ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Στα 650 εκατ. οι απώλειες από το παράνομο εμπόριο τσιγάρων για την ελληνική οικονομία

Η εκτιμώμενη αξία της αγοράς των παράνομων τσιγάρων παγκοσμίως είναι στα 81 δισ. δολάρια σε σύγκριση με 85 δισ. δολάρια για την κοκαΐνη, ενώ για το 2013 η ελληνική κυβέρνηση θα έχει απώλειες 650 εκατ. ευρώ από το παράνομο εμπόριο.

Αυτά τα χρήματα αποτελούν πηγή χρηματοδότησης εγκληματικών οργανώσεων, καταστρέφοντας παράλληλα τις νόμιμες επιχειρήσεις και απειλώντας χιλιάδες θέσεις εργασίας στη νόμιμη εφοδιαστική αλυσίδα (καπνοκαλλιεργητές, λιανικό εμπόριο, εργαζόμενοι στη βιομηχανία) σε όλη την Ελλάδα. Αυτό δηλώνει σε αποκλειστική συνέντευξή του στην «Κ» ο κ. Αρτιομ Τσέρνις, αντιπρόεδρος της Philip Morris International (PMI) για θέματα στρατηγικής και πρόληψης ενάντια στο παράνομο εμπόριο, ένα 24ωρο πριν από την ομιλία του στην Αθήνα σε εκδήλωση του ΙΟΒΕ για το παράνομο εμπόριο καπνού και τις συνέπειες για τον κλάδο και την οικονομία. Η συνέντευξη του κ. Τσέρνις έχει ως εξής:

Το μέγεθος

– Ποιο είναι το μέγεθος της παγκόσμιας μαύρης αγοράς τσιγάρων, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία που έχετε;

– Επειδή η μαύρη αγορά τσιγάρων είναι από τη φύση της κρυφή, είναι δύσκολο να την ορίσουμε με ακρίβεια αριθμητικά. Ωστόσο, υπολογίζουμε ότι περίπου 570 δισ. τσιγάρα καταναλώνονται κάθε χρόνο σε όλο τον κόσμο χωρίς να εισπράττεται κανένας φόρος από τη διάθεσή τους. Σύμφωνα με στοιχεία από πολλές πηγές, υπολογίζεται ότι 10-12% της παγκόσμιας κατανάλωσης προϊόντων καπνού είναι παράνομο. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί περίπου στο σύνολο της νόμιμης αγοράς τσιγάρων σε όλη την Ε.Ε.

– Πώς αντιμετωπίζει η Philip Morris, ως παγκόσμια ηγέτις στην αγορά του καπνού, την πάταξη του παράνομου εμπορίου τσιγάρων;

– Η αντιμετώπιση του παράνομου εμπορίου αποτελεί προτεραιότητα για την εταιρεία μας και γι’ αυτό τον λόγο έχουμε δημιουργήσει μία παγκόσμια ομάδα, μέσα στην εταιρεία, που έχει μοναδικό της αντικείμενο τη συνεργασία με άλλους φορείς για την καταπολέμηση του φαινομένου αυτού. Συνεργαζόμαστε στενά με τις κυβερνήσεις και τις διωκτικές αρχές σε όλο τον κόσμο με σκοπό να συμβάλουμε στην αντιμετώπιση του προβλήματος και έχουμε αναλάβει αρκετές δράσεις προς την κατεύθυνση αυτή. Οι δράσεις περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, έρευνες για την καλύτερη κατανόηση του φαινομένου του παράνομου εμπορίου, εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των καταναλωτών και του εμπορίου στο συγκεκριμένο ζήτημα, καθώς και ανάπτυξη τεχνολογίας ιχνηλασιμότητας και εντοπισμού προϊόντων καπνού ώστε να διασφαλίσουμε τη νόμιμη εφοδιαστική αλυσίδα.

