ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Χρειάζονται προστασία οι «εθνικοί πρωταθλητές»;

Χρειάζονται προστασία οι «εθνικοί πρωταθλητές»;

Πάντοτε οι Γάλλοι προστάτευαν τις εταιρείες που θεωρούνταν εθνικές πρωταθλήτριες, ενώ οι Βρετανοί υιοθετούσαν μία προσέγγιση περισσότερο lessez-faire, δίνοντας τη δυνατότητα σε ξένους να εξαγοράζουν τις κορυφαίες εταιρείες τους. Σωστά; Αυτό είναι πολύ σχηματικό. Παρατηρήστε πώς η Γαλλία απέτρεψε την αμερικανική PepsiCo από το να υποβάλει προσφορά για τη γαλακτοκομική Danone με το σκεπτικό ότι το γιαούρτι συνιστά στρατηγικό κλάδο, ενώ η Βρετανία επέτρεψε στην επίσης αμερικανική Kraft να προχωρήσει με την εχθρική της προσφορά για τη σοκολατοποιία της Cadbury το 2010. Παρά ταύτα, οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν πως η εικόνα είναι κατά κάποιον τρόπο περισσότερο περίπλοκη. Οταν άρχισε να διαρρέει ότι ο αμερικανικός κολοσσός της General Electric (GE) ενδιαφερόνταν να αγοράσει την εταιρεία ηλεκτροπαραγωγικών σταθμών της Alstom, η ενστικτώδης αντίδραση της γαλλικής αντίδρασης ήταν εχθρική. Ωστόσο, την προηγούμενη εβδομάδα, η Αlstom έφθασε σε συμφωνία με την GE για την πώληση της μονάδας κατασκευής ηλεκτροπαραγωγικών σταθμών αντί 11,4 δισ. ευρώ και η κυβέρνηση περιόρισε τις αντιρρήσεις της. Κύριος λόγος είναι ότι η ίδια η γαλλική εταιρεία ήταν αποφασισμένη να συνάψει τη συμφωνία, δεδομένου ότι θεωρούσε τις δραστηριότητές της στην ενέργεια πολύ μικρές για να ευημερήσουν στη διεθνή αγορά, ενώ προβληματίζεται και με το χρέος της.

Εν τω μεταξύ, η General Electric άμβλυνε το κτύπημα που κατάφερε στο γόητρο της Γαλλίας, υποσχόμενη να διατηρήσει σε υψηλά επίπεδα την απασχόληση στη χώρα και να σεβαστεί τον έλεγχό της επί της πυρηνικής ενέργειας, η οποία αμφισβητείται κατά πόσον έχει στρατηγική σημασία για τη χώρα. Επιπλέον, η Alstom συγκατατέθηκε να επιτρέψει σε επιτροπή του διοικητικού συμβουλίου να εξετάζει εις βάθος τη συμφωνία. Στο διάστημα αυτό ενδεχομένως η γερμανική Siemens να οριστικοποιήσει τα ανταγωνιστικά σχέδιά της να αποκτήσει τον βραχίονα ηλεκτροπαραγωγικών σταθμών της, αποζημιώνοντας εν μέρει την Alstom με τη μονάδα της κατασκευής τρένων. Αυτό το σχήμα μπορεί να ελκύσει περισσότερο το Παρίσι, εφόσον δημιουργεί δύο ευρωπαϊκές πρωταθλήτριες. Αλλά προς το παρόν, φαίνεται πως η προοπτική της GE θα εξασφαλίσει την εύνοια της Alstom και οι δυνάμεις της αγοράς θα κυριαρχήσουν.

Τώρα κοιτάξτε στην απέναντι όχθη της Διώρυγας της Μάγχης, όπου μία ακόμα μεγαλύτερη εταιρεία τελεί υπό διαπραγμάτευση: η αμερικανική Pfizer προτείνει να εξαγοράσει την ανταγωνίστριά της AstraZeneca, αλλά η κυβέρνηση Κάμερον δεν είναι τόσο laissez-faire, όπως πιθανώς αναμενόταν. Φοβούμενη πως η επιστημονική βάση της Βρετανίας θα διαλυθεί, ζήτησε διαβεβαιώσεις, όπως το ότι τουλάχιστον το 20% του ερευνητικού δυναμικού του νέου ομίλου θα έχει έδρα τη χώρα την προσεχή πενταετία. Αν και με μία πρώτη ματιά ίσως φανεί πως το Λονδίνο προσπαθεί να προασπίσει μία εταιρεία – εθνική πρωταθλήτρια, με μία πιο προσεκτική εξέταση, μοιάζει σαν να διευκόλυνε την AstraZeneca να πέσει σε ξένα χέρια. Οι δηλώσεις υπουργών ότι καλωσορίζουν τις διαβεβαιώσεις της Pfizer έδωσαν την εντύπωση ότι η εξαγορά έχει τις ευλογίες της κυβέρνησης.

Την Παρασκευή που μας πέρασε, η βρετανική κυβέρνηση, αντιλαμβανόμενη ότι έσφαλε, δήλωσε πως εναπόκειται στους μετόχους να δεχθούν την πρόταση. Οπότε στο τέλος της ημέρας σε αμφότερες τις Alstom και AstraZeneca η τύχη θα αποφασιστεί από τις δυνάμεις της αγοράς, όπως και θα έπρεπε. Αυτό δεν συμβαίνει, επειδή η αγορά είναι τέλεια. Και οι κυβερνήσεις είναι ακόμα χειρότερες στο να επιλέγουν πρωταθλητή. Οι προστατευόμενες εταιρείες τείνουν να γίνονται αποδοτικές. Πέραν όλων, οι επιχειρήσεις καθίστανται ολοένα και πιο παγκόσμιες. Η ΑstarZeneca, λόγου χάριν, είναι το αποτέλεσμα της συγχώνευσης σουηδικών και βρετανικών εταιρειών με τον πρόεδρό της Σουηδό, τον διευθύνοντα σύμβουλο Γάλλο και άνω του 50% των μετόχων της μη Βρετανούς. Ενα από τα δυνατά σημεία της βρετανικής οικονομίας είναι το ότι παραμένει ανοιχτή στα ταλέντα και τις επενδύσεις από το εξωτερικό. Υπάρχουν, πάντα, εξαιρέσεις στον κανόνα, όπως το ότι απετράπη στη ρωσική Gazprom να αγοράσει την Centrica, τη βασική διανομέα φυσικού αερίου στη Βρετανία. Εκτός των ακραίων περιπτώσεων, οι κυβερνήσεις πρέπει να τηρούν ουδετερότητα.