ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Συλλογή οκτώ διηγημάτων, ελληνική εκδοχή του Κυβερνοπάνκ

Η σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον του αλλά και με το σύμπαν γενικότερα είναι ένα μέγιστο πρόβλημα που απασχόλησε την επιστημονική φαντασία από τα πρώτα της βήματα. Σταδιακά, όσο περισσότερη γνώση του περιβάλλοντός του αποκτούσε ο άνθρωπος, τόσο πιο άγνωστο και ακατανόητο διαπίστωσε πως ήταν στο βάθος, γεννώντας του πλήθος ερωτήσεις που παραμένουν αναπάντητες. Αλλά και όποιες απαντήσεις κατόρθωνε να ανιχνεύσει, αυτομάτως του προκαλούσαν άλλες ερωτήσεις, πολύ πιο σύνθετες. Η μεγαλύτερη απ’ όλες σχετίζεται με το πρόβλημα της ύπαρξης ως κοσμικό φαινόμενο. Η Ε.Φ. επιχείρησε αν όχι μια κάποια ερμηνεία της, τουλάχιστον όμως τη θαρραλέα προσέγγισή της. Ο Ολαφ Στάπλεντον, για παράδειγμα, ταξιδεύει στα «σύνορα» του χωροχρόνου για να εντοπίσει τη ρίζα της. Το συμπαγές μυστήριο που θα συναντήσει εκεί, μόνο ο Αρθουρ Κλαρκ θα αποτολμήσει να το αγγίξει, αλλά χωρίς να λάβει απάντηση. Για την ώρα η μόνη που έχει δοθεί στον άνθρωπο είναι η σιωπή του σκότους. Οι προσπάθειές του ωστόσο δεν σταματούν.

Σε αυτές πρέπει να προστεθούν και του νέου συγγραφέα Μιχάλη Μανωλιού (γεν. 1970). Με το πρώτο του βιβλίο, μια συλλογή οκτώ διηγημάτων Ε.Φ., που ως είδος πρόσκειται μάλλον στο κυβερνοπάνκ, προκαλεί μια σειρά ερεθιστικών ερωτήσεων υπαρξιακού προβληματισμού. Στο εναρκτήριο διήγημα «Σοκολάτα», για παράδειγμα, αναρωτιέται: Ποιο μπορεί να είναι το μέλλον του ανθρώπου αφού είναι καταδικασμένος να εξαντλεί τη ζωή του σε ένα αιώνιο στρατόπεδο συγκέντρωσης;

Στο «Επιτάφιος» συνεχίζει με τραγικό άγχος: Ο «κοιμισμένος» ταξιδιώτης του προαναφερθέντος στρατοπέδου -ενός μυθικού διαστημόπλοιου, συμβολικά εδώ- μπορεί να προσβλέπει σε κάποιο μέλλον όταν «ξυπνώντας» ξαφνικά διαπιστώνει περίτρομος ότι είναι ένας «νεκρός»; Στο «Χριστοπαναγίες» θα αναζητήσει «ανάσταση» προσπαθώντας να δημιουργήσει γνωριμία πρώτα με τον άγνωστο Αλλο εαυτό του ενώ στο «Σάρκινο Φρούτο», διήγημα που μοιάζει να συμπυκνώνει την προβληματική του, μονολογεί: «Τι είναι άραγε εκεί έξω από αυτό το ακατανόητο μαυσωλείο στο οποίο καταδικάστηκα να βιώνω το θάνατό μου;».

Μόνο το βουβό σκοτάδι; Ή και Κάτι Αλλο; Κι αν όντως είναι αρκεί η προηγμένη τεχνολογία του ανθρώπου για να με οδηγήσει σ’ αυτό και να το γνωρίσω; Ή μήπως θα παραμείνω ένα άλαλο τέρας που θα περιφέρεται ουρλιάζοντας στη σιωπή ενός αχανούς νεκροταφείου αναζητώντας μάταια την εξημέρωσή του;

Με σύγχρονους μύθους που εκτυλίσσονται σ’ ένα κοσμικό σκηνικό, παράξενους και αλλόκοτους, που συλλαμβάνουν ωστόσο το άγχος και τη σπασμωδικότητα του σημερινού ανθρώπου, ο Μιχάλης Μανωλιός καταθέτει τον αγωνιώδη λόγο του, του οποίου η ζωντάνια και η αμεσότητα επενεργούν αποτελεσματικά στον αναγνώστη του. Εμπλέκοντάς τον στα «αβάσταχτα πορφυρά μονοπάτια της σκέψης» του, τον οδηγεί, μέσα από τα δαιδαλώδη στριφογυρισματά τους, στις εστίες μόλυνσης ενός κόσμου που είναι ο μόνος υπεύθυνος γι’ αυτές.

Από τον Φεβρουάριο του 2000, το κίνημα έχει ήδη αγκαλιάσει την Ασία. Εξω από τον χώρο της Διάσκεψης του ΟΗΕ για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη στην Μπαγκόγκ εκτυλίσσονται οι πρώτες μεγάλες διαδηλώσεις αγροτών στην Ασία.