ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Νέα μέτρα πήρε η Πορτογαλία υπό την πίεση των αγορών

Με την προσδοκία για μια λύση «πακέτο» στο ευρύτερο πρόβλημα της δημοσιονομικής κρίσης της Ευρωζώνης στην επόμενη, και σαφώς πιο κρίσιμη, Σύνοδο Κορυφής της 24ης και 25ης Μαρτίου, αλλά και πολλές επιφυλάξεις ως προς τις προοπτικές συμφωνίας, συνεχίζονται οι πιέσεις προς τον πλέον αδύναμο κρίκο, την Πορτογαλία, τόσο από τις αγορές όσο και από τους εταίρους της. Μετά μία ταραχώδη εβδομάδα, στη διάρκεια της οποίας η Πορτογαλία κλήθηκε να καταβάλει αυξημένο κατά 50% επιτόκιο για να αντλήσει κεφάλαια στις χρηματαγορές, ενώ υποβαθμίστηκε περαιτέρω το χρέος της Ελλάδας και της Ισπανίας, η Λισσαβώνα ανακοίνωσε σειρά νέων δραστικών μέτρων λιτότητας. Στόχος της, η περαιτέρω μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος κατά επιπλέον 0,8% του ΑΕΠ, ο κατευνασμός των αγορών και η αποφυγή της προσφυγής της στον ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης. Κι ενώ τα νέα μέτρα της Πορτογαλίας έσπευσε άμεσα να χαιρετίσει ο επίτροπος Οικονομικών Ολι Ρεν, οι αγορές ήδη στρέφονταν και κατά της Ιταλίας, αυξάνοντας τις αποδόσεις των δεκαπενταετών ομολόγων της στο 5,34%, που είναι το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούνιο του 2002.

Λίγες ώρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής της Παρασκευής, ο Πορτογάλος υπουργός Οικονομικών Φερνάντο Τεϊξέιρα ντος Σάντος ανακοίνωσε νέα μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας. Τα μέτρα προβλέπουν τη δραστική μείωση της αποζημίωσης απόλυσης, που πλέον περιορίζεται στα 10 ημερομίσθια από τα 30 ανά έτος εργασίας, ενώ τίθεται ως ανώτατο όριο αποζημίωσης ποσό αντίστοιχο με τις αμοιβές 12 μηνών εργασίας. Θα επιβληθεί, επίσης, ειδικός φόρος σε συντάξεις άνω των 1.500 ευρώ και θα απελευθερωθούν οι τιμές της ενέργειας. Παράλληλα, θα περικοπούν κατά επιπλέον 10% οι δαπάνες των δημοσίων επιχειρήσεων, θα γίνουν περικοπές στην Υγεία και θα αναβληθούν έργα υποδομής.

Πρόθεση της Λισσαβώνας είναι να διαβεβαιώσει τις αγορές πως θα επιτύχει τον στόχο της για περιορισμό του ελλείμματος μέσα στο τρέχον έτος, ώστε να χαλαρώσουν οι πιέσεις που δέχονται τα ομόλογά της και να αποφύγει την προσφυγή στον μηχανισμό στήριξης. Από τις αρχές της εβδομάδας ο Πορτογάλος πρωθυπουργός, Ζοζέ Σόκρατες, έχει τονίσει πως αν η χώρα ζητήσει τη βοήθεια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου θα «πληγεί το κύρος της και δεν θα έχει την αξιοπρέπεια να παρουσιάζεται ως μια χώρα που μπορεί να επιλύσει τα προβλήματά της».

Απηχώντας την ίδια ανησυχία, άλλωστε, ο υπουργός Οικονομικών της χώρας κάλεσε τους Ευρωπαίους ηγέτες να συνειδητοποιήσουν τη «σοβαρότητα» της κρίσης.

Τα νέα μέτρα δεν φαίνεται, πάντως, να πέτυχαν τον στόχο τους, καθώς οι αποδόσεις των πενταετών της ομολόγων εκτινάχθηκαν αμέσως μετά την ανακοίνωσή τους κατά 15 μονάδες βάσης, στο 7,92%, υπερβαίνοντας ακόμη και το 7,58% στο οποίο βρίσκονται οι αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων. Οι αναλυτές της αγοράς επισημαίνουν ότι αυτό το κόστος του χρέους της δεν είναι βιώσιμο και προεξοφλούν πως η χώρα δεν θα αποφύγει την προσφυγή της στον ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης.

Προς την ίδια κατεύθυνση εξακολουθούν, άλλωστε, να την πιέζουν οι εταίροι της στην Ευρωζώνη. Την ίδια ημέρα που ανακοινώθηκαν τα νέα μέτρα δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα της βρετανικής εφημερίδας Financial Times συνέντευξη του Αυστριακού υπουργού Οικονομικών Γιόζεφ Πρόελ, που καλεί την Πορτογαλία να αποφασίσει το συντομότερο δυνατόν αν θα ζητήσει τη βοήθεια της Ευρωζώνης. Ο Αυστριακός υπουργός της υποδεικνύει, μάλιστα, ως παράδειγμα προς αποφυγήν την Ελλάδα και την Ιρλανδία και της ζητεί να μην κωλυσιεργεί. Οπως όμως τονίζουν οικονομικοί αναλυτές, η υπερβολική λιτότητα που έχει υιοθετήσει η κυβέρνηση Σόκρατες έχει καταφέρει καίριο πλήγμα στην οικονομική ανάπτυξη, με αποτέλεσμα να μη μπορεί η Πορτογαλία να μειώσει το χρέος της. Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις της Τράπεζας της Πορτογαλίας, το ΑΕΠ της θα συρρικνωθεί κατά 1,3% το 2011. Εχει ήδη προηγηθεί η συρρίκνωση κατά 0,3% που σημείωσε το τελευταίο τρίμηνο του περασμένου έτους.

Τα μέτρα που έλαβε, πάντως, θα κληθούν να τα μιμηθούν και οι άλλοι «αδύναμοι κρίκοι» της Ευρωζώνης. Ηδη ο κ. Πρόελ διεμήνυσε με το άρθρο του στο Δουβλίνο πως μόνον αν είναι διατεθειμένη η ιρλανδική κυβέρνηση να προχωρήσει σε περαιτέρω παραχωρήσεις θα δεχθεί το αίτημά της για μείωση του επιτοκίου δανεισμού της από τον μηχανισμό στήριξης.