ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Άποψη: Το συμφέρον είναι υπερεθνικό

Άποψη: Το συμφέρον είναι υπερεθνικό

Ο​​ι προσεχείς ευρωεκλογές δεν ξέρω εάν είναι πράγματι τόσο κρίσιμες για τo μέλλον της Ευρώπης, με δεδομένο ότι οι απόλυτα φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις θα κερδίσουν τη συντριπτική πλειοψηφία των εδρών (κεντροδεξιοί, σοσιαλδημοκράτες, φιλελεύθεροι), έτσι κι αλλιώς. Σίγουρα, όμως, είναι οι πλέον ενδιαφέρουσες εκλογές που έχουν ποτέ διεξαχθεί για το Ευρωκοινοβούλιο και με τη μεγαλύτερη σημασία απ’ οποιαδήποτε άλλη φορά. Τα πλεονεκτήματα που δημιουργούν οι εν λόγω εκλογές, σε συνδυασμό με την ιδιαίτερη σημασία που αποκτούν μετά την κρίση, τα περιέγραψε με σαφήνεια και πολιτική οξυδέρκεια ο Γιώργος Ζαββός, νομικός σύμβουλος της Κομισιόν και πρώτος πρεσβευτής της Ε.Ε. στη Σλοβακία, μιλώντας προχθές στο Πανεπιστήμιο της Μπρατισλάβας. Η κυβέρνηση της Σλοβακίας, η οποία γιόρτασε τα δέκα χρόνια από την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ενωση, τίμησε σε ειδική τελετή τον κ. Ζαββό, μαζί με τον Ζοζέ Μπαρόζο.

Ο Γιώργος Ζαββός, κατά την ομιλία του, λοιπόν, για την πορεία της Ευρώπης και τις ευρωεκλογές, μπροστά σ’ ένα ένθερμο ακροατήριο φοιτητών και πανεπιστημιακών δασκάλων, επισήμανε, μεταξύ άλλων, τρεις ενθαρρυντικές παραμέτρους, τις οποίες μεταφέρω γιατί με βρίσκουν απολύτως σύμφωνο:

Η πρώτη είναι ότι η οικονομική κρίση κατέδειξε πως πάρα πολλά και καθοριστικά για τη ζωή όλων μας θέματα, τα οποία άλλοτε αντιμετώπιζαν οι κυβερνήσεις σε εθνικό επίπεδο, σήμερα δεν μπορούν να επιλυθούν εάν δεν συζητηθούν και δεν ληφθούν οι σχετικές αποφάσεις υπερεθνικά, δηλαδή σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Υπό την έννοια αυτή οι εκλογές της 25ης Μαΐου έχουν πράγματι μία ξεχωριστή σημασία και ένα ειδικό πολιτικό βάρος, το οποίο δεν είχαν ποτέ άλλοτε στη σύντομη ιστορία του Ευρωκοινοβουλίου και της ευρωπαϊκής κοινότητας. Οι κάλπες τώρα θα αναδείξουν το νέο Ευρωκοινοβούλιο των 751 αντιπροσώπων, το οποίο θα επηρεάσει και θα διαμορφώσει τον βηματισμό της Ευρώπης συνολικά, τη συνοχή των μελών-κρατών στην πορεία της ενοποίησης, τις αποφάσεις που θα ληφθούν για μείζονα θέματα, από την οικονομία έως την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Αρα, στις 25 Μαΐου, οι Ευρωπαίοι πολίτες, εμείς όλοι, θα αποφασίσουμε ποιες πολιτικές δυνάμεις θα βάλουν μπροστά τη μηχανή της Ευρώπης ή ποιες θα γυρίσουν το ρολόι της Ιστορίας πίσω.

Η δεύτερη σημαντική παράμετρος είναι ότι το νέο Ευρωκοινοβούλιο θα εκλέξει για πρώτη φορά τον πρόεδρο της Κομισιόν, ανάλογα με τα ποσοστά και τις έδρες που θα συγκεντρώσουν οι παρατάξεις σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και το γεγονός αυτό δημιούργησε την αφετηρία μιας αλλαγής. Τα κόμματα της Ευρώπης αναγκάστηκαν να σχηματίσουν, ως υπερεθνικές παρατάξεις –το λαϊκό κόμμα, οι σοσιαλδημοκράτες, οι φιλελεύθεροι, οι πράσινοι, οι αριστεροί κ.λπ.– κοινές πολιτικές πλατφόρμες, να επιλέξουν κοινούς υποψηφίους. Ετσι αναβάθμισαν τον διάλογο, ενίσχυσαν την πολιτική συνεννόηση.

Τα προβλήματα άρχισαν να συζητούνται από τα κόμματα και να αξιολογούνται ως ζητήματα που αφορούν συνολικά την Ευρώπη και όχι ως αποσπασματικά εθνικά θέματα. Εκ των πραγμάτων η διαδικασία αυτή οδηγεί στην αναζήτηση κοινών ευρωπαϊκών λύσεων, η σχέση αλληλεπίδρασης γίνεται ακόμη ισχυρότερη και θέτει σε κίνηση, παράλληλα, το μείζον θέμα της δημοκρατικής νομιμοποίησης των κεντρικών αποφάσεων. Τα κόμματα των χωρών-μελών στο εξής είναι αναγκασμένα να επαναπροσδιορίσουν τους όρους του πολιτικού παιχνιδιού με υπερεθνικούς όρους και αυτή τη θετική εξέλιξη θα πρέπει να λάβουν και οι πολίτες υπόψη τους.

Η τρίτη πολύ σημαντική παράμετρος για τις επικείμενες ευρωεκλογές, είναι ότι όλη αυτή η ανταλλαγή απόψεων και η ενέργεια μετάβασης από το στενά εθνικό πολιτικό περιβάλλον στο πανευρωπαϊκό ζητούμενο, δημιουργεί τις προϋποθέσεις μιας καινούργιας αρχής για ολόκληρη την Ευρώπη. Για τη νέα γενιά, ειδικότερα, που δεν κουβαλά τις αγκυλώσεις και τις φοβίες του παρελθόντος. Είναι μία αφετηρία για φρέσκες ιδέες, για φρέσκες φόρμες πολιτικής αντιπροσώπευσης, για τις οποίες οι νέοι οφείλουν να πρωτοστατήσουν. Οι ευρωεκλογές και το νέο Ευρωκοινοβούλιο συνιστούν μια ευκαιρία για καινούργιες σκέψεις, δράσεις, ισορροπίες, συνεργασίες, συμμαχίες και συνθέσεις. Η Ευρώπη θα πρέπει να διατηρηθεί και να ολοκληρωθεί ως κοινωνία ανοικτή, κοινωνία συναίνεσης και ανάπτυξης, μακριά από τους διχαστικούς εθνικισμούς και λαϊκισμούς. Απ’ όλους εμάς τους πολίτες που θα συναντηθούμε στις κάλπες, εξαρτάται το μέλλον και η φυσιογνωμία της Ευρώπης και αυτό θα πρέπει άνετα να εκφραστεί πολιτικά, ενάντια στην ξενοφοβία, τον λαϊκισμό, τον εθνικισμό και τον απομονωτισμό, που είναι εντελώς κόντρα στη φύση των αλλαγών, των νέων αναζητήσεων, των εξελίξεων και της προόδου.