ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Οι ευθύνες της Αγκελα Μέρκελ

Οι ευθύνες της Αγκελα Μέρκελ

Η Γερμανίδα καγκελάριος, Αγκελα Μέρκελ, είναι η ισχυρότερη πολιτικός της Ευρώπης και βρίσκεται στο τιμόνι της σε όλη τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης των τελευταίων ετών. Αυτά τα χρόνια οι επιδόσεις της ευρωπαϊκής οικονομίας ήταν άθλιες και παρά τα τελευταία βελτιωμένα στοιχεία, οι δοκιμασίες της Γηραιάς Ηπείρου δεν έχουν ούτε κατά διάνοια τελειώσει. Πώς θα έπρεπε λοιπόν να αξιολογήσει κανείς τις ηγετικές ικανότητες της Μέρκελ;

Για την κρίση δεν ευθύνεται σε καμία περίπτωση η Μέρκελ ούτε η Γερμανία. Ευθύνεται, όμως, σε μεγάλο βαθμό για την έλλειψη αποφασιστικότητας και δύναμης που επέδειξε η Ευρωπαϊκή Ενωση στην αντιμετώπιση της κρίσης. Η πολιτική της ηγεμονία δεν αμφισβητείται, αλλά θα έπρεπε να αμφισβητηθεί ο τρόπος που τη χρησιμοποιεί. Δεν συμμερίζονται αυτήν τη άποψη οι διεθνείς επενδυτές. Αυτοί προτιμούν τους ισχυρούς ηγέτες και δίνουν καλό βαθμό στη Μέρκελ. Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις του Bloomberg, η αναλογία ανάμεσα στις θετικές και τις αρνητικές κρίσεις για το πρόσωπό της ήταν 80 προς 13, όταν οι αντίστοιχοι αριθμοί για τον Αμερικανό πρόεδρο, Μπαράκ Ομπάμα, είναι 47 προς 46.

Στην ίδια δημοσκόπηση ετέθη στους επενδυτές το ερώτημα: «Αυτή τη στιγμή είστε πιο αισιόδοξοι ή πιο απαισιόδοξοι για τις πολιτικές των ακόλουθων ηγετών και τον τρόπο που αυτές επηρεάζουν το επενδυτικό κλίμα στις χώρες τους;». Για τον Ομπάμα το 37% εξέφρασε αισιοδοξία και το 49% απαισιοδοξία. Τα αντίστοιχα ποσοστά του Ιάπωνα πρωθυπουργού, Σίντζο Αμπε, ήταν 54% έναντι 28% και της Μέρκελ 76% έναντι 13%. Ακολούθησε η ερώτηση: «Τους επόμενους 12 μήνες ο πληθωρισμός ή ο αποπληθωρισμός αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για τις ακόλουθες οικονομίες;». Για την αμερικανική οικονομία το 47% θεωρεί μεγαλύτερη απειλή τον πληθωρισμό και τον αποπληθωρισμό μόνο το 33%, για την Ευρωζώνη το 74% θεωρεί μεγαλύτερη απειλή τον αποπληθωρισμό. Τα στοιχεία αυτά πρέπει να ερμηνευθούν ως αποδοκιμασία της εφαρμοζόμενης πολιτικής.

Ελάχιστοι οικονομολόγοι αμφισβητούν πως ο αποπληθωρισμός είναι εξαιρετικά επικίνδυνος, καθώς ενισχύει το πραγματικό βάρος του χρέους και περιορίζει τη ζήτηση για εργατικά χέρια. Το να επισημάνει κανείς πως ο αποπληθωρισμός είναι μεγαλύτερη απειλή από τον πληθωρισμό είναι σαν να δηλώνει πως απέτυχε η οικονομική πολιτική που εφαρμόστηκε. Και ο αποπληθωρισμός είναι ήδη πραγματικότητα σε ορισμένα τμήματα της Ευρώπης. Οι επενδυτές νομιμοποιούνται, βέβαια, τόσο να εγκωμιάζουν τις πολιτικές της Μέρκελ όσο και να εκφράζουν φόβους για τον αποπληθωρισμό επειδή ό,τι είναι καλό για τη Γερμανία δεν είναι απαραιτήτως καλό για την Ευρωπαϊκή Ενωση. Για να αποτραπεί ο αποπληθωρισμός στην Ευρωζώνη πρέπει να υιοθετηθεί κάποιος συνδυασμός πιο επιθετικής χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής και νέων μέτρων τόνωσης της οικονομίας, δηλαδή ένας συνδυασμός πολιτικών στις οποίες αντιτίθεται σθεναρά η Γερμανία.

Ασφαλώς είναι κατανοητοί οι λόγοι που αντιτίθεται. Οι πολιτικές αυτές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε επιτάχυνση του πληθωρισμού στη Γερμανία, σε επίπεδα που, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στην ευρύτερη Ευρωζώνη, θα ήταν πιο υψηλά από όσο θα ήθελαν οι Γερμανοί. Αυτή η θεώρηση, όμως, είναι κοντόφθαλμη. Μακροπρόθεσμα, η Γερμανία δεν μπορεί να ευημερεί, εκτός και αν πηγαίνει καλά και η υπόλοιπη Ευρωζώνη στο σύνολό της. Μια ισχυρή ανάκαμψη στην Ε.Ε. προϋποθέτει να δώσει η Γερμανία περισσότερο βάρος στην ευημερία των γειτόνων της. Η Μέρκελ έχει αναδειχθεί ντε φάκτο ηγέτις της Ευρώπης. Τώρα που βρίσκεται σε αυτή τη θέση, θα έπρεπε να αρχίσει να επωμίζεται και τις ευρύτερες ευθύνες που τη συνοδεύουν.