ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Αποτελέσματα με φόντο την αβεβαιότητα γα τις τράπεζες

Αποτελέσματα με φόντο την αβεβαιότητα γα τις τράπεζες

Με το βλέμμα στο 2016 ξεκινάει αύριο η δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων των τραπεζών για την περυσινή χρήση. Αύριο θα ανακοινώσει τις επιδόσεις για το 2015 η Eurobank και ακολουθεί μεθαύριο Πέμπτη η Alpha Bank. Τη σκυτάλη θα πάρει η Τράπεζα Πειραιώς στις 9 Μαρτίου και η Εθνική στις 10 Μαρτίου.

Σύμφωνα με στελέχη τραπεζών, κατά το δ΄ τρίμηνο συνεχίστηκε η «χαμηλή πτήση» του κλάδου, καθώς η χαμηλή ζήτηση και φυσικά η συνεχιζόμενη αβεβαιότητα και η στενότητα ρευστότητας δεν επέτρεψαν πολλά πράγματα σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη των τραπεζικών εργασιών. Μετά την επιβολή των capital controls, οι τράπεζες δεν έχουν πια το άγχος των εκροών καταθέσεων, ωστόσο η αβεβαιότητα καθιστά αδύνατη κάθε προσπάθεια για την επαναφορά καταθέσεων που βρίσκονται σε θυρίδες και στρώματα, στοιχείο απαραίτητο για τη σταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος.

Στα θετικά του δ΄ τριμήνου, αλλά και γενικότερα της χρήσης του 2015, είναι ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια αυξήθηκαν μεν αλλά πολύ λιγότερο σε σχέση με τις αρχικές εκτιμήσεις, ενώ σημαντική ώθηση στα έσοδα δίνει η μείωση των επιτοκίων. Η συγκρατημένη αύξηση των «κόκκινων» δανείων αποτέλεσε μια ευχάριστη έκπληξη σε σχέση με τους αρχικούς φόβους που πυροδότησε η επιβολή των κεφαλαιακών περιορισμών. Παρ’ όλα αυτά όλες οι τράπεζες θα προχωρήσουν το τέταρτο τρίμηνο του 2015 στη διενέργεια ιδιαίτερα αυξημένων προβλέψεων ώστε να θωρακίσουν τους ισολογισμούς τους. Ο λόγος είναι ότι υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες το 2016 οι οικονομικές συνθήκες να επιβαρυνθούν σημαντικά, ενδεχόμενο που γίνεται όλο και πιο πιθανό όσο καθυστερεί η αξιολόγηση και εντείνεται η προσφυγική κρίση. Σύμφωνα με αναλυτές, η επιδείνωση των συνθηκών το 2016 μπορεί να είναι απότομη και μεγάλη, δεδομένου ότι η οικονομία βρίσκεται σε τροχιά αβεβαιότητας και πίεσης από τα τέλη του 2014, και οι όποιες αντοχές εξαντλούνται. Ετσι, αν η αβεβαιότητα σε ό,τι αφορά την αξιολόγηση, αλλά και τα άλλα μεγάλα μέτωπα, επιμηκυνθεί και φτάσουμε ξανά σε αδιέξοδο το καλοκαίρι, τότε η κατάσταση μπορεί να περιπλεχθεί με σοβαρότατες επιπτώσεις στην οικονομία και στις τράπεζες.

Στο πλαίσιο αυτό, οι τράπεζες διενεργώντας υψηλές προβλέψεις για το 2015 θα δημιουργήσουν ένα σημαντικό κεφαλαιακό απόθεμα, ώστε να ελαχιστοποιήσουν τις πιθανότητες εμφάνισης σημαντικών ζημιών για τη χρήση του 2016. Οι τράπεζες θέλουν να διασφαλίσουν ότι δεν θα κλείσουν το 2016 με ζημίες, καθώς σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα πρέπει να προχωρήσουν στην έκδοση κοινών μετοχών υπέρ του ελληνικού Δημοσίου για να καλύψουν το τμήμα του αναβαλλόμενου φόρου που είναι εγγυημένο από το Δημόσιο. Υπενθυμίζεται ότι το 2014, προκειμένου να ενισχυθεί η κεφαλαιακή βάση των τραπεζών ώστε να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις του stress test (που διενεργούσε τότε η ΕΚΤ), η κυβέρνηση προχώρησε στην αναγνώριση της αναβαλλόμενης φορολογίας για να μπορέσει η ΕΚΤ να την προσμετρήσει στα κεφάλαια των τραπεζών. Δηλαδή το κράτος εγγυήθηκε ότι οι τράπεζες θα έχουν το όφελος της αναβαλλόμενης φορολογίας ακόμα και αν δεν εμφανίσουν κέρδη. Ετσι, σε περίπτωση ζημιών σε μια χρήση το Δημόσιο θα καταβάλει σε μετρητά το ύψος του αναβαλλόμενου φόρου που έχει αναγνωριστεί, ενώ ως αντάλλαγμα θα λάβει κοινές μετοχές. Ο αναβαλλόμενος φόρος είναι φορολογική κεφαλαιακή βοήθεια που δόθηκε παλαιότερα στις τράπεζες ως αντιστάθμισμα στις μεγάλες απώλειες που προκάλεσε το «κούρεμα» των ομολόγων, το PSI.