ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Το προφίλ του CEO σε περιόδους κρίσεων

Επώνυμα και υψηλόβαθμα στελέχη επιχειρήσεων από όλους τους κλάδους «σμιλεύουν» με τις έγκυρες απόψεις τους το νέο προφίλ του Ελληνα CEO. Παρουσιάζουν τις τάσεις της αγοράς όπως τις συλλαμβάνουν οι αντένες της επαγγελματικής εμπειρίας τους. Τοποθετούνται σθεναρά απέναντι στην οικονομική κρίση που πλήττει την Ελλάδα και υπογραμμίζουν την κρισιμότητα του ρόλου τους. Αλλά και τα ηγετικά και διοικητικά εκείνα χαρακτηριστικά που απαιτούνται για τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεών τους. Μιλούν για τη δική τους καριέρα και τις πιθανές αλλαγές και μετακίνησή τους εντός και εκτός της χώρας μας. Και όλα αυτά μέσα από την εγκυρότητα της ετήσιας έρευνας «CEO Census» που διεξήγαγε τον Δεκέμβριο 2010 το Γραφείο της Ελλάδος της Stanton Chase Ιnternational.

Η φετινή έρευνα είναι η τέταρτη στη σειρά – με επαυξημένο το ερωτηματολόγιο που τέθηκε στα 220 υψηλόβαθμα στελέχη, ώστε να απαντήσουν και για τις αλλαγές που έχει επιφέρει στον επιχειρηματικό χάρτη της χώρας η οικονομική κρίση. Τα αποτελέσματά της, συγκρινόμενα με αυτά της προγενέστερης έρευνας του 2009, έχουν την προστιθέμενη αξία ότι δίνουν και τις διαφορές που παρουσιάζει το προφίλ του CEO σε περιόδους οικονομικής ευμάρειας σε σχέση με περιόδους κρίσεων. Εστω και αν το ποσοστό που πιστεύει ότι τελικά η Ελλάδα θα καταφέρει να αντιμετωπίσει το πρόβλημα του χρέους της δεν είναι ιδιαιτέρως χαμηλό (43,1%), ωστόσο, στην πλειονότητά τους οι Ελληνες CEOs εμφανίζονται αρκετά απαισιόδοξοι (56%) για την οικονομική πορεία της χώρας, οριοθετώντας μάλιστα και τη διάρκεια της κρίσης ώς το 2013. Οσο για την ανάκαμψη, 40,2% αναμένουν τα πρώτα σημάδια μέσα στους επόμενους 24 μήνες, 34% μετά από δύο χρόνια, ενώ το 43,1% θεωρεί πιθανή την πτώχευση της Ελλάδας.

Για τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεών τους μέσα στο οικονομικό πλαίσιο που επικρατεί, η πλειονότητα των CEOs (61%) πιστεύει ότι πρέπει να προχωρήσουν σε κινήσεις μείωσης κόστους και, παράλληλα, να προωθήσουν την ανάπτυξη των εταιρειών είτε με επικερδείς δραστηριότητες είτε με νέες αγορές. Προτάσσουν ως τις σημαντικότερες ικανότητές του την προσαρμοστικότητα και την ευελιξία. Και επειδή «η δύσκολη οικονομική κατάσταση δεν επιτρέπει λάθη» -κάτι που είναι πιθανό λόγω της πίεσης του χρόνου- «ο CEO πρέπει να είναι επιθετικός. Να ενεργεί γρήγορα και να παίρνει δύσκολες αποφάσεις. Ταυτόχρονα, να αποτελεί ο ίδιος το παράδειγμα, να είναι πιο κοντά στους συνεργάτες του και να αποτελέσει πηγή έμπνευσης για αυτούς. Εξίσου σημαντικό είναι να μπορεί να παραμένει ήρεμος και να μην πανικοβάλλεται μπροστά στα προβλήματα».

Επαγγελματικές προοπτικές και ευκαιρίες στο εξωτερικό

Σημαντικό μέρος της έρευνας εστίασε στη διερεύνηση των απόψεων και των πιθανών προθέσεων αλλαγής που εκφράζουν οι CEOs για τη δική τους καριέρα, αλλά και ποιες επαγγελματικές προοπτικές και ευκαιρίες διαβλέπουν και σε ποιες αγορές. Σύμφωνα με τις απαντήσεις τους πιστεύουν, κατ’ αρχήν, ότι οι διαθέσιμες και πιθανές επαγγελματικές ευκαιρίες είναι εξαιρετικά περιορισμένες στις αγορές Ενέργειας και στη Ναυτιλία. Ενα σημαντικό ποσοστό των CEOs (16,3%) έχει την άποψη ότι ο τομέας της Βιομηχανίας δεν προσφέρει πλέον οιαδήποτε ευκαιρία επαγγελματικής εξέλιξης.

