρο. Λειτούργησα όπως παλιά. Αβίαστα. Νομίζω ότι δεν είχα εκφραστεί έτσι. Φερ’ ειπείν «ποιος θα με στηρίζει, ποιος θα με φροντίζει», όταν ένιωσα ότι ήθελα να το πω, παρότρυνα τον εαυτό μου «Μελίνα πέσ’ το».

Αλλοτε και τώρα

Από τη δεκαετία του ’80 που ξεκίνησε μέχρι τώρα άλλαξαν πολλά. Κι εκείνη κατέγραφε πάντα τις αλλαγές. «Τότε υπήρχε ακόμη το στοιχείο του απρόσμενου. Υπήρχε ένας Χατζιδάκις που σου έλεγε «καλό είναι αυτό, έλα να το πεις». Οι δημοσιογράφοι επίσης ήταν διαφορετικοί. Ακουγαν ένα δίσκο και σε ανακάλυπταν μόνοι τους, δεν χρειαζόταν να ξεσηκωθεί ένας μηχανισμός όπως τώρα. Να παρακαλάει κάποιος μεσάζοντας και να νιώθεις ότι για να σου τηλεφωνήσει, έχει υποστεί μια πίεση. Ακόμη και το ραδιόφωνο ήταν αλλιώς. Σήμερα, όσο πιο μεγάλο μηχανισμό έχεις, τόσο περισσότερο είσαι μέσα στα πράγματα». Λέει ότι δεν έχει. «Κι αυτό μου δίνει την αίσθηση της περιπέτειας. Παρ’ όλα αυτά μπορώ και υπάρχω. Κάπως βέβαια. Ωστόσο υπάρχω».

Στο ρυθμό της εποχής

Δεν γκρινιάζει. Προσπαθεί να παίρνει κάθε φορά από τα καλά της εκάστοτε εποχής. Στην προκειμένη περίπτωση, να συμβαδίσει με τον ρυθμό της. «Αν δεν γίνει δικός μου αυτός ο ρυθμός, δεν με ενδιαφέρει ούτε να ασχοληθώ ούτε να ‘μαι μέσα στα πράγματα».

Ο δίσκος, μουσικά, έχει αυτό το χαρακτηριστικό. Τα περιέχει όλα. Λάτιν, κέλτικους ήχους, ποπ, μπαλάντες, ακόμη και παραδοσιακή μουσική. «Αυτό οφείλεται στην ελευθερία που μου δίνει η εποχή. Να χρησιμοποιώ ηλεκτρονικά, παραδοσιακά όργανα, λατινοαμερικάνικα στοιχεία κ.ά. με έναν δικό μου τρόπο. Δεν ανοίγω κανέναν μουσικό δρόμο. Τα χρησιμοποιώ απλώς, φτιάχνοντας έναν δικό μου κόσμο. Το δικό μου παραμύθι».

Με λόγο γεμάτο εικόνες και συχνά γυναικεία γραφή, καταγράφει βιωματικές καταστάσεις που είναι γνώριμες σε όλους. Οπως στο «Μια γυναίκα τραγουδάει». «Είχα πάει να δω ενα βράδυ την Ελένη Βιτάλη στο Αερικό. Ηταν τόσο σπαρακτική και ιδιαίτερη, που ένιωσα ότι κάτι συμβαίνει, με ένταση. Σκέφθηκα, κοίταξε τι γίνεται όταν μια γυναίκα τραγουδάει στα αλήθεια».

Σε αυτή τη δουλειά εξασφάλισε και τη συνεργασία του Φοίβου Δεληβοριά. «Το Τέρμα με το παραμύθι ήταν ένα ραπ τραγούδι και σκεφτόμουν ότι θα ταίριαζε να το πει κάποιος άντρας σαν τον Φοίβο. Ηταν θετικός και τελικά βγήκε καλά και μάλιστα τραγουδήσαμε μαζί και ζωντανά. Αύριο, μάλιστα, το βράδυ, θα είμαστε μαζί στο θεατρο «Μ. Θεοδωράκης» στου Ρέντη. Οι συνεργασίες είναι καλές, αρκεί να υπάρχει ένας λόγος».

Εν αντιθέσει με τους περισσότερους της γενιάς της, δεν γκρινιάζει με τους νέους. Ούτε ανησυχεί γι’ αυτούς, «οι καλοί ξεχωρίζουν». «Περισσότερο για μας τους κολλημένους ανησυχώ. Εχουμε μια τάση να στεκόμαστε σε κάποια πράγματα από έλλειψη ευελιξίας. Ισως παίρνουμε στα σοβαρά τον εαυτό μας περισσότερο απ’ ό,τι πρέπει. Τελικά, όλη η διαδικασία της νεανικότητας είναι αυτό. Να αφήσω πίσω μου της γενιάς μου τα κολλήματα, που ‘ναι πολλά και τα ‘χουμε όλοι».

Οχι πως όλα είναι τέλεια στη νεότερη γενιά. «Προσπαθώ να τα δω χωρίς κριτική. Παρατηρώ ότι και στη ζωή και στα τραγούδια τα πράγματα είναι πια πιο διάφανα. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι και πιο ωραία. Αλλά δεν κρύβουν τα τερατώδη μυστικά.

Ζούμε σε μια εποχή που ο κόσμος «δεν μπορεί να κρύψει την ασχήμια του. Αρα έχεις ελεύθερη επιλογή. Να αρνηθείς ή να υιοθετήσεις κάτι. Από την άλλη ξέρει τη χρυσόσκονη της εποχής. «Σαν ο κόσμος να είναι όλος λάιφ στάιλ, χρυσόσκονη, κότερα και λεφτά. Αυτό το ανεκδιήγητο πράγμα δεν με απειλεί. Ο άνθρωπος προβάλλει τόσο πολύ την ευτέλειά του, που είναι να τον συμπονάς».