ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Το «σύνδρομο του Τόκιο» και οι τρόποι μετάδοσης στην παγκόσμια οικονομία

Οι επιπτώσεις που μπορούν να προκληθούν στην παγκόσμια οικονομία από την καταστροφή στην Ιαπωνία εξαρτώνται από το κατά πόσο περιορίζονται αυτές εντός των συνόρων της, εξηγεί ο αναπληρωτής διευθυντής του Οικονομικού Ινστιτούτου Peterson, Μάρκους Νόλαντ.

Αυτό θα εξαρτηθεί, με τη σειρά του, σε μεγάλο βαθμό από το μέγεθος της ζημιάς στα εργοστάσια πυρηνικής ενέργειας και από το ενδεχόμενο πυρηνικής καταστροφής.

Τα κανάλια μέσα από τα οποία μπορεί να διαχυθεί η κρίση της Ιαπωνίας στην παγκόσμια οικονομία είναι τα εξής:

1. Εμπόριο. Υπάρχει ο κίνδυνος να προκληθεί ζημιά στην παγκόσμια «εφοδιαστική αλυσίδα». Το κλείσιμο μονάδων παραγωγής στην Ιαπωνία θα προκαλέσει ελλείψεις ηλεκτρονικού υλικού και εξαρτημάτων σε πολλές επιχειρήσεις της Δύσης που μπορεί να είναι κατασκευαστές υπολογιστών μέχρι αυτοκινητοβιομηχανίες.

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι στην Ιαπωνία παράγεται το 40%-50% των τσιπ που χρησιμοποιούνται στις φορητές μνήμες (flash memories), ενώ μόνο η Toshima κατέχει το 30% της παγκόσμιας παραγωγής μικροεπεξεργαστών. Ακόμα και η προσωρινή διακοπή της παραγωγής θα προκαλέσει προβλήματα στους προμηθευτές-πελάτες (από την Apple μέχρι τη Mercedes) και αύξηση των τιμών.

Επίσης, δημιουργεί πληθωριστικές πιέσεις παγκοσμίως. Ηδη, οι τιμές των τσιπ αυξήθηκαν τις πρώτες ημέρες της καταστροφής κατά περίπου 30%. Ωστόσο, τα ιαπωνικά προϊόντα -ακόμα και τα αυτοκίνητα- μπορούν να αντικατασταθούν στις διεθνείς αγορές από άλλων χωρών, δίνοντας ώθηση σε βιομηχανίες της Νότιας Κορέας κ.λπ.

2. Εξαγωγές. Η Ιαπωνία είναι κυρίως εξαγωγική οικονομία. Το 10% των εισαγόμενων προϊόντων στις ΗΠΑ από ρούχα μέχρι cd και αυτοκίνητα είναι ιαπωνικά. Τι σημαίνει αυτό; Αν προκληθεί ζημιά στις εξαγωγές, τότε η ιαπωνική οικονομία μένει χωρίς τη βασική πηγή χρηματοδότησης. Οι εξαγωγές μπορούν να βλαφθούν τόσο από τη διακοπή της παραγωγής λόγω των ζημιών, αλλά και από πιθανή μόλυνση από ραδιενέργεια. Ποιος θα αγοράσει ένα ιαπωνικό αυτοκίνητο με δερμάτινα καθίσματα, τα οποία θα ακτινοβολούν για εκατοντάδες χρόνια; Ποιος θα αγοράσει μολυσμένη με ραδιενέργεια κονσόλα παιχνιδιών στο παιδί του; Ελληνες εισαγωγείς ρωσικών προϊόντων ακόμη θυμούνται τις επιπτώσεις από το δυστύχημα στο Τσερνόμπιλ το 1986: «Δεν μπορούσαμε να πουλήσουμε ούτε ρώσικο πιάνο στην Ελλάδα για χρόνια», δηλώνει εισαγωγέας στην «Κ».

3. Ενέργεια. Η Ιαπωνία είναι από τις πλέον ενεργοβόρες οικονομίες του κόσμου κυρίως λόγω της βαριάς βιομηχανίας που διαθέτει. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να αντικαταστήσει με πετρέλαιο την πρώτη ύλη για παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος, ύστερα από τη ζημιά των πυρηνικών αντιδραστήρων. Αυτό με τη σειρά του μπορεί να προκαλέσει μεγάλη άνοδο στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, εκτινάσσοντας τον πληθωρισμό και απειλώντας την παγκόσμια ανάπτυξη.