ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Μετέωρη η EKT για μείωση των επιτοκίων

H Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (EKT), «φωλιασμένη» στον πύργο της στην Φρανκφούρτη και κρατώντας αποστάσεις από το εθνικό κεφάλαιο, είναι πιθανώς η πιo ανεξάρτητη κεντρική τράπεζα στον κόσμο. Υποχρεωμένη να φροντίζει uber alles για τη σταθερότητα των τιμών, είναι ελεύθερη να καθορίζει κάθε επιτόκιο, προκειμένου να επιτευχθεί ο σκοπός αυτός. Ωστόσο, δύο από τους πιο εξέχοντες Ευρωπαίους πολιτικούς, προσέφεραν την περασμένη εβδομάδα στην τράπεζα κάποια αυθαίρετη συμβουλή για το πώς θα πρέπει να κάνει τη δουλειά της.

Συγκεκριμένα, ο Γερμανός καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ και ο Γάλλος πρωθυπουργός Ζαν Πιερ Ραφαρέν κάλεσαν την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να μειώσει το βασικό της επιτόκιο κάτω από το 2%, όπου βρίσκεται σήμερα, καθηλωμένα από τον περασμένο Ιούνιο. Σταθερή στις θέσεις της η τράπεζα έπραξε εκείνο που ήθελε οπωσδήποτε να πράξει. Διατήρησε αμετάβλητο το βασικό της επιτόκιο, για έναν ακόμη μήνα.

Η νομισματική πολιτική βρίσκεται σε αναμονή, αλλά οι εκτεταμένες συζητήσεις στην Ευρώπη, αναφορικά με τα επιτόκια έχει μεταστραφεί. Εδώ και πολλούς μήνες παρά τη σταδιακή οικονομική ανάπτυξη και την ισχυροποίηση του ευρώ, ο πληθωρισμός στην περιοχή της Ευρωζώνης παραμένει σταθερά, πάνω από το ανώτατο επίπεδο του 2% που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Αυτό εμπόδιζε την EKT στο να σχεδιάσει μείωση επιτοκίου, παρά τον θόρυβο που έχουν προκαλέσει οι συζητήσεις των πολιτικών. Με την πτώση του πληθωρισμού στο 1,6% το μήνα Φεβρουάριο, στο πιο χαμηλό επίπεδο των τελευταίων τεσσάρων ετών, η προοπτική της μείωσης του βασικού επιτοκίου της EKT, εμφανίζεται αιφνιδίως περισσότερο υλοποιήσιμη.

Η EKT, βεβαίως, δεν ενεργεί βάσει των στατιστικών στοιχείων ενός μηνός. Εξετάζει κυρίως τις υποβόσκουσες τάσεις. Ούτε και θα αποφάσιζε βάσει των στατιστικών στοιχείων αναφορικά με τον πληθωρισμό, του περασμένου μηνός, διότι βλέπει πιο μακριά. Ορισμένοι αναλυτές, όπως εκείνοι της GoldmaSachs, πιστεύουν ότι η πτώση του πληθωρισμού θα αποδειχθεί βραχύβια. Αυτή την εποχή πέρσι, τα τρόφιμα ήταν ιδιαίτερα ακριβά λόγω των ζημιών που προκάλεσε στις καλλιέργειες ο παγετός αλλά και της υψηλής τιμής του πετρελαίου. Το πετρέλαιο είχε ξεπεράσει τα 30 ευρώ (32,40 δολ.) το βαρέλι. Σύμφωνα με την GoldmaSachs, ο πληθωρισμός παραμένει στο 2%. H τιμή του ευρώ έχει υποχωρήσει από το υψηλό επίπεδο στο οποίο είχε φθάσει στις αρχές του έτους.

Πάντως υπάρχουν και ορισμένοι ανησυχητικοί οιωνοί αναφορικά με την πορεία της οικονομικής ανάκαμψης στην περιοχή της Ευρωζώνης. Σύμφωνα με τον δείκτη EuroCOIN, που δημοσιεύει το Κέντρο Ερευνών Οικονομικής Πολιτικής στο Λονδίνο, η οικονομική ανάπτυξη έφθασε στον κολοφώνα της τον περασμένο Νοέμβριο, αλλά έκτοτε παρουσιάζει σταθερώς επιβράδυνση. Τον περασμένο Φεβρουάριο μία έρευνα στον μεταποιητικό τομέα της ευρωζώνης, απέδειξε ότι οι διευθυντές προμηθειών ανέφεραν ότι οι νέες παραγγελίες που έλαβαν, παρουσιάζουν βραδύτερο ρυθμό, σε σχέση με τον μήνα Ιανουάριο. Μία παρεμφερής έρευνα στις εταιρείες παροχής υπηρεσιών απέδειξε ότι και στον κλάδο αυτό σημειώνεται επιβράδυνση. Στη Γερμανία ο δείκτης της επιχειρηματικής εμπιστοσύνης του ινστιτούτου οικονομικών ερευνών Ifo, παρουσίασε πτώση τον περασμένο Φεβρουάριο, για πρώτη φορά ύστερα από 10 μήνες. O υπουργός οικονομικών και εργασίας χαρακτήρισε το γεγονός ως «μία καθαρώς προειδοποιητική ριπή».

Εάν η εμπιστοσύνη των Ευρωπαίων επιχειρηματιών μειώνεται σταδιακά, η εμπιστοσύνη προς τους πολιτικούς αντίθετα χάνεται γρήγορα. Χαρακτηριστό περάδειγμα ο Γερμανός καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ, ο οποίος έχει ταυτίσει την τύχη του με μία σειρά μεταρρυθμιστικών μέτρων, στο πλαίσιο του αποκαλουμένου προγράμματος Agenda 2010. Τα μέτρα αυτά προβλέπεται να αποδώσουν, αλλά μακροχρόνια. Για τη Γερμανία η EKT πιστεύει ότι τα προβλήματά της είναι δομικά και δεν έχουν σχέση με τον οικονομικό κύκλο, και ότι δεν μπορεί να τη βοηθήσει όσο και αν το επιθυμεί, άσχετα με τις εκκλήσεις του κ. Σρέντερ περί μείωσης των επιτοκίων.