– Ποιες είναι οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης με τη μεγαλύτερη αύξηση στο παράνομο εμπόριο;

– Σύμφωνα με την περυσινή (2012) μελέτη που διεξήχθη από την KPMG σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης, οι πέντε χώρες που πλήττονται περισσότερο από την κατανάλωση παράνομων προϊόντων καπνού είναι οι εξής: Λεττονία (30,7%), Λιθουανία (27,5%), Εσθονία (19,7%), Ιρλανδία (19,1%) και Φινλανδία (16,9%).

Η Ελλάδα ήταν στην 9η θέση όσον αφορά στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης, με το ποσοστό κατανάλωσης παράνομων τσιγάρων να αγγίζει το 13,4%. To ποσοστό αυτό κατατάσσει την Ελλάδα στη δεύτερη θέση –μετά το Ηνωμένο Βασίλειο– ανάμεσα στις χώρες της Ε.Ε. με τη μεγαλύτερη αύξηση παράνομου εμπορίου καπνού συγκριτικά με το 2011.

Εκπαίδευση

– Η θυγατρική σας στην Ελλάδα, η εταιρεία Παπαστράτος, έχει αναλάβει –μεταξύ άλλων δράσεων– την εκπαίδευση κρατικών αξιωματούχων ώστε οι προσπάθειές τους για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου να γίνουν πιο αποτελεσματικές. Πιστεύετε ότι αυτές οι προσπάθειες θα έχουν αποτέλεσμα;

– Η PMI έχει δεσμευτεί να λάβει δράση κατά του παράνομου εμπορίου σε στενή συνεργασία με την ελληνική κυβέρνηση, τις διωκτικές αρχές της χώρας, αλλά και με κάθε άλλο φορέα που ασχολείται σοβαρά με την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος.

Μία σημαντική πτυχή αυτής της συνεργασίας μας με την Ελλάδα αποτελεί η εκπαίδευση των στελεχών των διωκτικών αρχών, η οποία περιλαμβάνει τεχνική εκπαίδευση ώστε να μπορούν να αναγνωρίζουν ευκολότερα τα παραποιημένα προϊόντα, καθώς και η κατανόηση των αναδυόμενων τάσεων, των σημαντικότερων σημείων της μαύρης αγοράς ή και νέων τεχνικών λαθρεμπορίου και απόκρυψης. Ενα καλό τέτοιο παράδειγμα είναι η εκπαίδευση στην αναγνώριση «ύποπτων» κοντέινερ, η οποία δίνει πολύτιμες πληροφορίες στις διωκτικές αρχές που τις βοηθούν να αναγνωρίσουν και να κατασχέσουν ύποπτα φορτία.

Οι κύριες αιτίες της έκρηξης

Το υψηλόβαθμο στέλεχος της PMI αναλύει, στη συνέντευξή του στην «Κ», πώς συνδέεται το παράνομο εμπόριο τσιγάρων με το οργανωμένο έγκλημα.

– Ποιες είναι οι κύριες αιτίες της έκρηξης του παράνομου εμπορίου σε διεθνές επίπεδο;

– Είναι πολλοί οι λόγοι για τους οποίους το παράνομο εμπόριο είναι σοβαρότατο πρόβλημα, το οποίο ολοένα και αυξάνεται παγκοσμίως. Τα μέλη εγκληματικών οργανώσεων αποκομίζουν υψηλά κέρδη με σχετικά χαμηλό ρίσκο, γιατί, δυστυχώς, στις περισσότερες χώρες, οι ποινές σπάνια είναι ανάλογες της σοβαρότητας του εγκλήματος. Παρ’ όλα αυτά, οι ποινές για το λαθρεμπόριο καπνικών προϊόντων είναι συχνά αμελητέες ενώ πολλές φορές δεν εφαρμόζονται καθόλου. Οι διαφορές στους φόρους και στις τιμές των προϊόντων καπνού που παρατηρούνται μεταξύ των χωρών αποτελούν μία ακόμη αιτία για την αύξηση του παράνομου εμπορίου, καθώς αποτελούν κίνητρο για τους λαθρεμπόρους να διακινούν προϊόντα μεταξύ των συνόρων και να τα εισάγουν σε χώρες όπου οι νόμιμες τιμές βρίσκονται σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.