ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Μάστιγα τα μυοσκελετικά προβλήματα για τους εργαζομένους

Μπορεί ο συνειρμός μας να μη φτάνει τόσο μακριά ώς το εγκληματικό ναζιστικό έμβλημα «Arbeit macht frei» (η εργασία απελευθερώνει), ωστόσο, δεν θα διαφωνούσαμε και με μιαν εκδοχή «Arbeit macht krank» (η εργασία μάς αρρωσταίνει), αφού ειδικοί επιστήμονες της εργονομίας μάς βεβαιώνουν ότι οι εργαζόμενοι σε χώρους γραφείων και ιδιαιτέρως μπροστά στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, έστω και αν όλα -κάθισμα, οθόνες, πληκτρολόγια- είναι σχεδιασμένα εργονομικά, υιοθετούμε στάσεις που είναι επιβαρυντικές για το μυοσκελετικό μας σύστημα.

Πού οφείλεται άραγε αυτό το φαινόμενο; Προφανώς, γιατί σαν ρομποτάκια που μας έχει παραμορφώσει η δουλειά «υπακούουμε» κατά απόλυτη προτεραιότητα στις απαιτήσεις της εργασίας και κωφεύουμε στις πιθανές αντιδράσεις που λαμβάνουμε από το σώμα μας. Ετσι, η ικανοποίηση των άμεσων αναγκών της εργασίας μας υπερισχύει της ικανοποίησης των εργονομικών απαιτήσεων του σώματός μας. Πρόκειται για τη μελέτη των Ν. Μαρμαρά, Δ. Ναθαναήλ (Εθνικό Μέτσοβο Πολυτεχνείο, Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, Μονάδα Εργονομίας) και Ν. Ζαρμπουτη (Εργονομία Α.Ε.), πρόταση της οποίας είναι ο σχεδιασμός για την ανθρώπινη δραστηριότητα να στηρίζεται στην εργονομική ανάλυση εργασίας και να επιδιώκει να ικανοποιεί τις ιδιαίτερες απαιτήσεις της εργασίας, παράλληλα με τις γενικές εργονομικές αρχές και πρότυπα.

Κάτι που είναι εφικτό, αφού η εργονομία τις τελευταίες δεκαετίες έχει μελετήσει την εργασία σε χώρους γραφείων με Η/Υ και έχει αναπτύξει τις απαραίτητες ειδικές γνώσεις που απαιτούνται για τον σχεδιασμό των επιμέρους στοιχείων. Αλλωστε, στην Ευρωπαϊκή Ενωση όπως και στη χώρα μας ισχύει νομοθετικό πλαίσιο, που καθορίζει υποχρεώσεις εργοδοτών και εργαζομένων, αλλά και τις προδιαγραφές που πρέπει να εφαρμόζονται στην εργασία με Η/Υ. Επιπλέον, σειρά πρότυπων με τα διάφορα στοιχεία που διαμορφώνουν τις θέσεις εργασίας με Η/Υ έχουν αναπτύξει και διεθνείς οργανισμοί, όπως ο ISO και ο ΑΝSΙ.

Με δεδομένο ότι οι προσβολές του μυοσκελετικού συστήματος των εργαζομένων σε χώρους γραφείων -που αργά ή γρήγορα γίνονται μόνιμες βλάβες (οσφυαλγίες, τενοντίτιδες, αυχενικό, σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα κ.ά.)- αποτελούν και σήμερα διεθνώς ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα, η μελέτη μάς επισημαίνει ότι η κυρίως μέθοδος που εξασφαλίζει τον εντοπισμό και την ικανοποίηση των πραγματικών απαιτήσεων που θέτει η εργασία είναι η εργονομική ανάλυση εργασίας, η οποία θέτει στο κέντρο της μελέτης τις δραστηριότητες των εργαζομένων -σωματικές και νοητικές- και σχεδιάζει τα στοιχεία της θέσης εργασίας με τρόπο ώστε, αφενός, να ικανοποιούν τις απαιτήσεις της εργασίας, ταυτόχρονα όμως, τις προσαρμόζει στις δυνατότητες και στους περιορισμούς του εργαζόμενου ανθρώπου.