ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Το «δώρο» του Μπους στην Αλ Κάιντα

«Η πιο άμεση προτεραιότητά μου», δήλωνε τη Δευτέρα ο νέος ηγέτης της Ισπανίας Χοσέ Λουίς Ροντρίγκες Θαπατέρο, «θα είναι η καταπολέμηση της τρομοκρατίας». Αλλά τόσο αυτός, όσο και οι εκλογείς που έδωσαν στο κόμμα του την Κυριακή μιαν εντυπωσιακή νίκη ανατρέποντας τα προγνωστικά, δεν πιστεύουν ότι ο πόλεμος στο Ιράκ είναι μέρος αυτού του αγώνα. Και η ισπανική κοινή γνώμη εξοργίσθηκε επίσης από αυτό που αντελήφθη ως απόπειρα της κυβέρνησης Αθνάρ να διαστρεβλώσει την τρομοκρατική επίθεση της προηγούμενης εβδομάδας για πολιτικούς σκοπούς. Η κυβέρνηση Μπους, που σάστισε τον κόσμο όταν χρησιμοποίησε μιαν επίθεση ισλαμιστών φονταμενταλιστών για να δικαιολογήσει την ανατροπή ενός βάναυσου αλλά κοσμικού καθεστώτος, και που ήταν εντελώς αδίστακτη στην πολιτική εκμετάλλευση της 11ης Σεπτεμβρίου, έχει λόγους να φοβάται πάρα πολύ.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η φήμη της σκληρής αντιμετώπισης της τρομοκρατίας είναι ίσως το μόνο πολιτικά ισχυρό στοιχείο που διαθέτει ακόμα ο Τζορτζ Μπους. Αλλά η φήμη αυτή βασίζεται στην εικόνα, όχι στην πραγματικότητα. Η αλήθεια είναι ότι ο κ. Μπους, ενώ έσπευδε να επικαλεσθεί την 11η Σεπτεμβρίου για να δικαιολογήσει έναν άσχετο πόλεμο, επέδειξε σταθερή απροθυμία να αντιμετωπίσει τους τρομοκράτες που πραγματικά είχαν επιτεθεί στην Αμερική, ή τους υποστηρικτές τους στη Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν.

Αγνοήθηκε η Αλ Κάιντα

Η απροθυμία αυτή ανάγεται ήδη στους πρώτους μήνες της προεδρίας του κ. Μπους. Για ποιο λόγο, σε τελική ανάλυση, προσπάθησε τόσο πολύ ο στενός κύκλος των συνεργατών του να αποτρέψει μια σοβαρή έρευνα του τι συνέβη στις 11 Σεπτεμβρίου; Εχουν διατυπωθεί πολλές υποθέσεις για το αν αξιωματούχοι αγνόησαν συγκεκριμένες προειδοποιήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών, αλλά αυτό που γνωρίζουμε με βεβαιότητα είναι ότι η κυβέρνηση αδιαφόρησε για τις πιεστικές εκκλήσεις των στελεχών του Κλίντον όταν αποχωρούσαν, να στρέψει την προσοχή της στην απειλή της Αλ Κάιντα.

Μετά τις 11 Σεπτεμβρίου, η τρομοκρατία δεν μπορούσε πια να αγνοείται και ο στρατός διεξήγαγε μιαν επιτυχή εκστρατεία κατά των Ταλιμπάν που φιλοξενούσαν την Αλ Κάιντα. Αλλά επειδή δεν αφιερώθηκαν επαρκείς αμερικανικές δυνάμεις στον στόχο αυτό, ο Οσάμα μπιν Λάντεν μπόρεσε να διαφύγει. Μετά αυτό η κυβέρνηση φάνηκε να χάνει το ενδιαφέρον της για την Αλ Κάιντα. Ως το καλοκαίρι του 2002 το όνομα του Μπιν Λάντεν είχε πια εξαφανισθεί από τους λόγους του κ. Μπους. Μιλούσε μόνο για τον Σαντάμ, συνεχώς.

Δεν επρόκειτο μόνο για ρητορική μετατόπιση. Κρίσιμες δυνάμεις αποσύρθηκαν από το κυνήγι της Αλ Κάιντα, που είχε επιτεθεί στην Αμερική, για να προετοιμάσουν την ανατροπή του Σαντάμ, ο οποίος δεν της είχε επιτεθεί. Αν θέλετε επιβεβαίωση για το πόσο σοβαρά εμποδίσθηκε έτσι η πάλη κατά της τρομοκρατίας, κοιτάξτε μόνο τις πληροφορίες για τη μεγάλη προσπάθεια να συλληφθεί ο Οσάμα, που ξεκίνησαν τελικά μόλις πριν από λίγες μέρες. Γιατί δεν έγινε αυτό πέρυσι ή πρόπερσι; Σύμφωνα με τους New York Times, πολλές από τις δυνάμεις που απαιτούνταν ήσαν πέρυσι μπλοκαρισμένες στο Ιράκ.