Λιγότερες ευκαιρίες -σε σύγκριση με το αποτέλεσμα της έρευνας του περασμένου έτους- προσφέρουν επίσης ο τομέας Life Sciences & Healthcare όπως και οι Financial Services, «γεγονός που αντικατοπτρίζει τα αυξημένα προβλήματα που αντιμετωπίζουν λόγω της κρίσης οι φαρμακοβιομηχανίες και ο τραπεζικός κλάδος». Τα φετινά αποτελέσματα, ωστόσο, καταγράφουν και τη μεγαλύτερη έλλειψη προσόντων σε θέσεις Γενικής Διεύθυνσης, στη Διεύθυνση Ανθρώπινου Δυναμικού και στην Εφοδιαστική/Προμηθευτική Αλυσίδα. Η εξήγηση που δίνουν οι αναλυτές της έρευνας είναι ότι αυτό συμβαίνει, επειδή «έχουν μεταλλαχθεί πλέον οι προτεραιότητες και οι ανάγκες ηγεσίας».

Αλλωστε, οι θέσεις στα Τμήματα Ανθρώπινου Δυναμικού εμφανίζονται για πρώτη φορά εφέτος στη λίστα, «κάτι που, προφανώς, οφείλεται στην ανάγκη των εταιρειών να επανακαθορίσουν τη σημασία του ανθρώπινου παράγοντα στην πορεία της επιχείρησης». Ενώ και τα Logistics/Supply Chain «τα τελευταία χρόνια έχουν και αυτά αποκτήσει επαυξημένη σημασία λόγω της παγκοσμιοποιημένης αγοράς και του προσανατολισμού των εταιρειών στη μείωση του κόστους της εφοδιαστικής αλυσίδας».

Προκειμένου να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του σημερινού ευμετάβλητου οικονομικού περιβάλλοντος, οι ερωτηθέντες απαντούν ότι θεωρούν υψηλής προτεραιότητες ηγεσίας την ευελιξία, την προσαρμοστικότητα και τη διαχείριση κρίσεων και αλλαγών. Σημαντική επίσης κρίνεται και η δημιουργικότητα, όπως και οι υψηλές αξίες. «Είναι αλήθεια ότι οι Ελληνες CEOs επιθυμούν και επιδιώκουν τις προκλήσεις όταν αναζητούν εναλλακτικές διεξόδους επαγγελματικής καταξίωσης». Ωστόσο, ως δυσμενή παράγοντα στο πλαίσιο της μετακίνησής τους θεωρούν όχι μόνο τον κορεσμό της αγοράς -που φαίνεται να είναι η κυριότερη πρόκληση που πρέπει να αντιμετωπίσουν- αλλά και την ανάγκη να απαιτηθεί, πιθανώς, να αλλάξουν το προφίλ ηγεσίας τους όπως και τη νοοτροπία τους. Αν επιλέξουν όμως να μετακινηθούν σε άλλη εταιρεία, τότε ο κυριότερος παράγοντας θα είναι ένας περισσότερο στρατηγικός ρόλος με διευρυμένη επιχειρηματική ευθύνη και σε μια θέση στην ανώτερη ιεραρχία.

Εφέτος, σε σύγκριση με το 2009, οι Ελληνες CEOs εμφανίζονται επίσης θετικότεροι απέναντι στην προοπτική μετακίνησής τους στο εξωτερικό. Πρώτες στις προτιμήσεις τους έρχονται οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης «προφανώς λόγω της γεωγραφικής εγγύτητας που επιτρέπει στα στελέχη να επιστρέφουν στη χώρα τους το Σαββατοκύριακο». Υψηλά ποσοστά προτίμησης (54,2%) συγκεντρώνουν επίσης και οι χώρες του Κόλπου, «αν και λόγω των πρόσφατων αναταραχών στην περιοχή οι CEOs μάλλον θα αναθεωρήσουν τις απόψεις τους». Υπάρχουν και εκείνοι (32,2%) που είναι επίσης πρόθυμοι να μετακινηθούν στις αναδυόμενες αγορές της Λατινικής Αμερικής όπως και στην Κίνα και στην Ινδία.