ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Η Ελλάδα στον δρόμο για τη Φρανκφούρτη

«Τρέφαμε την κρυφή ελπίδα ότι θα μας συστήνατε σήμερα τον Αλέξη Ζορμπά» είπε, αρχίζοντας το χαιρετισμό του, ο διευθυντής της Διεθνούς Εκθεσης Βιβλίου της Φρανκφούρτης, Lorenzo Rudolf, χθες, έχοντας δίπλα του τον υπουργό Πολιτισμού Ευ. Βενιζέλο, τον Γιώργο Ρωμαίο και τον Βασίλη Βασιλικό. Μια φράση που αποκάλυπτε την πολιτιστική εικόνα της σύγχρονης Ελλάδας, όπως την εισπράττουν οι ξένοι. Και ήταν το στοίχημα που έπρεπε να κερδίσει η Οργανωτική Επιτροπή «Φρανκφούρτη 2001» του ΥΠΠΟ, όταν ανέλαβε την ευθύνη των εκδηλώσεων για την 53η Διεθνή Εκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης, από 10 – 15 Οκτωβρίου, οπότε η Ελλάδα θα είναι τιμώμενη χώρα.

…Για την Ιθάκη

Στη Γερμανική Βιβλιοθήκη Φρανκφούρτης συγκεντρώθηκαν χθες το πρωί Ελληνες και ξένοι δημοσιογράφοι για ν’ ακούσουν το πρόγραμμα των εκδηλώσεων από τους Ελληνες επίσημους προσκεκλημένους.

«Νέοι δρόμοι για την Ιθάκη» είναι το κεντρικό μότο των εκδηλώσεων και πριν μιλήσει ο Ελληνας υπουργός Πολιτισμού είδαμε στην οθόνη ένα βίντεο με πρωταγωνιστή το μπλε της θάλασσας και υπότιτλους στίχους από την «Ιθάκη» του Καβάφη.

Τη «σύνθετη Ελλάδα» σκιαγράφησε ο Ευ. Βενιζέλος. «Της ΟΝΕ, της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, της διεθνούς ανταγωνιστικότητας, που διεκδικεί τη δική της θέση στη νέα οικονομία και την ψηφιακή εποχή». Αλλά και την «Ελλάδα της ιστορικής και πολιτιστικής διαχρονίας» (αγαπημένη λέξη του υπουργού).

Ολα αυτά έπρεπε να συγκερασθούν στις εκδηλώσεις της τιμώμενης χώρας, στο νέο Forum, μια πρώτη ιδέα του οποίου πήραμε μέσω της ψηφιακής απεικόνισης.

Το στίγμα των εκδηλώσεων ανέλαβε να δώσει ο πρόεδρος της Επιτροπής «Φρανκφούρτη 2001» Γ. Ρωμαίος, τόσο μέσα στο Forum όσο και στην υπόλοιπη Φρανκφούρτη. Πρόκειται για ένα σφικτό πρόγραμμα, που καλύπτει πολλούς τομείς τέχνης, αποφεύγοντας όμως την αρχαιοπληξία και τους μεγαλοϊδεατισμούς. Χωρίς να αποφεύγει και τα αναμενόμενα, τα γεγονότα που συνήθως συνοδεύουν την Ελλάδα, στην πολιτιστική της παρουσία διεθνώς, όπως η συλλογή Βελιμέξη (βυζαντινών εικόνων) ή η αρχαία Υδραυλις.

Νέες τεχνολογίες

Στο Forum φαίνεται να κυριαρχούν οι νέες τεχνολογίες, αφού από τους διοργανωτές θεωρείται «βασική επιλογή για τη ζωντάνια του, η χρήση πολυμέσων». Ετσι, ψηφιακή παρουσία θα έχουν οι εκδηλώσεις για: τον Θησαυρό της Ελληνικής Γλώσσας, τις Μυθολογίες του Βιβλίου, την Επινόηση του Τοπίου, τις Ωρες Βυζαντίου, τα Μουσεία της Ελλάδας, την Τεχνολογία στην Αρχαία Ελλάδα, κ.λπ.

Παράλληλες εκδηλώσεις

Εκτός έκθεσης, στα διάφορα μουσεία της Φρανκφούρτης, θα φιλοξενηθούν: η έκθεση «Ελλάδα, στον καθρέφτη της ελευθερίας» (4-28/1 0/2001), στο Μουσείο Τέχνης της Φρανκφούρτης με έργα Τσαρούχη, Εγγονόπουλου, Μόραλη, Χατζημιχάλη, Αντωνάκου. Από τα υπόλοιπα γεγονότα ξεχωρίσαμε: την έκθεση «Οι Εβραίοι στην Ελλάδα» (13/9), τη «Ζωγραφική στον κινηματογράφο» (30/9), με λιθόγραφες αφίσες από τις προσόψεις κινηματογράφων της περιόδου 1950-1975, το «Πανόραμα ελληνικού κινηματογράφου» (9/10) με προβολή 60 ελληνικών ταινιών από τις αρχές του 20ού αιώνα μέχρι σήμερα με αφιέρωμα στον Μιχάλη Κακογιάννη. Η επίσημη υποδοχή της Ελλάδας θα γίνει στις 10/10 με συναυλία της κρατικής ορχήστρας Ρηνανίας – Παλατινάτου, με σολίστ την Αγνή Μπάλτσα.

