ΑΤΖΕΝΤΑ

Εκθεση φωτογραφίας για την εγκατάλειψη των χώρων μνήμης

Εκθεση φωτογραφίας για την εγκατάλειψη των χώρων μνήμης

Ορίζοντας τρεις τόπους ως φορείς μνήμης, η Ανθή Ξενάκη παρουσιάζει τη νέα φωτογραφική της ενότητα με τίτλο «Πατριδογνωσία» στο Μουσείο Ηρακλειδών στο Θησείο. Η Ανθή Ξενάκη αποκαλύπτει τις στρώσεις της μνήμης και το παλίμψηστο της φθοράς, επικεντρώνοντας σε τόπους κενούς από ανθρώπινη παρουσία: στη Μακρόνησο, στα Λιπάσματα της Δραπετσώνας (επίσημη ονομασία: Ανώνυμη Ελληνική Εταιρεία Χημικών Προϊόντων και Λιπασμάτων) και στο Ξενία της Ανδρου («Ξενοδοχείο Τρίτων»), έργο του Αρη Κωνσταντινίδη, που στέκει ως αρχιτεκτονικό κουφάρι στη Χώρα.

Εμβαθύνοντας στην αναζήτηση των συμβολικών θραυσμάτων, του ίχνους, του υπαινικτικού αρχιτεκτονικού θραύσματος και της πάσης φύσεως λεπτομέρειας, η Ανθή Ξενάκη προεκτείνει την αναζήτησή της στον χώρο. Πριν από πέντε χρόνια είχε παρουσιάσει πάλι στο Μουσείο Ηρακλειδών την έκθεση «Αστική Γεωμετρία» με αρχιτεκτονικά στοιχεία από τον Μεσοπόλεμο της Αθήνας. Τώρα, με ένα βλέμμα σαρωτικό αλλά με διάθεση εστίασης, στέκεται σε χώρους με βαρύ συμβολισμό. Το νέο φωτογραφικό οδοιπορικό της το περιγράφει ως «η νομοτελειακή έκβαση των προσδοκιών μιας εθνικής ανασυγκρότησης».

Η φθορά μοιάζει να είναι το καύσιμο της δημιουργίας και η αφετηρία για αφήγηση. Οπως η ίδια αναφέρει επεξηγώντας τη ματιά της: «Η πατρίδα μου προχωρά και αφήνει πίσω της ίχνη των αλλοτινών προσδοκιών της σαν φιδοπουκάμισα. Τα βαπτίζει μνημεία, ιστορικούς τόπους και πολιτιστική κληρονομιά κι ύστερα αφήνει τον χρόνο να τα μετατρέψει σε ερείπια και να τα καταπιεί. Ετσι, εξυφαίνει τη νομοτελειακή έκβαση των αλλοτινών προσδοκιών της, κυρίως εκείνων μιας επίπονης ανασυγκρότησης, η πατρίδα μου».

Στη Μακρόνησο, στα Λιπάσματα, στο Ξενία της Ανδρου, ο φακός της Ανθής Ξενάγη δεν έχει την πρόθεση μιας πλήρους καταγραφής ή τεκμηρίωσης. Οι φωτογραφίες της έκθεσης δεν παρέχουν απλώς πληροφορία. Για την ακρίβεια, αποκλίνουν από το είδος της φωτογραφικής σάρωσης και τείνουν στο είδος του φωτογραφικού υπαινιγμού. Ορισμένες από αυτές, τα ίχνη στους τοίχους, τα σπαράγματα, οι σκιές και οι αντανακλάσεις, χάνουν ενίοτε τον γεωγραφικό προσδιορισμό τους και αυτονομούνται ως ελεύθερες αφηγήσεις πάνω στα ίχνη του ανθρώπου και στην περιπέτεια της ύλης στον χρόνο.

Η Ανθή Ξενάκη αποφεύγει να κάνει άμεσο σχολιασμό, αλλά στο σύνολό της η έκθεση φέρει ένα μήνυμα σαφές για την εγκατάλειψη των χώρων μνήμης και τη χρήση των συμβόλων. Η «Πατριδογνωσία» προβάλλει ένα τρίπτυχο με βουβή δραματικότητα.

​​«Πατριδογνωσία», έκθεση φωτογραφίας Ανθής Ξενάκη. Μουσείο Ηρακλειδών, Ηρακλειδών 16, Θησείο, τηλ. 210-34.61.981. Διάρκεια έως 17 Φεβρουαρίου.