ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η Ασία κατακτά και το Διάστημα

Λίγες μόνον ημέρες είχαν περάσει από τα τέλη Οκτωβρίου και την ανακοίνωση της Ιαπωνίας για τις επιτυχημένες δοκιμές του «διαστημικού κανονιού», που θα της επιτρέψει το 2018 να πάρει δείγματα από έναν αστεροειδή, όταν η Ινδία έκλεψε τα φώτα της δημοσιότητας, στέλνοντας στις αρχές Νοεμβρίου τον πρώτο δορυφόρο της για τον Αρη. Στο μεταξύ, η γειτονική Κίνα ετοιμάζεται πυρετωδώς για την προσεδάφιση ενός ρομπότ στη Σελήνη, η εκτόξευση του οποίου προγραμματίζεται για τον Δεκέμβριο. Κάτι που σκοπεύει να κάνει μέχρι το 2020 και η Νότια Κορέα, όπως αποκάλυψε επίσημα πριν από τέσσερις εβδομάδες.

Πραγματοποιώντας τέτοιες αποστολές, η Ινδία, η Κίνα, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα θέλουν να αλλάξουν τον χάρτη της εξερεύνησης του Διαστήματος και να προστεθούν επί ίσοις όροις στην πρώτη γενιά των «διαστημικών υπερδυνάμεων», δηλαδή στις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Ευρώπη. Με πρώτη την Κίνα, η οποία άλλωστε είναι ήδη η μόνη χώρα πέραν της Ρωσίας που μπορεί να εκτοξεύσει αστροναύτες στο Διάστημα, με το σκάφος Shenzou.

Τα διαστημικά προγράμματα των τεσσάρων χωρών είναι τόσο φιλόδοξα που πολλοί ειδικοί μιλούν για μια «ασιατική κούρσα του Διαστήματος», στα πρότυπα του ανταγωνισμού των ΗΠΑ με την τότε Σοβιετική Ενωση μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. «Οπως και τότε, σίγουρα μια αιτία είναι το εθνικό γόητρο και η διεθνής προβολή του οικονομικού υπόβαθρου και των τεχνολογικών δυνατοτήτων τους», λέει στην «Κ» ο Στράτος Θεοδοσίου, αναπληρωτής καθηγητής της Ιστορίας και Φιλοσοφίας της Αστρονομίας και των Φυσικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

«Παράλληλα όμως, το διάστημα ανοίγει τον δρόμο για εφαρμογές που θα βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των πολιτών τους – από τις τηλεπικοινωνίες και την τηλεϊατρική μέχρι τις καλύτερες μετεωρολογικές προγνώσεις για τη γεωργία και την προστασία από φυσικές καταστροφές», προσθέτει.

Σε κάθε πρόγραμμα, η «επίσκεψη» στη Σελήνη είναι μία από τις βασικές προτεραιότητες. Ετσι, το 2009 το ιαπωνικό μη επανδρωμένο διαστημόπλοιο Kaguya προσέκρουσε στο έδαφος του δορυφόρου της Γης, αφού πρώτα για 2 χρόνια μελέτησε τον δορυφόρο, κινούμενο σε τροχιά γύρω από αυτόν. Το 2007 και το 2010, η Κίνα έστειλε δύο δορυφόρους, τους Chang’e 1 i και Chang’e 2, προετοιμάζοντας ουσιαστικά το έδαφος για την αποστολή ενός ρομποτικού οχήματος που θα εξερευνήσει το φεγγάρι.

Το όχημα αυτό αναμένεται να εκτοξευθεί με την αποστολή Chang’e 3 στις αρχές Δεκεμβρίου, ώστε στα μέσα του επόμενου μήνα να προσσεληνωθεί.

Ενα παρόμοιο ρομπότ προγραμματίζει να στείλει το 2020 και η Νότια Κορέα, εν μέρει με την τεχνική υποστήριξη της NASA. Στόχος του ρομπότ θα είναι να αναζητήσει μέταλλα που σπανίζουν στη Γη. «Παράλληλα, η Σελήνη αποτελεί μια πολύ καλή ευκαιρία για να δοκιμάσει μια χώρα τις διαστημικές τεχνολογίες της, πριν προχωρήσει σε ακόμη μακρινότερες αποστολές», προσθέτει ο κ. Θεοδοσίου.

Ενδεικτική περίπτωση είναι η Ινδία, η οποία βλέπει την πτήση του διαστημόπλοιου Μangalyaaστον Αρη ως το φυσικό επόμενο βήμα της αποστολής στη Σελήνη του Chandrayaaτο 2008. «Η διάχυση της γνώσης είναι τόσο μεγάλη σήμερα που κατά τη γνώμη μου το Μangalyaaσυγκεντρώνει πολλές πιθανότητες να φτάσει αισίως στον Κόκκινο Πλανήτη», σημειώνει ο αναπληρωτής καθηγητής. Παρόλο που από τις 40 αποστολές που έχουν γίνει έως τώρα για τον Αρη, οι 23 έχουν αποτύχει.

Ανεξάρτητα από την έκβαση μιας συγκεκριμένης αποστολής, και οι τέσσερις χώρες θεωρούν ότι μέσω του εξερεύνησης του Διαστήματος θα εκπαιδεύσουν μια νέα γενιά επιστημόνων και ειδικών σε τεχνολογίες αιχμής.

Πάντως, προς το παρόν, ούτε η Ινδία ούτε η Νότια Κορέα έχουν στα άμεσα πλάνα τους επανδρωμένες αποστολές, ενώ αντίθετα η Ιαπωνία και η Κίνα σχεδιάζουν να γίνουν τα δύο επόμενα κράτη που, μετά τις ΗΠΑ, θα πατήσουν στη Σελήνη. Η χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου ανακοίνωσε πέρυσι το καλοκαίρι πως ο πρώτος Ιάπωνας αστροναύτης θα βρεθεί στη Σελήνη το 2020.

Αν και η Κίνα δεν έχει θέσει κάποιο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, έχει διευκρινίσει πως η αποστολή Chang’e 3 γίνεται με αυτό τον απώτερο στόχο. Επίσης, πολύ πιθανά και για στρατιωτικούς λόγους, θέλει να ενισχύσει την παρουσία της στη «γειτονιά» της Γης, ενώ είναι η μοναδική χώρα παγκοσμίως που ετοιμάζει ένα νέο διαστημικό σταθμό.