Ο πρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων, Βασίλης Βασιλικός, αναφέρθηκε διπλωματικά σε όσα συνδέουν τη σύγχρονη Γερμανία και Ελλάδα, προσβλέποντας, ασφαλώς, στη θερμή υποδοχή της ελληνικής παρουσίας.

Ομως, η Φραγκφούρτη είναι έκθεση βιβλίου, τομέας που ανέλαβε το ΕΚΕΒΙ με πολλές εκδηλώσεις (μερικές έχουν ήδη πραγματοποιηθεί), οι οποίες θα συνεχιστούν σε όλες τις γερμανικές πόλεις ώς το τέλος της χρονιάς. Ηδη, μεταφράζονται 40 ελληνικά βιβλία και πάνω από 100 Ελληνες συγγραφείς, κυρίως πεζογράφοι, θα ταξιδέψουν στη Γερμανία μέχρι το τέλος της χρονιάς. Τριάντα – σαράντα συγγραφείς θα παρουσιάσουν τη δουλειά τους στη διάρκεια της έκθεσης, τα ονόματα των οποίων θα ανακοινωθούν στις 5 Ιουλίου «με έμφαση στους μεταφραζόμενους», όπως είπε στην «K» ο Χρήστος Λάδος. Η από καιρό φημολογούμενη έλλειψη συνεργασίας και τα προβλήματα στις σχέσεις του ΕΚΕΒΙ και του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού έκαναν φανερή την παρουσία τους και στον φάκελο που μας δόθηκε χθες, αφού υπήρχαν και οι εκδηλώσεις του ΕΙΠ, με το ίδιο σχεδόν περιεχόμενο και τα ίδια πρόσωπα που μετέχουν στις εκδηλώσεις του ΕΚΕΒΙ, να ταξιδεύουν ανά τη Γερμανία.

Σπατάλη δυνάμεων ή απλώς προσπάθεια κυριαρχίας χωρίς ουσία; Ετσι κι αλλιώς το στοίχημα του ελληνικού βιβλίου με τη διεθνή του παρουσία δεν τελειώνει με την εμφάνιση 50 ή 100 συγγραφέων σε ισάριθμες εκδηλώσεις. «Η σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία παραμένει άγνωστη. Κάποια πρώτα ονόματα ακούστηκαν πέρσι», είπε χωρίς ωραιοποιήσεις ο διευθυντής της έκθεσης Lorenzo Rudolf. Διαδικασία που απαιτεί διάρκεια και άλλου είδους προγραμματισμό.

Παρούσα και η Κύπρος

Οι πρώτες ερωτήσεις των Γερμανών δημοσιογράφων ήταν πολιτικές, είτε για την Κύπρο είτε για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. «Πώς έχετε συμπεριλάβει την Κύπρο στις εκδηλώσεις;», ρώτησε ο Γερμανός δημοσιογράφος. Και ο υπουργός Πολιτισμού Ευ. Βενιζέλος απάντησε: «Η ελληνική βιβλιοπαραγωγή αντιλαμβάνεται την Κύπρο ως τμήμα μιας ενιαίας αγοράς». Και συμπλήρωσε: «Θα ήμασταν ευτυχείς πολιτικά αν η τουρκοκυπριακή κοινότητα ήταν κι αυτή ελεύθερη να κάνει το ίδιο στη δική τους τουρκική γλώσσα. Αλλά οι πολιτικές συνθήκες υπό τις οποίες τελούν οι ίδιοι οι Τουρκοκύπριοι, δυστυχώς αυτό δεν το επιτρέπουν ή τουλάχιστον σε μεγάλο βαθμό. Για μας η λύση είναι γνωστή: είναι ο σεβασμός των ψηφισμάτων και των αποφάσεων του ΟΗΕ, η διασφάλιση δηλαδή της ενότητας, της βιωσιμότητας της Κύπρου, μέσα στην Ε.Ε. Μέσα στην Ε.Ε. πιστεύουμε ότι πολύ σύντομα, με το πρώτο κύμα διεύρυνσης, θα έχουμε λύσει και τα προβλήματα αυτά».