ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

H ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΓΟΡΑ

Το δολάριο έχασε το έδαφος από τα πόδια, όταν ο επαναπατρισμός των κεφαλαίων στην Ιαπωνία και η φυγή προς στο ελβετικό φράγκο έχουν προκαλέσει κόλαση στις αγορές. Χθες το δολάριο κατέρρευσε στα 79,75 γιεν, δηλαδή στο ναδίρ της ιστορίας του έναντι του γιεν. Στα επίπεδα αυτά των 79,75 γιεν, το δολάριο είχε καταρρεύσει στις 19 Απριλίου του 1995 μετά τον σεισμό που έπληξε το Κόμπε της Ιαπωνίας τον Ιανουάριο του ίδιου έτους. Επίσης, χθες το δολάριο βυθίστηκε σε νέο ρεκόρ πτώσης και έναντι του ελβετικού φράγκου στα 0,9072.

Με απειλές ότι θα επαναλάβει τον «πόλεμο» για να αποτρέψει την περαιτέρω ενίσχυση του ελβετικού φράγκου, που έχει πλήξει την ευάλωτη ακόμη οικονομία, η Ελβετία πλέον αντιδρά. Απειλεί να επανέλθει στην πολιτική των παρεμβάσεων με στόχο να αποτρέψει τα περαιτέρω άλματα του εθνικού νομίσματος τόσο έναντι του δολαρίου όσο και έναντι του ευρώ, καθώς το φράγκο ως νόμισμα «ασφαλούς καταφυγίου» προσελκύει αθρόως τα διεθνή κεφάλαια.

Η ελβετική κυβέρνηση ιδιαίτερα θορυβημένη από το σκληρό της νόμισμα επανεξετάζει την προσφιλή τακτική της υποτίμησης, προσφεύγοντας στις παρεμβάσεις και στις πρακτικές του παρελθόντος.

Επίσης, η Ιαπωνία θα εξαναγκαστεί να καταφύγει ξανά στην πολιτική υποτίμησης του γιεν, με στόχο να πυροδοτήσει την πτώση του εθνικού νομίσματος έναντι του δολαρίου. Ηδη με νέες στρατηγικές στοχεύει να ρίξει νέες ποσότητες φθηνού χρήματος στην οικονομία. Αξίζει να θυμίσω ότι η πολιτική υποτίμησης μέσω των παρεμβάσεων τερματίστηκε τον Μάρτιο του 2004.

Τότε, η κεντρική τράπεζα της Ιαπωνίας ξόδεψε τους τρεις πρώτους μήνες (του 2004) 15 τρισ. γιεν, αφού είχε ήδη δαπανήσει στο σύνολο του 2003 το ποσό ρεκόρ των 20 τρισ. γιεν (δηλαδή περίπου το διπλάσιο του τότε εμπορικού πλεονάσματός της). Αξίζει να σημειωθεί ότι το γιεν εντός 3ετίας έχει ανατιμηθεί σημαντικά έναντι του δολαρίου και του ευρώ. Δηλαδή το δολάριο έχει υποτιμηθεί κατά 33% έναντι του γιεν και το ευρώ κατά 30% έναντι του γιεν.

Η ευημερία εξακολουθεί να αποτελεί ουτοπία καθώς ο κίνδυνος από τα ισχυρά νομίσματα υπονομεύει κάθε προσπάθεια σταθερής ανάκαμψης των οικονομιών. Αντίθετα, η Κίνα ευνοείται καθώς το νόμισμά της είναι χειραγωγούμενο, δεν διαπραγματεύεται ελεύθερα στις αγορές, αφού είναι προσδεδεμένο στο δολάριο, και ακολουθεί την κατεύθυνση του αμερικανικού νομίσματος. Η υποτίμηση, λοιπόν, του δολαρίου έχει ευνοήσει τις κινεζικές εξαγωγές σε βάρος των ευρωπαϊκών και των ιαπωνικών, αφού παράλληλα έχει υποτιμηθεί και το γουάν. Ενώ εμείς υποφέρουμε αφού έχουμε χάσει με το ευρώ τη δυνατότητα να βοηθήσουμε την απολεσθείσα ανταγωνιστικότητά μας.

Οταν σε περιόδους οικονομικής αναταραχής και δεινής κρίσης χρέους όλοι επενδύουν στο νόμισμά σου, δεν έχεις άλλη επιλογή παρά μόνον την ενεργό υποτίμησή του.

Βεβαίως, οι Ελβετοί πράττουν ό, τι επιδιώκουν και άλλες κεντρικές τράπεζες, οι οποίες τυπώνουν χρήμα για να ενισχύσουν την εθνική οικονομία τους, λαμβάνοντας μέτρα «ποσοτικής χαλάρωσης» όπως αποκαλείται η περιβόητη πολιτική της «quantitative easing». Δηλαδή την πολιτική που ακολούθησαν οι κεντρικές τράπεζες των ΗΠΑ και της Βρετανίας.

Η γνώμη ότι τα νομίσματα βρίσκουν ένα επίπεδο «αγοράς», είναι ελκυστική. Εντάξει… Ολα τα νομίσματα σήμερα είναι λες και έχουν δημιουργηθεί σε «κενό αέρος» από τις κεντρικές τράπεζες. Το κόστος παραγωγής είναι μηδενικό, για πρακτικούς λόγους. Ετσι η τιμή της «αγοράς» εξαρτάται από την απόφαση των τραπεζών για το πόση ποσότητα εκτυπώνουν.

Βεβαίως, η παγκόσμια ύφεση έχει τελειώσει! Οι οικονομίες της Ασίας τρέχουν λόγω της εντυπωσιακής ανάπτυξης της Κίνας. Στις ΗΠΑ και την Ευρωζώνη έχει αναχαιτιστεί η συρρίκνωση του ΑΕΠ ήδη από πέρυσι.

Και καθώς οι εταιρείες ανανεώνουν τα αποθέματά τους, η παγκόσμια ανάπτυξη μπορεί να ενισχυθεί τους επόμενους μήνες. Αυτή θα ήταν μια ευπρόσδεκτη εξέλιξη. Αλλά τίποτα δεν είναι δεδομένο. Στην προκειμένη περίπτωση, η ανάκαμψη φαίνεται αρκετά ευάλωτη. Η αύξηση της ζήτησης που πυροδοτείται, κυρίως, από τα κρατικά κεφάλαια ενίσχυσης δεν μπορεί να αντέξει σε βάθος χρόνου. Η βιβλική καταστροφή στην Ιαπωνία έχει αλλάξει τα δεδομένα.