ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Οι αμοιβές, αντιστρόφως ανάλογες των επιδόσεων

Οι αμοιβές των διευθυνόντων συμβούλων των μεγάλων ομίλων στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν πάντα ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο θέμα, ειδικά όταν δεν ανταποκρίνονται στις επιδόσεις των επιχειρήσεων και αποβαίνουν εις βάρος μετόχων και εργαζομένων. Οι επενδυτές αρχικώς διαμαρτύρονταν με την αντίστροφη σχέση υψηλών αποζημιώσεων και μειωμένων κερδών. Κατόπιν έδειξαν πρόθυμοι να συμβιβαστούν με το ότι οι μεγάλες εταιρείες, όντας περίπλοκοι οργανισμοί, απαιτούν ειδικές διοικητικές ικανότητες, οι οποίες υπαγορεύουν και ανάλογες αμοιβές, όπως παρατηρεί σε άρθρο του στov Observer ο Ντέιβιντ Σβαρτζ, που ειδικεύεται στην ιστορία των χρηματιστηρίων. Ωστόσο, προκαλείται εντονότατη δυσαρέσκεια, όταν οι αμοιβές παραχωρούνται σε αναποτελεσματικούς προέδρους ή όταν δίδονται μπόνους για την επίτευξη πολύ καθημερινών στόχων. Λόγου χάριν, ο επικεφαλής της βρετανικής αλυσίδας σούπερ μάρκετ J Sainsbury, σερ Πίτερ Ντέιβις στα μέσα του 2003 προήχθη από διευθύνων σύμβουλος σε πρόεδρο και οι απολαβές του αυξήθηκαν, παρά το ότι η μετοχή της εταιρείας είχε απολέσει 35% από τότε που ανέλαβε τα ηνία.

Παρατηρώντας τριάντα επιχειρηματικούς κλάδους το τελευταίο δωδεκάμηνο στη Βρετανία, ο κ. Σβαρτζ επεσήμανε τα εξής: στους δεκαοκτώ από αυτούς οι μετοχές των εταιρειών με τους πιο υψηλόμισθους διοικητές παρουσίαζαν μικρότερη άνοδο από τον μέσο όρο του κλάδου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο κολοσσός της Vodafone. Το 2003 ο επικεφαλής της έλαβε περί τα 3 εκατομμύρια στερλίνες εξαιρουμένων των οψιόν και η μετοχή της ενισχύθηκε 23%. H μετοχή της λιλιπούτειας Patientline ανήλθε 160% και ο επικεφαλής της έλαβε 209.000 στερλίνες.

Συμφωνώντας με τον Ντέιβιντ Σβαρτζ, η Αμερικανική Συνομοσπονδία Εργατικών Συνδικάτων χαρακτηρίζει υπερβολικές τις αμοιβές, που προσφέρονται για να προσελκυσθούν οι διευθύνοντες σύμβουλοι, ενώ παραχωρούνται ακόμα και σε ανθρώπους που έχουν να επιδείξουν πενιχρό έργο. Το 2002 στις ΗΠΑ η αμοιβή του διευθύνοντος συμβούλου έφθανε τα 10,83 εκατομμύρια δολάρια κατά μέσον όρο. Αν και στους υψηλότερα αμειβόμενους έγιναν μειώσεις, ωστόσο, οι περισσότεροι είδαν τους μισθούς τους να αυξάνονται. O επικεφαλής μιας μεσαίας εταιρείας έλαβε αύξηση 6% το 2002, ήτοι διπλάσια από την αντίστοιχη ενός υπαλλήλου, ενώ οι μετοχές υποχώρησαν 23,4% και τα κέρδη 4%.

Στην ηπειρωτική Ευρώπη οι αποζημιώσεις διαφέρουν κατά πολύ, αλλά όχι και η ευαισθητοποίηση. Στη Γερμανία ολοένα και περισσότερες εταιρείες δημοσιοποιούν τα σχετικά στοιχεία κάτω από τις πιέσεις συνδικάτων και ακτιβιστών μετόχων. H T-Online International ανέφερε ότι το εξαμελές διοικητικό της συμβούλιο έλαβε 3,3 εκατομμύρια ευρώ το 2003, όταν οι ζημίες της περιορίστηκαν σε 37,7 εκατομμύρια ευρώ από 489,7 εκατομμύρια ευρώ το 2002. Οσο για τον Γιόζεφ Ακερμαν, τον επικεφαλής της Deutsche Bank, του ισχυρότερου τραπεζικού ομίλου της χώρας, το 2003 έλαβε αύξηση 60% και η αμοιβή του έφθασε τα 11 εκατομμύρια ευρώ? τα κέρδη της τράπεζας τριπλασιάστηκαν και η μετοχή της ενισχύθηκε περίπου 50%. Ωστόσο, θα υπάρξουν αντιδράσεις, εφόσον το ίδιο είχε συμβεί και με τη χαμηλότερη αμοιβή του των περίπου 7 εκατομμυρίων ευρώ για το 2002. Ούτως ή άλλως, πάντως, οι απολαβές του εναρμονίζονται με εκείνες των συναδέλφων του των άλλων διεθνών τραπεζών, αλλά απέχουν παρασάγγας από τα 140 εκατομμύρια δολάρια του πρώην προέδρου του Χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης.