ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Στρατηγική εξόδου αναζητεί πλέον η Fed

Στρατηγική εξόδου αναζητεί πλέον η Fed

Εντείνεται η συζήτηση μεταξύ των Αμερικανών κεντρικών τραπεζιτών σχετικά με το πότε η ομοσπονδιακή τράπεζα (Fed) θα πρέπει να αρχίσει να περιορίζει τον ισολογισμό της, κάνοντας το πρώτο βήμα για την έξοδο από την επεκτατική νομισματική πολιτική που ακολουθεί από το 2008 και μετά. Αυτό που προβληματίζει σοβαρά την πρόεδρο της Fed, Τζάνετ Γέλεν, και τους συναδέλφους της είναι ότι ποτέ στο παρελθόν η Τράπεζα δεν χρειάστηκε να αρχίσει να αυξάνει τα επιτόκια δανεισμού την ίδια στιγμή που ο ισολογισμός της είναι φορτωμένος με περιουσιακά στοιχεία αξίας άνω των 4 τρισ. δολαρίων, τα οποία απέκτησε μέσω των αλλεπάλληλων γύρων ποσοτικής χαλάρωσης. Σύμφωνα με τα πρακτικά της τελευταίας συνάντησης των Αμερικανών κεντρικών τραπεζιτών (29-30 Απριλίου), «αριθμός» αξιωματούχων εκτίμησε ότι θα ήταν καλό να ειπωθεί με περισσότερη σαφήνεια για πόσο ακόμη διάστημα θα περιμένει η Fed προτού αρχίσει να μειώνει το μέγεθος του ισολογισμού της. Δηλαδή, πότε θα σταματήσει να ενισχύει την αμερικανική οικονομία, μέσω του τυπώματος νέου χρήματος. «Αριθμός συμμετεχόντων είπε ότι θα ήταν χρήσιμο να δοθούν επιπρόσθετες πληροφορίες για το πόσο χρονικό διάστημα η επιτροπή θα εξακολουθήσει να αναχρηματοδοτεί τα κρατικά ομόλογα που ωριμάζουν και να επανεπενδύει… σε κρατικά ομόλογα και ενυπόθηκα δάνεια», αναφέρεται στα πρακτικά. Ο ισολογισμός της Fed θα αρχίσει να συρρικνώνεται από τη στιγμή που θα σταματήσει η επανεπένδυση. Σύμφωνα με τα πρακτικά, προτάθηκε η διακοπή της επανεπένδυσης είτε να συνδεθεί με μία ημερομηνία, είτε με συγκεκριμένο μέγεθος του ισολογισμού, είτε με δέσμη οικονομικών συνθηκών, που εφόσον πληρούνται θα πυροδοτήσουν την έξοδο από την επεκτατική πολιτική.

Ενδεικτικό του πόσο περίπλοκο και δύσκολο είναι το ζήτημα της εξόδου από την επεκτατική πολιτική των τελευταίων χρόνων είναι το γεγονός ότι την Τρίτη ο πρόεδρος της περιφερειακής ομοσπονδιακής τράπεζας της Νέας Υόρκης, Γουίλιαμ Ντάντλεϊ, ζήτησε την αλλαγή της στρατηγικής εξόδου, ώστε ο ισολογισμός να διατηρηθεί σταθερός και αφότου αρχίσει η αύξηση των επιτοκίων, κάτι που η αγορά τοποθετεί στα μέσα του 2015. Στην τελευταία τους συνεδρίαση οι Αμερικανοί κεντρικοί τραπεζίτες είχαν αποφασίσει να περικόψουν κατά ακόμη 10 δισ. δολάρια, στα 45 δισ. δολάρια, τις μηνιαίες αγορές κρατικών ομολόγων και ενυπόθηκων δανείων. Με αυτό τον ρυθμό η Fed θα σταματήσει τις αγορές το φθινόπωρο και στη συνέχεια, κάποια στιγμή στα μέσα του 2015, θα πρέπει να ακολουθήσει η πρώτη αύξηση επιτοκίων και έπειτα απ’ αυτό να σταματήσει να επανεπενδύσει σε ομόλογα και δάνεια.

«Κλειδί» η αγορά εργασίας

To δεύτερο ζήτημα που προκαλεί τριβές μεταξύ των Αμερικανών κεντρικών τραπεζιτών είναι αυτό της αδύναμης αγοράς εργασίας και κατά πόσο πιέζει αρνητικά τους μισθούς και τον πληθωρισμό. Τα πρακτικά της 29ης Απριλίου αποκαλύπτουν ότι έγινε μακρά συζήτηση για το θέμα της αγοράς εργασίας και ότι αυτό θ’ αποτελέσει κρίσιμο παράγοντα για το πότε η Fed θα αρχίσει να αυξάνει τα επιτόκια δανεισμού. Τους τελευταίους μήνες, η κ. Γέλεν υποστηρίζει ότι ακόμη υπάρχουν πολλοί μακροχρόνια άνεργοι και πολλοί άλλοι εργάτες που αναγκάζονται να δέχονται θέσεις μερικής απασχόλησης ενώ θα ήθελαν πλήρους απασχόλησης. Μέχρι τώρα, οι υπόλοιποι κεντρικοί τραπεζίτες αποδέχονταν αυτή την άποψη, αλλά στην τελευταία συνάντηση ορισμένοι, χωρίς να προσδιορίζεται πόσοι, ανέφεραν ότι στις περιφέρειές τους αναφέρονται ελλείψεις σε εργατικά χέρια σε ορισμένους τομείς. Πολλοί οικονομολόγοι πιστεύουν ότι για όσο διάστημα η αγορά εργασίας παραμένει αδύναμη, η Fed θα διατηρεί σε πολύ χαμηλό επίπεδο τα επιτόκια δανεισμού χωρίς να φοβάται την αύξηση του πληθωρισμού. Αντιστρόφως, αν ενισχυθεί η απασχόληση, θα αρχίσει και η άνοδος των επιτοκίων δανεισμού.