Χρόνος για ανασυγκρότηση

Είναι πλέον σαφές ότι μετατοπίζοντας τον στόχο στο Ιράκ, ο κ. Μπους έκανε στην Αλ Κάιντα μια τεράστια χάρη. Στους τρομοκράτες και στους συμμάχους τους Ταλιμπάν δόθηκε ο χρόνος να ανασυγκροτηθούν. Οι αναγεννώμενοι Ταλιμπάν ελέγχουν και πάλι το ένα τρίτο σχεδόν του Αφγανιστάν, και η Αλ Κάιντα έχει ανακτήσει την ικανότητα να εκτελεί φρικαλέες πράξεις μεγάλης κλίμακας.

Αλλά οι παραλείψεις του κ. Μπους στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας εκτείνονται και πέρα από την απόφασή του να δώσει στην Αλ Κάιντα μιαν ανάσα. Η κυβέρνησή του παρενέβη επίσης υπέρ της Σαουδικής Αραβίας -πατρίδας των περισσοτέρων από τους αεροπειρατές της 11ης Σεπτεμβρίου και κύριου χρηματοδότη του ισλαμικού εξτρεμισμού- και του Πακιστάν, το οποίο ίδρυσε τους Ταλιμπάν και επιδίδεται ενεργά στην εξάπλωση των πυρηνικών.

Μερικές ενέργειες της κυβέρνησης ήσαν τόσο παράξενες ώστε όσοι τις κατέγραφαν κατηγορήθηκαν αρχικά ότι ήσαν παρανοϊκοί συνωμοσιολόγοι. Για παράδειγμα, πώς να ερμηνεύσουμε τη φυγάδευση των Σαουδαράβων μετά τις 11 Σεπτεμβρίου; Μέρες μόλις μετά την επίθεση, σε μια φάση που οι ιδιωτικές πτήσεις ήσαν απαγορευμένες, η κυβέρνηση εξέδωσε ειδική άδεια για πτήσεις που συγκέντρωναν Σαουδάραβες υπηκόους, περιλαμβανομένου ενός αριθμού μελών της οικογένειας Μπιν Λάντεν, οι οποίοι βρίσκονταν εκείνον τον καιρό στις ΗΠΑ. Στους Σαουδάραβες αυτούς επετράπη κατόπιν να φύγουν από τη χώρα, στην καλύτερη περίπτωση ύστερα από κάποιες συνεντεύξεις στα πεταχτά με το FΒΙ.

Και η κυβέρνηση εξακολουθεί να καλύπτει το Πακιστάν, η κυβέρνηση του οποίου πρόσφατα διατύπωσε τον εξωφρενικό ισχυρισμό ότι μεγάλες αποστολές πυρηνικής τεχνολογίας και υλικών σε κράτη «παρίες» -περιλαμβανομένης της Βόρειας Κορέας, σύμφωνα με μια τελευταία έκθεση της CIA- ήταν δουλειά ενός ανθρώπου, στον οποίο μάλιστα έδωσε αμέσως χάρη ο πρόεδρος Περβές Μουσάραφ. Ο κ. Μπους άφησε αυτή τη φάρσα να περάσει χωρίς να την αμφισβητήσει.

Οταν επομένως η εκλογική καμπάνια του Μπους θα κομπάζει για τις επιδόσεις του προέδρου στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας και θα κατηγορεί τον Τζον Κέρι ότι είναι αναξιόπιστος στο θέμα αυτό, όταν οι Ρεπουμπλικανοί του Κογκρέσου θα λένε ότι η ψήφος υπέρ του κ. Κέρι είναι ψήφος υπέρ του Οσάμα, να θυμάστε τούτο: ότι ο πραγματικός απολογισμός της κυβέρνησης είναι η ανοχή προς τα καθεστώτα που εμπλέκονται ισχυρά στην τρομοκρατία και η αντιμετώπιση των πραγματικών τρομοκρατικών απειλών μόνον όταν αναγκάζεται από τα γεγονότα.

Δημοσιεύθηκε στους New York Times στις 16.3.2004.