ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η Σκωτία μπορεί να οδηγήσει εκτός Ε.Ε. τη Βρετανία

Η Σκωτία μπορεί να οδηγήσει εκτός Ε.Ε. τη Βρετανία

Αν οι Σκωτσέζοι αποφασίσουν να αποσχισθούν από τη Βρετανία στο δημοψήφισμα του Σεπτεμβρίου, μπορεί να προκαλέσουν αλυσιδωτές αντιδράσεις, που θα εξωθήσουν τη Βρετανία να εγκαταλείψει την Ευρωπαϊκή Ενωση. Αυτόν τον κίνδυνο πρέπει να πάρουν στα σοβαρά όσοι Βρετανοί είναι ευρωπαϊστές, δεδομένου ότι είναι πολύ πιθανόν η έκβαση του δημοψηφίσματος να είναι υπέρ της ανεξαρτητοποίησης της Σκωτίας, έστω και αν οι πιθανότητες παραμένουν κάτω από το 50%.

Αν δεν υπήρχε ο παράγοντας Σκωτία, ο κίνδυνος μιας εξόδου της Βρετανίας από την Ε.Ε. θα βρισκόταν σε υποχώρηση. Ολες οι δημοσκοπήσεις που έχει διεξαγάγει η εταιρεία YouGov από τον Μάρτιο καταδεικνύουν προβάδισμα από 2% έως 6% υπέρ της παραμονής της Βρετανίας στην Ε.Ε. Το περασμένο έτος, οι δημοσκοπήσεις της ίδιας εταιρείας υποστήριζαν σταθερά την έξοδο από την Ε.Ε. με μία εξ αυτών να εμφανίζει προβάδισμα 17% υπέρ της αποχώρησης. Το κλίμα έχει αντιστραφεί μολονότι το Κόμμα της Ανεξαρτησίας, που προωθεί την έξοδο από την Ε.Ε., αναμένεται να πάρει τις περισσότερες ψήφους στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η άνοδος του εν λόγω κόμματος με τη στήριξη του ηγέτη του, Νάιτζελ Φάρατζ, φαίνεται να οφείλεται περισσότερο στην απέχθεια προς τις πολιτικές που εφαρμόζει το Λονδίνο προς τη μετανάστευση παρά στην ισχυρή επιθυμία για απεξάρτηση από την Ε.Ε. Ομως ένα δημοψήφισμα υπέρ της ανεξαρτητοποίησης της Σκωτίας θα τα άλλαζε όλα. Πριν από ένα χρόνο φαινόταν πολύ απομακρυσμένη η πιθανότητα να αποσχισθεί η Σκωτία από τη Βρετανία. Τον περασμένο μήνα, όμως, δημοσκόπηση της ICM κατέδειξε πως 42% των ερωτηθέντων δήλωσαν πως θα ήθελαν να παραμείνουν στη Βρετανία και 39% ότι θα ήθελαν να αποσχισθούν.

Ο Σκωτσέζος εθνικιστής Αλεξ Σάλμοντ διεξάγει μια αποτελεσματική λαϊκιστική εκστρατεία για την απόσχιση της Σκωτίας από τη Βρετανία. Μια τέτοια εξέλιξη θα πολλαπλασίαζε τις πιθανότητες να εγκαταλείψει η Βρετανία την Ε.Ε. για τέσσερις λόγους. Πρώτον, ότι οι Σκωτσέζοι είναι πιο ευρωπαϊστές από τους άλλους Βρετανούς. Σε περίπτωση δημοψηφίσματος με θέμα την αποχώρηση της Βρετανίας από την Ε.Ε. το 2017, όπως υποσχέθηκε ο πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον, οι Σκωτσέζοι δεν θα ψηφίσουν και θα είναι πιο δύσκολο να πεισθούν οι υπόλοιποι Βρετανοί να παραμείνουν. Η απουσία της Σκωτίας θα μπορούσε να μειώσει κατά 2% έως 3% τα ποσοστά εκείνων που θα ψηφίσουν υπέρ της παραμονής στην Ε.Ε. Και αυτό θα ήταν καθοριστικό εάν είναι οριακή η διαφορά ανάμεσα στους υπέρ και τους κατά. Δεύτερον, οι πιθανότητες να διεξαγάγει η Βρετανία δημοψήφισμα θα είναι πολύ μεγαλύτερη, επειδή θα είναι πολύ πιθανότερο να είναι οι Συντηρητικοί στην κυβέρνηση το 2017. Επί του παρόντος, το αντιπολιτευόμενο Εργατικό Κόμμα έχει 41 βουλευτές από τη Σκωτία, ενώ οι Τόρις μόνο έναν. Η Βρετανία έχει συνολικά 650 βουλευτές. Αν εξαιρεθούν οι Σκωτσέζοι, θα είναι πιο δύσκολο να κυβερνήσει τη χώρα το Εργατικό Κόμμα, που έχει πει ευθέως ότι δεν θα διεξαγάγει δημοψήφισμα. Ολα αυτά δεν σημαίνουν πως ο Κάμερον θα νικήσει απαραιτήτως στις επόμενες εκλογές τον Μάιο του 2015 καθώς οι Σκωτσέζοι θα διατηρούν δικαίωμα ψήφου ακόμη και αν τον Σεπτέμβριο αποφασίσουν να ανεξαρτητοποιηθούν. Δεν πρόκειται να αποσχισθούν από τη χώρα πριν από τον Μάρτιο του 2016. Ο επικεφαλής των Εργατικών, Εντ Μίλιμπαντ, μπορεί να αναλάβει πρωθυπουργός το 2015.

Η πιθανότητα η απόσχιση της Σκωτίας να οδηγήσει σε ανάληψη της διακυβέρνησης από τους Τόρις είναι ο τρίτος λόγος για τον οποίο θα πολλαπλασιάζονταν οι πιθανότητες εξόδου της Βρετανίας από την Ε.Ε. Ο Κάμερον δεν είναι φανατικός ευρωπαϊστής. Θα τον αντικαθιστούσε μάλλον κάποιος πιο ευρωσκεπτικιστής, που θα διεξήγε και την ανάλογη εκστρατεία. Ο τελευταίος λόγος σχετίζεται με τη στρατηγική του Κάμερον να επαναδιαπραγματευθεί τη σχέση της Βρετανίας με την Ε.Ε. πριν από το δημοψήφισμα για την παραμονή ή την έξοδο της χώρας. Ευελπιστεί να χρησιμοποιήσει τις παραχωρήσεις που θα έχει κερδίσει ως ισχυρό λόγο υπέρ της παραμονής. Το πρόβλημα είναι, όμως, πως αν η Σκωτία αποσχισθεί, θα πρέπει να διασπραγματευθεί τους όρους του διαζυγίου. Οι Βρυξέλλες θα πρέπει να διαπραγματευθούν τους όρους της προσχώρησης της Σκωτίας στην Ε.Ε., που δεν θα είναι εύκολο. Εν ολιγοις, ο Σάλμοντ ίσως απειλεί την παραμονή της Βρετανίας στην Ε.Ε. όσο και ο Φάρατζ.