ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Ενα καΐκι «Δεήσεις» στο Βυζαντινό

Ενα καΐκι «Δεήσεις» στο Βυζαντινό

Το αστραφτερό πλεούμενο της Καλλιόπης Λεμού δημιουργεί στους επισκέπτες του Βυζαντινού Μουσείου ένα φαινόμενο φωτοτροπισμού. Τοποθετημένο στον όμορφο κήπο ανάμεσα σε δύο ψηλά κυπαρίσσια με φόντο τη βίλα της Δουκίσσης Πλακεντίας, τους θέλγει με τη μεταλλική φολιδωτή του επιφάνεια αλλά προκαλεί ευλόγως απορίες. Τι δουλειά έχει αυτό το καΐκι στη στεριά και μάλιστα στο κέντρο της Αθήνας και τι είναι αυτό που το κάνει να λάμπει έτσι κάτω από τον δυνατό μεσογειακό ήλιο;

Καθόμαστε με την εικαστικό στο φιλόξενο καφέ, λίγα μέτρα πιο πέρα από την εγκατάστασή της με τίτλο «Δεήσεις», και η καλλιτέχνις παρακολουθεί τις αντιδράσεις του κόσμου που περιεργάζεται το έργο της. Είναι ένα σκάφος που μετέφερε λαθρομετανάστες στο Αιγαίο, με 10.000 μεταλλικά τάματα, τα οποία φέρουν το μικρό όνομα, την ημερομηνία και τον τόπο γέννησης ανθρώπων που έκαναν τα τελευταία χρόνια τον επικίνδυνο αυτό διάπλου προς την Ευρώπη.

Μπιενάλε του Τσανάκαλε

Από τότε που μας πρωτοσυστήθηκε ως γλύπτρια το 2006, τα θέματα με τα οποία καταπιάνεται δεν έχουν αλλάξει. Πάντα στρέφει το βλέμμα της στον αδύναμο, τον κατατρεγμένο, τον μη προνομιούχο –είτε είναι μετανάστης είτε είναι γυναίκα– πάντα κάνει ένα είδος πολιτικής δήλωσης με τη δουλειά της. Και γνωρίζοντάς την από κοντά βλέπει κανείς ότι αυτό το ενδιαφέρον ταυτίζεται με την ψυχοδομή της: είναι ανυπόκριτα τρυφερή, συνεπής, ειλικρινής, πρόθυμη να συμπάσχει και να συναισθανθεί τον άλλον. Επίσης η οικογενειακή της ιστορία, σίγουρα την επηρεάζει. Κόρη καπετάνιου, με μνήμες από νησί, ξέρει καλά τον κυματισμό και τις περιπέτειες του βίου.

«Το έργο αυτό το πρωτοπαρουσίασα πριν από 2 χρόνια στην Μπιενάλε του Τσανάκαλε, που είχε ως θεματική τη Μεσόγειο και επιμελήτρια την Μπεράλ Μαντρά» μας λέει. «Γνωρίζει καλά την πορεία μου και τα έργα που έχω κάνει στο παρελθόν με δουλεμπορικά πλεούμενα που βρίσκονται παρατημένα στην ακτογραμμή του Αιγαίου. Ετσι, μου ήρθε στο μυαλό να επενδύσω ένα με χιλιάδες τάματα, που αντικατοπτρίζουν την ευχή των μεταναστών για μια καλύτερη καθημερινότητα. Αγγίζει την αγωνία, τον πόνο, τη λαχτάρα για την επιβίωση. Η βάρκα –που είναι ένα στοιχείο το οποίο χρησιμοποιώ και ως γλυπτό αλλά και ως ready made αντικείμενο– είναι ο καλύτερος συμβολισμός γι’ αυτό το πέρασμα ενός ατόμου από τη ζωή, με το φορτίο των επιθυμιών, των προσδοκιών και των φόβων που έχει ο καθένας από εμάς».

Η Λεμού πήρε αυτό το σαθρό σκαρί που βρέθηκε στη Μυτιλήνη και κόλλησε χιλιάδες τάματα με πραγματικά ονόματα, από στοιχεία που της έδωσαν οι ελληνικές αρχές. Τα περισσότερα τα κατασκεύασε μόνη της χρησιμοποιώντας ανακυκλώσιμα αλουμινένια κουτάκια, αλλά προσέθεσε και ορισμένα αυθεντικά τάματα από εκκλησίες. «Αντιλαμβάνομαι τα προβλήματα που έχει δημιουργήσει το κύμα της μετανάστευσης στην Ελλάδα και δεν κλείνω τα μάτια. Θέλησα όμως να κάνω ένα έργο που να μιλά γι’ αυτό το ζήτημα με όρους ανθρωπισμού, αξιοπρέπειας και ευαισθησίας…». Μέχρι και τις 30/9.