ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Μείωση των λουκέτων ο στόχος του νέου Πτωχευτικού Κώδικα

Στον περιορισμό της «επιδημίας» των πτωχεύσεων επιχειρήσεων που παρατηρείται τους τελευταίους μήνες -κυρίως ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης- αποσκοπεί το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας με το οποίο αλλάζει ριζικά η προπτωχευτική διαδικασία. Αυτή πλέον δεν γίνεται υπό τη μορφή εκκαθάρισης της επιχείρησης, αλλά επιχειρείται η εξυγίανσή της έτσι ώστε να καταστεί βιώσιμη και να συνεχίσει να λειτουργεί.

Ο νέος νόμος δεν θα έχει αναδρομική ισχύ για όσες συμφωνίες συνδιαλλαγής (όπως είναι ο όρος στον υφιστάμενο πτωχευτικό κώδικα 3588/2007) έχουν ήδη συναφθεί. Σε περίπτωση διαδικασίας συνδιαλλαγής που έχει ήδη ανοίξει και εκκρεμεί όταν τεθεί σε ισχύ ο νόμος, τα συμβαλλόμενα μέρη θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν εάν θα ακολουθήσουν τις διατάξεις του 3588/2007 ή θα προβούν σε συμφωνία εξυγίανσης βάσει του νέου νόμου. Επίσης, εκκρεμείς αιτήσεις για το άνοιγμα διαδικασίας συνδιαλλαγής κρίνονται από τις διατάξεις του 3588/2007, εκτός εάν οι αιτούντες τις μετατρέψουν σε αιτήσεις για το άνοιγμα διαδικασίας εξυγίανσης.

Οι κυριότερες αλλαγές που επέρχονται με το νομοσχέδιο είναι οι ακόλουθες:

– Δίνεται η μεγαλύτερη δυνατή ευελιξία ως προς την κατάρτιση της συμφωνίας εξυγίανσης. Συγκεκριμένα δίνεται, κατά το γαλλικό πρότυπο, η δυνατότητα να καταλήξουν οφειλέτης και δανειστές σε συμφωνία χωρίς επίσημη διαδικασία διαπραγματεύσεων, με εμπιστευτικές διαπραγματεύσεις, ώστε να αποφεύγεται όπου είναι εφικτό (συνήθως όταν οι δανειστές είναι λίγοι και συνεργάζονται μεταξύ τους) η δημιουργία αβεβαιότητας ως προς την επιβίωση της επιχείρησης που συνεπάγεται σήμερα η υπαγωγή σε διαδικασία συνδιαλλαγής.

Στην περίπτωση που επιλέγεται η διαδικασία επίσημης διαπραγμάτευσης στο πλαίσιο της διαδικασίας εξυγίανσης δίνονται δύο δυνατότητες – είτε να συνάπτουν τη συμφωνία απευθείας οι πιστωτές είτε να συγκαλείται συνέλευση των πιστωτών.

– Στην περίπτωση που συγκληθεί συνέλευση για την αποδοχή του σχεδίου συμφωνίας εξυγίανσης απαιτείται πλειοψηφία των πιστωτών που εκπροσωπούν το 60% των απαιτήσεων των πιστωτών που παρίστανται στη συνέλευση, στο οποίο συμπεριλαμβάνεται το 40% των τυχόν εμπραγμάτως ή με ειδικό προνόμιο ή με προσημείωση υποθήκης εξασφαλισμένων πιστωτών που παρίστανται στη συνέλευση.

– Δεν απαιτείται να συναινούν γραπτώς εταίροι ή μέτοχοι. Μάλιστα, αν ένας ή περισσότεροι μέτοχοι ή εταίροι ΕΠΕ δηλώνουν καταχρηστικά ότι δεν θα παραστούν στη σχετική συνέλευση ή δεν θα υπερψηφίσουν την αντίστοιχη απόφαση, το πτωχευτικό δικαστήριο δύναται, δικάζοντας με τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων, έπειτα από αίτηση του οφειλέτη ή πιστωτή, να διορίσει ειδικό εκπρόσωπο, που θα ασκήσει το δικαίωμα παράστασης και ψήφου αντί των μετόχων ή των εταίρων αυτών. Θεωρείται ότι ενεργούν καταχρηστικά οι μέτοχοι ή οι εταίροι ιδίως αν πιθανολογείται ότι χωρίς την επίτευξη συμφωνίας εξυγίανσης ο οφειλέτης θα πτωχεύσει και ότι σε περίπτωση εκκαθάρισης του οφειλέτη οι μέτοχοι ή οι εταίροι δεν θα λάβουν μέρος στο προϊόν της εκκαθάρισης.

– Η συμφωνία εξυγίανσης, όταν επικυρωθεί, δεσμεύει το σύνολο των πιστωτών οι απαιτήσεις των οποίων ρυθμίζονται από αυτή, ακόμη και αν δεν είναι συμβαλλόμενοι ή δεν ψήφισαν υπέρ της συμφωνίας εξυγίανσης. Η συμφωνία αποτελεί εκτελεστό τίτλο. Με την ισχύουσα νομοθεσία οποιοσδήποτε μη συμβαλλόμενος πιστωτής μπορούσε να ζητήσει από το δικαστήριο να ακυρώσει τη συμφωνία συνδιαλλαγής.

– Σε περίπτωση που η συμφωνία εξυγίανσης προβλέπει τη μεταβίβαση μέρους ή συνόλου της επιχείρησης του οφειλέτη σε τρίτο πρόσωπο ή σε εταιρεία που συστήνουν οι πιστωτές, τότε αυτός που αποκτά την εταιρεία πέρα από το ενεργητικό της μπορεί να αναλαμβάνει και μέρος των υποχρεώσεων.

Τελικός στόχος, η διάσωση

Η συμφωνία εξυγίανσης μπορεί να περιλαμβάνει σειρά μέτρων με τελικό στόχο τη διάσωση της επιχείρησης. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, μερικά ενδεικτικά μέτρα είναι τα ακόλουθα:

α) Μεταβολή των όρων των υποχρεώσεων του οφειλέτη (π.χ. μεταβολή του χρόνου εκπλήρωσης των απαιτήσεων, μεταβολή του επιτοκίου, αντικατάσταση της υποχρέωσης καταβολής επιτοκίου με την υποχρέωση καταβολής μέρους των κερδών, αντικατάσταση απαιτήσεων με μετατρέψιμες ομολογίες έκδοσης του οφειλέτη).

β) Κεφαλαιοποίηση υποχρεώσεων του οφειλέτη με την έκδοση μετοχών κάθε είδους ή κατά περίπτωση εταιρικών μεριδίων.

γ) Μείωση των απαιτήσεων έναντι του οφειλέτη.

δ) Εκποίηση επιμέρους περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη.

ε) Ανάθεση της διαχείρισης της επιχείρησης του οφειλέτη σε τρίτο με βάση οποιαδήποτε έννομη σχέση, περιλαμβανομένης ενδεικτικά της εκμίσθωσης ή της σύμβασης διαχείρισης. στ) Μεταβίβαση του συνόλου ή μέρους της επιχείρησης σε τρίτο πρόσωπο ή σε εταιρεία που συστήνουν οι πιστωτές.