ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Οι Γερμανοί προτιμούν τον κουμπαρά…

Στις αρχές του 1923 η συναλλαγματική αξία δολαρίου ΗΠΑ/μάρκου Γερμανίας ήταν ένα προς 7,260. Μέχρι τον Οκτώβριο εκείνης της χρονιάς, ο υπερπληθωρισμός την είχε ανεβάσει στο ένα προς 65 δισεκατομμύρια, ναι, σωστά διαβάσατε! Αυτό σήμαινε ασφαλώς την εξανέμιση των σταθερών εισοδημάτων και των αποταμιεύσεων. Μια επένδυση όμως που ήταν ευρέως διαθέσιμη, διατηρούσε ακόμη την αξία της. Σύμφωνα με τον Φρέντερικ Τέιλορ, τον συγγραφέα ενός νέου βιβλίου που αναφέρεται σε εκείνην την εποχή, οι τιμές των μετοχών των γερμανικών εταιρειών λίγο-πολύ συμβάδιζαν με τον πληθωρισμό, διατηρώντας την αξία τους και προστατεύοντας από την καταστροφή εκείνους, τους λίγους τυχερούς, που είχαν επενδύσει σε αυτές.

Ενενήντα χρόνια μετά, απειλή για την Ευρώπη αποτελεί πλέον ο αντιπληθωρισμός. Ομως, ένα πράγμα δεν έχει αλλάξει: οι περισσότεροι Γερμανοί συνεχίζουν να μην επενδύουν στις εταιρείες της χώρας τους. Την ώρα που άνω του 50% των Αμερικανών είναι μέτοχοι εταιρειών, μόλις 15% διατηρούν χαρτοφυλάκια μετοχών, ενώ μόλις 21% επενδύουν σε μετοχές είτε άμεσα είτε μέσω αμοιβαίων κεφαλαίων. Αυτή τους η «παράλειψη» δημιουργεί ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον αν λάβουμε υπ’ όψιν ότι ο γενικός δείκτης τιμών του χρηματιστηρίου της Φρανκφούρτης, ο DAX, κυμαίνεται σε υψηλά επίπεδα ρεκόρ ενώ τα επιτόκια ανέρχονται σε χαμηλά επίπεδα ρεκόρ.

Από την κατάρρευση της Lehman Brothers το 2008 έως τα τέλη του Οκτωβρίου φέτος ο δείκτης DAX σημειώνει άνοδο κατά 42% και ο MDAX –ο δείκτης των εταιρειών μικρομεσαίας κεφαλαιοποίησης– κατά 93%. Τα δεκαετή ομόλογα του γερμανικού Δημοσίου θα είχαν αποδώσει το ίδιο διάστημα μόλις 31% και τα εταιρικά 29%. Ωστόσο, οι Γερμανοί συνεχίζουν να προτιμούν να επενδύουν τα κεφάλαιά τους στους υποτιθέμενα ασφαλείς αλλά πολύ λιγότερο αποδοτικούς αποταμιευτικούς λογαριασμούς. Ο πιο συνήθης εξ αυτών, ονομαζόμενος Sparbucher, απέδωσε μόλις 3,1% την τελευταία πενταετία!

Οι Γερμανοί τείνουν να θεωρούν τις επενδύσεις στο χρηματιστήριο «τζόγο». Την ίδια ώρα, οι Αμερικανοί έχουν στη διάθεσή τους τηλεοπτικά κανάλια, που επί 24ώρου βάσεως τους μεταφέρουν πληροφορίες από τις αγορές, με έμπειρους και ενθουσιώδεις δημοσιογράφους που δίνουν «πληροφορίες» στη μεσαία τάξη. Το μοναδικό ανάλογο που υπάρχει στη Γερμανία είναι ο Ντιρκ Μούλερ, ένας χρηματιστής στη Φρανκφούρτη, γνωστός με το παρατσούκλι «Mr DAX». Θεωρείται μάλλον αμφιλεγόμενος και εμφανίζεται στα τηλεοπτικά κανάλια προωθώντας τα βιβλία του, που κάνουν μεγάλες πωλήσεις. Αλλά ο ίδιος θυμίζει τον έναν κούκο, εκείνον που δεν φέρνει την άνοιξη.

Επίσης, λίγοι είναι εκείνοι οι συμπατριώτες του που δίνουν ουσιαστικά σημασία στα λεγόμενά του. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του 2011, το 30% των ερωτηθέντων απάντησε ότι αποταμιεύει «για τα γεράματα», το 27% «για ώρα ανάγκης» και το 27% «για να κάνει μια μεγάλη αγορά». Μόλις το 7% ανέφερε ότι προσπαθεί να αβγατίσει τα κεφάλαιά του. Ερωτηθέντες για τα κριτήριά τους όταν αποφασίζουν πώς θα επενδύσουν τα χρήματά τους, το 60% απάντησε «η ασφάλεια της επένδυσης» ενώ μόλις το 15% θεωρούσε ότι είναι σημαντικές οι αποδόσεις.

Στην τρέχουσα συγκυρία, αντί να αναζητήσουν καλύτερες αποδόσεις από αυτές των τραπεζικών λογαριασμών με τα χαμηλά επιτόκια, οι Γερμανοί απλώς μείωσαν τα ποσοστά της αποταμίευσής τους, που το 2008 έφθαναν στο 11,5% του διαθέσιμου εισοδήματος και σήμερα ανέρχονται στο 10,3%.