ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Στην τέταρτη αύξηση επιτοκίου για το 2018 προχώρησε η Fed

g_oik_last_a04--2

Η αμερικανική Ομοσπονδιακή Τράπεζα (Fed) αύξησε χθες κατά 26 μονάδες βάσης το βασικό επιτόκιο δανεισμού, όπως αναμενόταν, και παράλληλα έστειλε σήμα πως ενδεχομένως να προχωρήσει το 2019 σε λιγότερες αυξήσεις του επιτοκίου εξαιτίας της αναταραχής που επικρατεί στις αγορές αλλά και της επιβράδυνσης της παγκόσμιας οικονομίας.

H Fed ανέφερε στην ανακοίνωση Τύπου πως η αμερικανική οικονομία αναπτύσσεται με υψηλό ρυθμό και πως εξακολουθεί να βελτιώνεται η κατάσταση στην αγορά εργασίας. Ανέφερε επίσης πως θα απαιτηθούν «ορισμένες» ακόμη αυξήσεις του βασικού επιτοκίου δανεισμού, το οποίο από χθες διαμορφώθηκε στο 2,25%-2,5%. Οι Αμερικανοί κεντρικοί τραπεζίτες εκτίμησαν πως ο κίνδυνος η οικονομία να αναπτυχθεί τα επόμενα τρίμηνα με ρυθμό χαμηλότερο από αυτόν που έχουν προβλέψει είναι «χοντρικά ισορροπημένος».

Ωστόσο, ανέφεραν πως θα συνεχίσουν να «παρακολουθούν τις παγκόσμιες οικονομικές και χρηματοπιστωτικές εξελίξεις και να αξιολογούν τις επιπτώσεις τους για την προοπτική της οικονομίας». Η χθεσινή ήταν η τέταρτη αύξηση επιτοκίου εντός του 2018 (κάθε φορά από 25 μονάδες βάσης), κίνηση που είναι πιθανό να προκαλέσει την αντίδραση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Ο Τραμπ έχει επικρίνει δημοσίως τη Fed αρκετές φορές τους τελευταίους μήνες για την απόφασή της να αυξάνει τα επιτόκια δανεισμού με το επιχείρημα πως η σκλήρυνση της νομισματικής της πολιτικής πλήττει την οικονομική ανάπτυξη.

Σύμφωνα με τις νέες προβλέψεις των Αμερικανών κεντρικών τραπεζιτών, τις οποίες σε καμία περίπτωση δεν είναι υποχρεωμένοι να ακολουθήσουν, θα αυξήσουν το βασικό επιτόκιο δανεισμού δύο φορές εντός του 2019 και μία ακόμη το 2020. Τον Σεπτέμβριο οι Αμερικανοί κεντρικοί τραπεζίτες προέβλεπαν τρεις αυξήσεις του επιτοκίου δανεισμού το 2019 και μία το 2020. Ο πρόεδρος της Fed, Τζερόμ Πάουελ, δήλωσε στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου ότι η νομισματική πολιτική θα υποστηρίξει κάπως λιγότερο την οικονομική ανάπτυξη το 2019, προσέθεσε ωστόσο ότι η ελαφρώς χαμηλότερη πορεία του επιτοκίου δανεισμού το 2019 θα υποστηρίξει την οικονομία και θα επιτρέψει στη Fed να παραμείνει κοντά στους στόχους της (πληθωρισμό κοντά στο 2% και πλήρη απασχόληση). Με την τελευταία φράση ο Πάουελ φαίνεται να προδικάζει λιγότερες (από τρεις) αυξήσεις του βασικού επιτοκίου το 2019. Παράλληλα, απάντησε στις συνεχείς επικρίσεις του Τραμπ λέγοντας πως τίποτε δεν θα αποτρέψει τη Fed να πράξει αυτό που θεωρεί πως είναι σωστό και πως οι πολιτικοί προβληματισμοί δεν διαδραματίζουν απολύτως κανένα ρόλο κατά τις συζητήσεις και τη λήψη αποφάσεων για τον καθορισμό της νομισματικής πολιτικής.

Στην Ευρωζώνη το «ουδέτερο» επιτόκιο δανεισμού είναι σήμερα αρνητικό, σύμφωνα με μελέτη που δημοσίευσε χθες η ΕΚΤ, υποδηλώνοντας πως η κεντρική τράπεζα έχει μικρό περιθώριο να αυξήσει τα επιτόκια δανεισμού χωρίς να επιβραδύνει την ανάπτυξη της οικονομίας.

Οι αγορές προβλέπουν σήμερα πως η ΕΚΤ θα αυξήσει τα επιτόκια δανεισμού προς τα τέλη του 2019 ή στις αρχές του 2020. Ωστόσο, η εκτίμηση της ΕΚΤ ότι το «ουδέτερο» επιτόκιο δανεισμού, δηλαδή το επίπεδο του βασικού επιτοκίου που ούτε ενισχύει αλλά και ούτε περιορίζει την ανάπτυξη της οικονομίας, είναι αρνητικό υποδηλώνει πως η μελλοντική αύξηση του επιτοκίου ίσως να μην είναι τόσο μεγάλη όσο προσβλέπουν οι επενδυτές.

Σημαίνει επίσης πως σε περίπτωση οικονομικής ύφεσης η ΕΚΤ δεν θα μπορεί να μειώσει σημαντικά το επιτόκιο δανεισμού προτού φθάσει στο 0%. «Είναι αξιοσημείωτο πως στις περισσότερους από τις εκτιμήσεις μας (για το ουδέτερο επιτόκιο δανεισμού) της Ευρωζώνης, αυτό είναι αρνητικό ασχέτως του μοντέλου που χρησιμοποιήθηκε», αναφέρεται στη μελέτη η οποία δεν αντιπροσωπεύει αναγκαστικά την άποψη του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ.

Μείωση πληθυσμού

Οι ερευνητές σημειώνουν, επίσης, πως το ουδέτερο επιτόκιο δανεισμού για την Ευρωζώνη υποχωρεί σταθερά εδώ και δεκαετίες και πως είναι πιθανό να συνεχιστεί αυτή η τάση εξαιτίας του αδύναμου ρυθμού αύξησης της παραγωγικότητας και της επιδείνωσης του δημογραφικού προβλήματος στην Ευρώπη. Η μείωση του πληθυσμού που βρίσκεται σε ηλικία εργασίας και ο περιορισμός των εργαζομένων σε σχέση με τους συνταξιούχους οδηγούν στην ενίσχυση της αποταμίευσης, η οποία με τη σειρά της οδηγεί σε περαιτέρω υποχώρηση του ουδέτερου επιτοκίου δανεισμού.