ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Πιέσεις της τρόικας για «σπάσιμο» του μονοπωλίου προμήθειας στις ΕΠΑ

Πιέσεις για ενίσχυση του ανταγωνισμού στην αγορά φυσικού αερίου με την κατάργηση του αποκλειστικού δικαιώματος προμήθειας στις υφιστάμενες ΕΠΑ (Επιχειρήσεις Παροχής Αερίου) αλλά και στις υπό σύσταση τρεις εταιρείες που έχουν δρομολογηθεί μέσω ξεχωριστών διαγωνισμών, ασκεί η τρόικα.

Προβλήματα

Το θέμα, όπως επιβεβαιώνουν πηγές του ΥΠΕΚΑ έχει τεθεί από τα τεχνικά κλιμάκια της τρόικας με στόχο την περαιτέρω απελευθέρωση της αγοράς. Οι ίδιες πηγές αποδέχονται τα προβλήματα που δημιουργεί η αξίωση αυτή της τρόικας, δεδομένου ότι οι τρεις υφιστάμενες ΕΠΑ (Αττικής, Θεσσαλίας και Θεσσαλονίκης) έχουν υπογράψει συμβάσεις αποκλειστικότητας με το ελληνικό Δημόσιο που λήγουν το 2030, με την έγκριση μάλιστα τότε της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η κατάργηση του δικαιώματος αποκλειστικής προμήθειας θα προκαλέσει αιτήματα αποζημιώσεων από πλευράς των επενδυτών, οι οποίες υπολογίζονται περί τα 300 εκατ. ευρώ, ποσό που δεν είναι δυνατόν να καλυφθεί στην παρούσα συγκυρία από το ελληνικό Δημόσιο. Στις συζητήσεις με τα τεχνικά κλιμάκια της τρόικας, η ελληνική πλευρά επιχείρησε να περιγράψει το πρόβλημα που δημιουργείται με μια τέτοια δραστική και αιφνιδιαστική για τους επενδυτές αλλαγή του υφιστάμενου πλαισίου. Εμφανίσθηκε ωστόσο ανοιχτή στο να συζητήσει ένα πιο ρεαλιστικό σχέδιο που θα λαμβάνει υπόψη του τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ελληνικής αγοράς και θα περιλαμβάνει σε κάθε περίπτωση ένα μεταβατικό στάδιο.

Ανησυχίες

Οι πιέσεις της τρόικας, έχουν προκαλέσει εύλογες ανησυχίες στους δύο επενδυτές που συμμετέχουν στην αγορά λιανικής προμήθειας αερίου και συγκεκριμένα στην ιταλική ΕΝΙ που ελέγχει το 49% των ΕΠΑ Θεσσαλίας και Θεσσαλονίκης και στη Shell που ελέγχει το 49% της ΕΠΑ Αττικής. Ποσοστό 51% και στις τρεις ΕΠΑ κατέχει η ΔΕΠΑ. Η ανησυχία μάλιστα της ΕΝΙ εκφράστηκε διά του διευθύνοντος συμβούλου της εταιρείας Πάολο Σκαρόνι στον πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά με τον οποίο και συναντήθηκε προ δεκαημέρου στην Αθήνα. Ο κ. Σκαρόνι φέρεται να μετέφερε στον πρωθυπουργό το ενδιαφέρον της εταιρείας του τόσο για τις νέες ΕΠΑ όσο και για τους ελληνικούς υδρογονάνθρακες στο πλαίσιο μιας στρατηγικής, που όπως είπε, θα αναθεωρηθεί σε περίπτωση που αλλάξει το καθεστώς λειτουργίας των ΕΠΑ. Ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς φέρεται να διαβεβαίωσε τον επικεφαλής της ΕΝΙ ότι το θέμα θα επιλυθεί, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι η Ελλάδα σέβεται τους επενδυτές της.

Ενα από τα σενάρια που σύμφωνα με εκτιμήσεις αρμοδίων παραγόντων θα μπορούσε να εκτονώσει τα πράγματα, είναι η δυνατότητα περιορισμένης πρόσβασης τρίτων στις νέες ΕΠΑ. Πρόκειται για τις εταιρείες που θα συσταθούν στη Στερεά Ελλάδα – Εύβοια, στην Κεντρική Μακεδονία και στην Ανατολική Μακεδονία – Θράκη. Οι διαγωνισμοί για την προσέλκυση επενδυτών βρίσκονται σε εξέλιξη και προβλέπουν επίσης δικαίωμα αποκλειστικής προμήθειας στους καταναλωτές των περιοχών τους για 20 χρόνια για τις ΕΠΑ Κεντρικής Μακεδονίας και Ανατολικής Μακεδονίας- Θράκης και 10 χρόνια για την ΕΠΑ Στερεάς Ελλάδας – Εύβοιας. Το δικαίωμα αυτό διασφαλίστηκε έπειτα από ειδική άδεια παρέκκλισης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σε περίπτωση που προχωρήσει ένα τέτοιο σενάριο, οι διαγωνισμοί που λήγουν τέλος του Νοεμβρίου θα πρέπει να ακυρωθούν και να επαναπροκηρυχθούν.

Προβληματισμός

Ενα επίσης θέμα που προβληματίζει την ελληνική πλευρά είναι οι επιπτώσεις της κατάργησης του δικαιώματος αποκλειστικής προμήθειας των ΕΠΑ στην αποκρατικοποίηση της ΔΕΠΑ, δεδομένου ότι η εταιρεία συμμετέχει με ποσοστό 51% και είναι και αποκλειστικός προμηθευτής τους. Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό και κερδοφόρο χαρτοφυλάκιο που διαφοροποιεί το επιχειρηματικό προφίλ της εταιρείας και σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να ξεκαθαρίσουν τα πράγματα με την τρόικα, προκειμένου να επανασχεδιαστεί ο νέος διαγωνισμός της ΔΕΠΑ, τονίζουν παράγοντες του ΤΑΙΠΕΔ. Ο διαγωνισμός αφορά την ανάληψη ποσοστού τουλάχιστον 35% του μετοχικού κεφαλαίου των τριών υπό ίδρυση εταιρειών.

Με βάση τις μελέτες που έχει κάνει η ΔΕΠΑ, εκτιμά ότι μετά την ολοκλήρωση των αρχικών επενδυτικών σχεδίων, τα δίκτυα διανομής φυσικού αερίου της Στερεάς Ελλάδας και Εύβοιας, της Κεντρικής Μακεδονίας και της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης θα αποτελούνται από αγωγούς μήκους περίπου 500 – 750 χιλιομέτρων ανά ΕΠΑ και θα διανέμουν φυσικό αέριο όγκου της τάξεως των 100 – 200 εκατ. κυβικών ετησίως ανά ΕΠΑ.