ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Χαμένοι στα δημοψηφίσματα…

Χαμένοι στα δημοψηφίσματα…

Ανέκαθεν η φιλελεύθερη νομοθεσία της Ελβετίας γενικά και στα εργασιακά της ζητήματα ειδικά λειτουργούσε ως μαγνήτης για τις μεγάλες εταιρείες. Σήμερα αυτή η ανοιχτή προσέγγισή της αποδεικνύεται μπούμερανγκ. Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο οι Ελβετοί πολίτες έχουν υπερψηφίσει πρόταση μείωσης της ροής των ξένων, καθώς και μία πρωτοβουλία για τον περιορισμό των αμοιβών, που δίδονται στα υψηλόβαθμα στελέχη, συμπεριλαμβανομένων και των πακέτων της αποζημίωσής τους, όταν αποχωρούν της εργασίας τους.

Στο τελευταίο δημοψήφισμα αποφάσισαν τελικά να μη θεσπισθεί ο υψηλότερος κατώτατος μισθός του κόσμου, ο οποίος συνίσταται σε 18,25 ευρώ την ώρα ή 3.300 ευρώ τον μήνα. «Πρόκειται για την άμεση δημοκρατία στην καλύτερη εκδοχή της, αλλά έπειτα από λίγο καιρό οι πολλαπλές πρωτοβουλίες για διεξαγωγή δημοψηφισμάτων προκαλούν χάος, το οποίο είναι δύσκολα διαχειρίσιμο», επισημαίνει ο Μισέλ Νταμάρ, πρόεδρος της μεγαλύτερης εταιρείας φυτοφαρμάκων, Syngenta. «Τα τελευταία δύο με τρία χρόνια είναι ελάχιστες οι μεγάλες επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν μεταφέρει την έδρα τους στην Ελβετία, ενώ άλλες αποφάσισαν να την εγκαταλείψουν». Είναι αλήθεια ότι η χώρα έχει διεξαγάγει τουλάχιστον 60 δημοψηφίσματα από το 2000 και μέχρι σήμερα, ενώ άλλα 20 προετοιμάζονται. Πέραν τούτου, τα αποτελέσματά τους είναι δεσμευτικά και η κυβέρνηση δεν έχει άλλη επιλογή από το να εφαρμόσει τη λαϊκή βούληση ανεξαρτήτως των πιέσεων είτε από πολυεθνικούς ομίλους είτε από άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Ενα από τα θέματα, τα οποία θα τεθούν προς ψήφιση είναι οι συναλλαγές σε αγροτικά προϊόντα και ένα άλλο αυστηρότεροι περιορισμοί στη μετανάστευση.

«Πρόκειται για την πρώτη φορά, που η Ελβετία προωθεί πρωτοβουλίες, οι οποίες είναι εχθρικές προς τις επιχειρήσεις και έχουν υπερψηφισθεί», παρατηρεί ο λέκτορας στο πανεπιστήμιο της Ζυρίχης, Μίκαελ Χέρμαν. «Η Ελβετία αυτή τη στιγμή δεν βρίσκεται πλέον στην κορυφή της λίστας των χωρών, στις οποίες δυνητικά θα ήθελαν να μεταφερθούν μεγάλες εταιρείες». Σημαντικό δέλεαρ της χώρας για τους πολυεθνικούς ομίλους είναι το παραδοσιακά ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς της ειδικά για τα έσοδά τους εκτός Ελβετίας.

Πέρυσι η κυβέρνηση ανακοίνωσε σχέδια για τροποποίηση των κανόνων αυτών, ώστε να κατευνάσει τις αντιδράσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αλλά παράλληλα θα εισαγάγει νέες φοροαπαλλαγές για να περιφρουρήσει την ανταγωνιστικότητά της. Από την άλλη πλευρά η εργασιακή της νομοθεσία δίνει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις της να απολύουν ευκολότερα από ό,τι στις γειτονικές Γερμανία και Γαλλία. Ο κ. Νταμάρ, Βέλγος, έφθασε στην Ελβετία στις αρχές της δεκαετίας του 1990 για να εργαστεί στα ευρωπαϊκά γραφεία της Dow Chemical. Σήμερα επισημαίνει ότι η Ελβετία με τη σταθερή πολιτική της πορεία προσελκύει επενδύσεις από πολυεθνικές, αλλά αυτή η μακρόχρονη παράδοση των δημοψηφισμάτων θέτει σε κίνδυνο το πλεονέκτημα αυτό. Τον Απρίλιο, λόγου χάριν, η Weatherford International, μία εταιρεία, που παρέχει υπηρεσίες για δραστηριότητες σε πετρελαιοφόρες περιοχές, δήλωσε ότι σχεδιάζει να μεταφέρει την έδρα της στην Ιρλανδία από την Ελβετία, όπου βρίσκεται από το 2009. Αλλαγές στη νομοθεσία της χώρας σχετικά με τη φορολόγηση των κερδών θα περιορίσουν τη δυνατότητα στις πολυεθνικές να διατηρήσουν και να προσελκύσουν στελέχη με ταλέντα. «Μία επιτυχημένη εταιρεία χρειάζεται υποστηρικτικό και σταθερό περιβάλλον φιλικό προς αυτήν και ανάλογο ρυθμιστικό πλαίσιο», τόνισε η Weatherford.

Mελέτη με τη συμμετοχή 111 γενικών οικονομικών διευθυντών σε ελβετικές εταιρείες από την Deloitte & Touche κατέδειξε πως το 88% από αυτούς θεωρεί πως το δημοψήφισμα για τη μείωση της μετανάστευσης θα έχει αρνητικό αντίκτυπο στην εικόνα της χώρας ως επιχειρηματικό προορισμό. Αυτό ήταν εμφανές στην εταιρεία στελέχωσης Philipp Hertig, η οποία αναζητούσε υποψηφίους για διευθυντικές θέσεις. «Οι υποψήφιοι, οι οποίοι εκδηλώνουν ενδιαφέρον, δείχνουν ολοένα και πιο διστακτικοί», ανέφερε η εταιρεία. Οπως επισημαίνει ο οικονομολόγος της Deloitte, Μάικλ Κραμπ, «μεταξύ των γενικών οικονομικών διευθυντών μετά τα δημοψηφίσματα υπάρχει αίσθημα αβεβαιότητας.

Ειδικά, εάν σκεφθεί κανείς ότι μεγαλώνουν οι πιθανότητες οι ψηφοφόροι να αναλάβουν έτι περαιτέρω πρωτοβουλίες, οι οποίες θα επιφέρουν οικονομικές ή πολιτικές επιπτώσεις». Βέβαια, δεν ψηφίζουν οι Ελβετοί πάντα με τρόπο δυσμενή για το επιχειρείν. Συνήθως σε δημοψηφίσματα σχετικά με τη φορολογία ψηφίζουν υπέρ των επιχειρήσεων και το 2012 απέρριψαν πρόταση για υποχρεωτικές διακοπές 6 εβδομάδων. Επιπλέον, σύμφωνα με την αξιολόγηση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ η Ελβετία παραμένει σε παγκόσμια κατάταξη η κορυφαία χώρα με κριτήριο την ανταγωνιστικότητά της.