ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Σε στάση αναμονής ΕΚΤ και Fed

Σε στάση αναμονής ΕΚΤ και Fed

Μέσα στην εβδομάδα δύο από τους ισχυρότερους προέδρους κεντρικών τραπεζών, η Τζάνετ Γέλεν της Federal Reserve και ο Μάριο Ντράγκι της ΕΚΤ, θα εξηγήσουν πώς σκοπεύουν να τονώσουν την ισχνή ανάκαμψη των οικονομιών τους. Δεν είναι πολλά τα καινούργια πράγματα που θα έχουν να πουν.

Η κ. Γέλεν, η οποία θα μιλήσει ενώπιον της μεικτής οικονομικής επιτροπής του Κογκρέσου, βρίσκεται σε συγκριτικά καλύτερη θέση. Η οικονομία ανακάμπτει από μια επιβράδυνση οφειλόμενη στην κακοκαιρία και επουλώνονται οι βαθιές πληγές που έχει προκαλέσει η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση. Οι αγορές συμφωνούν με τις πολιτικές της και μάλλον εξανεμίζονται οι επιφυλάξεις κύκλων της ακαδημαϊκής κοινότητας και παρατηρητών άλλων κεντρικών τραπεζών. Δεν ισχύει το ίδιο για τον κ. Ντράγκι, που αύριο θα προεδρεύσει συνάντησης του Δ.Σ. της ΕΚΤ και θα παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου.

Η προς τα κάτω αναθεώρηση των προβλέψεων της Κομισιόν για την ανάπτυξη έχει εντείνει την αβεβαιότητα γύρω από το πώς θα προχωρήσει η πρόσφατη επιτάχυνση της οικονομικής δραστηριότητας. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανησυχούν για την εμφανώς ισχυρή ισοτιμία του ευρώ και για τα προβλήματα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Επικρατεί, άλλωστε, δικαιολογημένη ανησυχία για τον κίνδυνο αποπληθωρισμού και τη σοβαρή απειλή ενός στασιμοπληθωρισμού οφειλόμενου στην κρίση της Ουκρανίας. Η προοπτική μιας περιόδου στασιμότητας και μιας χαμένης δεκαετίας για τους ανέργους της Ευρώπης, ιδιαιτέρως τους νέους, εξωθεί πολλούς να ζητούν τη δυναμικότερη παρέμβαση της ΕΚΤ. Θα ήθελαν περαιτέρω μειώσεις των επιτοκίων και ένα νέο και τολμηρό πρόγραμμα αγοράς ομολόγων. Κάποιοι έφτασαν στο σημείο να συστήσουν στην ΕΚΤ να προχωρήσει σε εκτεταμένες αγορές ομολόγων του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα.

Κάποιοι άλλοι συνιστούν σύνεση και υπομονή. Εχοντας διαπιστώσει πως τα μη συμβατικά μέσα είχαν περιορισμένα αποτελέσματα αλλού σε ό,τι αφορά την τόνωση της ανάπτυξης, εκφράζουν φόβους πως μια περαιτέρω παρέμβαση της ΕΚΤ θα προκαλέσει νέες στρεβλώσεις, που θα περιπλέξουν την ανάκαμψη της ευρωπαϊκής οικονομίας. Υποψιάζομαι ότι η ΕΚΤ θα προτιμήσει να επιδείξει σύνεση και υπομονή: μάλλον θα τηρήσει στάση αναμονής μέχρι τον επόμενο μήνα ή και περισσότερο. Θα έχει έτσι χρόνο για να επεξεργασθεί τα νέα στοιχεία προτού υιοθετήσει μια στάση που δύσκολα θα αντιστρέφεται. Και θα είναι περιορισμένος ο αντίκτυπος από οποιαδήποτε «ασφαλιστική δικλίδα» μπορεί να προσφέρει η εσπευσμένη λήψη μέτρων έναντι της κρίσης στην Ουκρανία.

Είναι έτσι λογικό να περιμένουμε πως η ΕΚΤ θα δώσει ουσιαστικά το ίδιο μήνυμα με τη Fed, μολονότι αντιμετωπίζει διαφορετικές συνθήκες: διατηρούμε την ίδια πολιτική, παρακολουθούμε τους ενδεχόμενους οικονομικούς κινδύνους και δεσμευόμαστε να προχωρήσουμε στη λήψη περαιτέρω μέτρων αν επιδεινωθεί η οικονομία. Οι δύο κεντρικές τράπεζες θα τηρήσουν κοινό μέτωπο σε ένα άλλο θέμα: την ανάγκη οι άλλες κρατικές οντότητες, εθνικές στην περίπτωση των ΗΠΑ, εθνικές και περιφερειακές στην περίπτωση της Ευρώπης, να συνεισφέρουν στη στήριξη της ανάκαμψης. Στις ΗΠΑ θα χρειαστούν δαπάνες σε έργα υποδομής, αναθεώρηση της δημοσιονομικής πολιτικής και διαλεύκανση της επικείμενης φορολογικής πολιτικής. Στην Ευρώπη θα χρειαστούν βαθύτερες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις σε εθνικό επίπεδο σε συνδυασμό με περαιτέρω πρόοδο στο περιφερειακό επίπεδο για την ενίσχυση των τεσσάρων πυλώνων της ευρωπαϊκής ενοποίησης (τραπεζικό, δημοσιονομικό, νομισματικό και πολιτικό). Οσο και αν προσπαθήσουν οι ΕΚΤ και Fed, καμία εκ των δύο δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις προσδοκίες αν αφεθούν να επωμισθούν μόνες τους όλο το βάρος. Δυστυχώς, η βοήθεια που πρέπει να δώσουν για να δημιουργήσουν μακροπρόθεσμα καλές οικονομικές συνθήκες, δεν φαίνεται να έρχεται γρήγορα.

* Συνιδρυτής και πρώην διευθύνων σύμβουλος της PIMCO. To άρθρο δημοσιεύθηκε στο Bloomberg.