ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

«Καμπανάκι» από ΕΒΑ για ομόλογα-παγίδες

«Καμπανάκι» από ΕΒΑ για ομόλογα-παγίδες

Η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (EBA) αναζητεί τρόπους να περιορίσει την πώληση σύνθετων επενδυτικών προϊόντων από τις τράπεζες σε πελάτες λιανικής, φοβούμενη ότι οι αποταμιευτές δεν συνειδητοποιούν τους πολλούς κινδύνους που κρύβουν αυτά, με αποτέλεσμα να τα θεωρούν καταθετικά-αποταμιευτικά προϊόντα.

Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, οι αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής ανησυχούν για τις πωλήσεις τραπεζικών ομολόγων μετατρέψιμων σε μετοχές. Πρόκειται για ομόλογα που εκδίδουν οι τράπεζες για να χρηματοδοτηθούν και στη συνέχεια τα πωλούν σε επενδυτές. Ομως, η ΕΒΑ αναρωτιέται για το κατά πόσο οι πελάτες λιανικής γνωρίζουν τους κινδύνους που αναλαμβάνουν. Και κυρίως αν γνωρίζουν ότι δεν καλύπτονται από την εγγύηση καταθέσεων στην περίπτωση χρεοκοπίας της τράπεζας που έχει εκδώσει τα ομόλογα αυτά. Για παράδειγμα, τα ομόλογα που υπό όρους μετατρέπονται σε μετοχές της τράπεζας που τα έχει εκδώσει χρησιμοποιούνται (contigent convertible bonds) για την ανακεφαλαιοποίηση-διάσωση της τράπεζας, στις περιπτώσεις που τα κεφάλαιά της υποχωρήσουν κάτω από το ελάχιστο όριο ή αν η τράπεζα βρεθεί αντιμέτωπη με χρεοκοπία. Στο διάστημα των περασμένων μηνών πολλές τράπεζες έσπευσαν να εκδώσουν μεγάλο αριθμό ομολόγων μετατρέψιμων σε μετοχές στην προσπάθειά τους να ενισχύσουν την κεφαλαιακή τους επάρκεια. Στόχος των αξιωματούχων της EBA είναι να διασφαλίσουν ότι οι τραπεζίτες δεν θα προσπαθήσουν να δελεάσουν τους μικροεπενδυτές χωρίς να τους καταστήσουν απολύτως σαφείς τους κινδύνους που κρύβουν παρόμοια χρηματοπιστωτικά προϊόντα και ότι δεν καλύπτονται από τις εθνικές εγγυήσεις για τις καταθέσεις. Σύμφωνα με οικονομικούς αναλυτές, περίπλοκα προϊόντα όπως ομόλογα υπό όρους μετατρέψιμα σε μετοχές δεν διατίθενται προς το παρόν προς πώληση σε μικροεπενδυτές. Παρόλα αυτά, η πανευρωπαϊκή κανονιστική αρχή των τραπεζών (EBA) επιθυμεί να προλάβει την επανάληψη σκανδάλων που σημειώθηκαν τα προηγούμενα χρόνια και όπου σύμφωνα με αναλυτές εξαπατήθηκαν πολλοί μικροεπενδυτές.

Σύμφωνα με τους Financial Times, η EBA επεξεργάζεται ορισμένους τρόπους ώστε να προειδοποιήσει δημοσίως τους μικροεπενδυτές για τους κινδύνους που κρύβουν συγκεκριμένοι τύποι τραπεζικών ομολόγων. Επιπλέον εξετάζει το ενδεχόμενο να εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές για το θέμα ή να ζητήσει εξουσιοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ώστε να κάνει περαιτέρω ενέργειες. Μεταξύ των μέτρων που εξετάζονται είναι η απαγόρευση προώθησης συγκεκριμένων χρηματοπιστωτικών προϊόντων σε πελάτες λιανικής.

Ενα άλλο μέτρο είναι ν’ αναγκαστούν οι τράπεζες να αποκαλύπτουν εκ των προτέρων στους πελάτες τους ότι αυτά τα προϊόντα δεν καλύπτονται από την εγγύηση καταθέσεων, ή ν’ απαιτείται γραπτή δήλωση των μικροεπενδυτών ότι γνωρίζουν πως αυτά τα προϊόντα δεν καλύπτονται από την εγγύηση καταθέσεων.

Πικρή εμπειρία από την Bankia

Οι κίνδυνοι που κρύβουν για τους μικροεπενδυτές τα τραπεζικά χρεόγραφα φάνηκαν από το σκάνδαλο πώλησης προνομιούχων μετοχών της ισπανικής τράπεζας Bankia, η οποία διασώθηκε από την ισπανική κυβέρνηση το 2012. Οι μικροεπενδυτές στους οποίους είχαν πωληθεί προνομιούχες μετοχές της Bankia με το δέλεαρ ότι προσφέρουν υψηλότερη απόδοση από τις καταθέσεις υπέστησαν οικονομική ζημία και αποδείχτηκε ότι δεν είχαν συνειδητοποιήσει το ρίσκο που αναλάμβαναν. Στη συνέχεια κατέθεσαν αγωγές κατά της Bankia κατηγορώντας την για παραπλάνηση. Παρόμοιες αγωγές έχουν κατατεθεί και κατά άλλων τραπεζών στη νότιο Ευρώπη όπως είναι η Banca Popolare di Milano, κατά της οποίας ασκήθηκε ομαδική αγωγή από μικροεπενδυτές για την έκδοση ομολόγων μετατρέψιμων σε μετοχές. Η ιταλική τράπεζα ήρθε τελικά σε συμβιβασμό με τους μικροεπενδυτές, καταβάλλοντάς τους 47 εκατομμύρια ευρώ. Μετά το φιάσκο της Bankia οι ισπανικές αρχές απαγόρευσαν σε Ισπανούς πολίτες να πάρουν μέρος στην έκδοση μετατρέψιμου ομολόγου ύψους 1,5 δισ. ευρώ που εξέδωσε την περασμένη εβδομάδα η τράπεζα Santander.