ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΓΟΡΑ

Η διάσωση της Ιρλανδίας με το δάνειο των 85 δισ. ευρώ από το ΔΝΤ και την Ε. Ε. δεν κατεύνασε τις ανησυχίες για την κρίση των τραπεζών της. Ο κλονισμός της εμπιστοσύνης των αγορών για την πραγματική κατάσταση του τραπεζικού τομέα παραμένει. Λόγω του τεράστιου κόστους διάσωσης των τραπεζών της άνω των 45 δισ. ευρώ, η Ιρλανδία αναγκάστηκε τον περασμένο Νοέμβριο να προσφύγει στον μηχανισμό διάσωσης. Σήμερα θα δοθούν στη δημοσιότητα τα αποτελέσματα των νέων stress tests (τεστ αντοχής) στις ιρλανδικές τράπεζες, ενώ η τελική προθεσμία για την ολοκλήρωσή τους στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές τράπεζες έχει οριστεί στα τέλη Ιουνίου.

Τα τεστ που δημοσιεύτηκαν στο τέλος του περσινού Ιουλίου θεωρήθηκαν αναξιόπιστα. Αυτή τη φορά, η διεξαγωγή των τεστ θα πραγματοποιηθεί υπό την αιγίδα της νέας ευρωπαϊκής τραπεζικής αρχής (ΕΒΑ), η οποία δημιουργήθηκε στις αρχές του έτους, μαζί με τις αντίστοιχες αρχές εποπτείας των αγορών και του ασφαλιστικού κλάδου για την αποτελεσματικότερη θωράκιση του τραπεζικού συστήματος από μια νέα κρίση. Ωστόσο, ένα από τα βασικά σημεία κριτικής των προηγούμενων τεστ ήταν ότι δεν συμπεριλήφθηκε το ακραίο σενάριο μιας εθνικής χρεοκοπίας. Αλλά απουσιάζει σκόπιμα και από τα νέα stress tests. Προβλέπεται «κούρεμα» μόνο για τα ομόλογα που έχουν προς πώληση οι τράπεζες.

Να επισημανθεί ότι η αναξιοπιστία των προηγούμενων stress tests εντοπίστηκε κυρίως στο γεγονός πως οι ιρλανδικές τράπεζες τα είχαν περάσει επιτυχώς! Μεταξύ των 91 ευρωπαϊκών τραπεζών που είχαν αποτύχει, ήταν η Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος, η γερμανική Hypo Real Estate και πέντε τράπεζες στεγαστικού ταμιευτηρίου της Ισπανίας (cajas). Στόχος των τεστ είναι να δώσουν μιαν ασφαλή αποτίμηση των κεφαλαιακών αντοχών των τραπεζών, για να μην υπάρξουν ξανά οδυνηρές εκπλήξεις, όπως συνέβη κατά την τελευταία τραπεζική κρίση, που ήταν η χειρότερη της τελευταίας 80ετίας. Οι κυβερνήσεις της Ευρώπης υποχρεώθηκαν να διοχετεύσουν δισεκατομμύρια για τη διάσωση τραπεζικών κολοσσών, με αποτέλεσμα να διογκωθούν δημοσιονομικά ελλείμματα και χρέη. Σήμερα, ένα μεγάλο ερωτηματικό αιωρείται στην έκθεση μεγάλων ευρωπαϊκών τραπεζών σε κρατικά ομόλογα των «ασθενών» κρατών-μελών της Ευρωζώνης.

Τα προβληματικά χαρτοφυλάκια δανείων σε βαρώνους του κτηματομεσιτικού και του κατασκευαστικού τομέα που έχουν εν τω μεταξύ χρεοκοπήσει, και το κύμα φυγής των καταθέσεων, παρέσυρε στο χάος της χρεοκοπίας ολόκληρο τον τραπεζικό τομέα της Ιρλανδίας. Ο «χρηματοπιστωτικός σκουπιδοτενεκές» της ΝΑΜΑ που δημιουργήθηκε στον απόηχο της κρίσης του 2008, για να διασώσει από το κραχ τις τράπεζες, απέτυχε. Η στυγερή λιτότητα που ήδη έχει επιβληθεί από πέρυσι, έχει κλονίσει την οικονομία προκαλώντας σωρούς επισφαλών δανείων και βυθίζοντας ακόμη περισσότερο το χρεοκοπημένο τραπεζικό σύστημα της χώρας. Το δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας θα εκτιναχθεί στο 32% του ΑΕΠ το 2010.

Το Δουβλίνο οδεύει προς την πλήρη κρατικοποίηση του τραπεζικού τομέα. Εχοντας απορροφήσει ήδη 46 δισ. ευρώ από τα κρατικά ταμεία, οι ιρλανδικές τράπεζες ετοιμάζονται να δεχθούν μια ακόμη ένεση κεφαλαίων, που θεωρείται απαραίτητη για την επιβίωσή τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τη δανειακή βοήθεια των 85 δισ. ευρώ, τουλάχιστον τα 20 δισ. ευρώ θα απορροφηθούν από τις τράπεζες. Και επειδή πολλοί θεωρούν ότι οι ιρλανδικές τράπεζες έχουν εξελιχθεί σε… πίθο των Δαναΐδων, εκτιμούν ότι πιθανώς να απορροφήσουν έως και 40 δισ. Κάθε έγχυση κρατικών κεφαλαίων στο ενεργητικό των τραπεζών, αυξάνει βεβαίως και την εξάρτησή τους από την κυβέρνηση. Η Αnglo Ιrish Βank είναι από τις αρχές του 2009 κατά 100% κρατική. Η συμμετοχή του κράτους στην Αllied Ιrish Βank είναι 18%, αλλά αναμένεται να φθάσει στο 90%. Στην Βank of Ιreland είναι 34% και θα ξεπεράσει το 50%. Η ΕΒS και η ΙΝΒS είναι ήδη κατά 51% κρατικές.

Η υφέρπουσα αδυναμία των ευρωπαϊκών τραπεζών που αποκαλύφθηκε όταν εκδηλώθηκε η δημοσιονομική κρίση της Ελλάδας, ήταν αδύνατον στη συνέχεια να συγκαλυφθεί. Η Wall Street Journal έχει επισημάνει τη μεγάλη απόκλιση ανάμεσα στα αποτελέσματα των τεστ αντοχής και της έκθεσης σε επισφαλή κρατικά ομόλογα που δημοσιοποίησε η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών βάσει στοιχείων που της παρείχαν οι ίδιες αρχές.