ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η αύξηση των επιτοκίων διχάζει την ΕΚΤ

Διχογνωμία επικρατεί στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας σε ό, τι αφορά την προοπτική εσπευσμένης αύξησης των επιτοκίων του ευρώ από τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα του 1%. Μολονότι πολλά στελέχη της εκφράζουν την αποφασιστικότητά τους να αναχαιτίσουν τον πληθωρισμό, την έντονη αντίθεσή του σε μια τέτοια προοπτική εξέφρασε χθες ο διοικητής της Τράπεζας της Πορτογαλίας, Κάρλος Κόστα. Την περασμένη εβδομάδα, ο Γάλλος κεντρικός τραπεζίτης Κρ. Νουαγιέ δήλωσε πως οι εξελίξεις στην Ιαπωνία θα ληφθούν υπόψη από την ΕΚΤ για τα επιτόκια.

Ομως, ο πρόεδρος της ΕΚΤ, Ζαν-Κλοντ Τρισέ, επανέλαβε έμμεσα ότι, παρά την αβεβαιότητα που έχουν προκαλέσει ο σεισμός της Ιαπωνίας και τα παρεπόμενά του, η τράπεζα προσανατολίζεται σε αύξηση του κόστους του δανεισμού πιθανώς και τον Απρίλιο.

Η εκτίμηση για αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ οδήγησε χθες το ευρώ στο 1,4249 δολάριο, για να υποχωρήσει στη συνέχεια έως το 1,4176 δολάριο. Παράγοντες της αγοράς, δε, αναμένουν να κινηθεί στο φάσμα του 1,48 με 1,51 δολαρίου στο μεσοπρόθεσμο μέλλον.

Σε συνέδριο που διοργάνωσε στο Παρίσι το βρετανικό περιοδικό Economist, ο κ. Κόστα τόνισε την ανάγκη να διασφαλισθεί η επάρκεια ρευστότητας ώστε «να αποδώσουν τα προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής». Προσέθεσε πως δεν θα είναι κατάλληλες οι συνθήκες για κάτι τέτοιο σε περίπτωση αύξησης του κόστους του χρήματος, καθώς η άφθονη ρευστότητα είναι προϋπόθεση «για να ξεπεραστούν οι δυσκολίες και οι τυχόν παρεκκλίσεις από τους στόχους» των προγραμμάτων λιτότητας. Σύμφωνα με τον Πορτογάλο τραπεζίτη, είναι ανάγκη να έχουν οι χώρες-μέλη της Ευρωζώνης πρόσβαση σε κεφάλαια, γι’ αυτό και είναι αναγκαία μια «διαθέσιμη γραμμή πιστώσεων» ώστε να τιθασευθεί η επιθετικότητα των αγορών προς τις περιφερειακές ευρωπαϊκές οικονομίες.

Οικονομικοί αναλυτές διαβλέπουν την ανησυχία του κ. Κόστα πως μια αύξηση των επιτοκίων του ευρώ θα εκτινάξει περαιτέρω το κόστος του δανεισμού για την Πορτογαλία, η οποία αγωνίζεται να αποφύγει μια προσφυγή στον ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης. Ηδη από την αρχή του έτους αναγκάζεται να καταβάλλει αποδόσεις ύψους άνω του 7% για να αντλήσει κεφάλαια από τις χρηματαγορές.

Είχε προηγηθεί, άλλωστε, η δημοσιοποίηση του προγράμματος λιτότητας της κυβέρνησης Ζοζέ Σόκρατες που ανατρέπει τον προϋπολογισμό του 2011 και αναμένεται να εξωθήσει την Πορτογαλία σε συρρίκνωση του ΑΕΠ της κατά 0,9% το τρέχον έτος, μετά την ανάπτυξη του 1,4% που προηγήθηκε το 2010. Είναι, ωστόσο, γεγονός ότι στους κόλπους της ΕΚΤ διαμορφώνονται ισχυρές τάσεις υπέρ μιας αύξησης των επιτοκίων.

Προχθές, ο κ. Τρισέ επικαλέσθηκε εκ νέου την άνοδο του πληθωρισμού που έφθασε στο 2,4% τον Φεβρουάριο και εκτιμάται ότι θα επιταχυνθεί περαιτέρω. Σε παρεμφερείς δηλώσεις προχώρησαν, άλλωστε, τρία μέλη του διοικητικού συμβουλίου της τράπεζας, ο Λουξεμβούργιος Ιβ Μερς, η Αυστριακή Γκέρτρουντ Τάμπελ Γκουγκερέλ και ο Γερμανός Γιούργκεν Σταρκ.

Ο Ιβ Μερς, διοικητής της Τράπεζας του Λουξεμβούργου, τόνισε πως η ΕΚΤ «είναι έτοιμη να δράσει αποφασιστικά και έγκαιρα» για να αναχαιτίσει τις εντεινόμενες πληθωριστικές πιέσεις. Από την πλευρά της, η ομόλογός του της Αυστρίας, Γκέρτρουντ Τάμπελ Γκουγκερέλ, επικαλέσθηκε την άνοδο της τιμής του πετρελαίου σε επίπεδα άνω των 100 δολαρίων το βαρέλι, την οποία χαρακτήρισε «αιτία ανησυχίας», και υπογράμμισε πως οι τελευταίες προβλέψεις της ΕΚΤ, που φέρουν τον πληθωρισμό να περιορίζεται στο 1,7% το επόμενο έτος, «δεν λαμβάνουν υπόψη τις πρόσφατες αυξήσεις των τιμών του πετρελαίου και βασίζονται στην υπόθεση πως οι αυξήσεις των μισθών θα παραμείνουν συνετές».