ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Επισήμως εκτός μνημονίου μετά τρία χρόνια η Κύπρος

lagardeeeeeee
eurogrr

Με συγχαρητήρια από τους υπουργούς Οικονομικών της Ευρωζώνης και από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η Κύπρος βγήκε και επίσημα χθες από το τριετές μνημόνιό της. Η εφαρμογή του προγράμματος εξελίχθηκε χωρίς πολλές συγκρούσεις με την τρόικα μετά το δραματικό ξεκίνημα. Η κυπριακή οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σήμερα πολύ σοβαρές προκλήσεις, όπως η ανεργία, το πολύ υψηλό δημόσιο χρέος και η βόμβα των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Ωστόσο, τα προηγούμενα χρόνια η κυπριακή κυβέρνηση πέτυχε να εμφανίσει εντυπωσιακά δημοσιονομικά επιτεύγματα, τήρησε χαμηλούς τόνους και κατάφερε να διατηρήσει τη χώρα μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και το στόχαστρο των αγορών για το μεγαλύτερο διάστημα.

Δικαίως ο Κύπριος πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης έγραψε στο Τwitter ότι το χθεσινό ήταν «το τελευταίο μνημονιακό Eurogroup για την Κύπρο. Τρία χρόνια δουλειάς και συνέπειας. Συνεχίζουμε με σοβαρότητα». Την ικανοποίησή του εξέφρασε χθες και ο πρόεδρος του Eurogroup, Γερούν Ντάισελμπλουμ, συγχαίροντας την κυπριακή κυβέρνηση και τον λαό για την επιτυχημένη ολοκλήρωση του μνημονίου. «Το πρόγραμμα οικονομικής βοήθειας λήγει, πίσω στον δρόμο της βιώσιμης ανάπτυξης. Ιστορία επιτυχίας με κυβέρνηση που είχε επιδείξει ισχυρή δέσμευση», έγραψε χθες το βράδυ στο Τwitter ο κ. Ντάισελμπλουμ. Την ίδια στιγμή και το ΔΝΤ με ανακοίνωση Τύπου ανακοίνωνε ότι ολοκληρώθηκε δύο μήνες νωρίτερα και η δική του συμμετοχή στο κυπριακό μνημόνιο.

Η κ. Κριστίν Λαγκάρντ τόνισε ότι η κυπριακή οικονομία έχει επιστρέψει, ήδη από το 2015, στην ανάπτυξη, ότι το τραπεζικό σύστημα είναι σήμερα σε πολύ καλύτερη κατάσταση σε σύγκριση με το παρελθόν και ότι είναι πτωτική η πορεία του δημοσίου χρέους. Προειδοποίησε όμως ότι η Λευκωσία θα πρέπει να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις και να ακολουθεί σφιχτή δημοσιονομική πολιτική ώστε να αφήσει πίσω της τα προβλήματα του παρελθόντος. Οσο καλά τελειώνει η περιπέτεια του κυπριακού μνημονίου, τόσο άσχημα είχε αρχίσει πριν από τρία χρόνια. Εκείνο το Σάββατο πρωί 16 Μαρτίου του 2013, η Ευρώπη είχε ξυπνήσει σε μια νέα εποχή, αυτή του bail in ή της αναγκαστικής συμμετοχής των πιστωτών μιας τράπεζας στην επιχείρηση διάσωσης. Το ξύπνημα ήταν πολύ πιο άγριο για τους Κυπρίους, οι οποίοι μάθαιναν κατάπληκτοι ότι για να δώσει οικονομική βοήθεια το Eurogroup απαιτούσε το «κούρεμα» όλων των καταθέσεων κυπριακών τραπεζών, ανεξαρτήτως ύψους. Το κυπριακό μνημόνιο είχε ξεκινήσει με τον χειρότερο δυνατό τρόπο. Ευτυχώς εξελίχθηκε πολύ καλύτερα. Ωστόσο η Λευκωσία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει πολύ σοβαρά προβλήματα όπως η πολύ υψηλή ανεργία, το πολύ υψηλό επίπεδο δημοσίου χρέους και τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, που υπολογίζονται στο 150% του ΑΕΠ.

Η καινούργια ημέρα ξεκινάει σίγουρα πιο αισιόδοξα στην Κύπρο, η οποία κατάφερε να βγει ολοκληρωτικά από το μνημόνιο μέσα σε τρία χρόνια και επέλεξε να μη ζητήσει προληπτική πιστωτική γραμμή ώστε να έχει την κάλυψη της Ευρωζώνης έναντι των αγορών. Η απόφαση για πλήρη έξοδο από το μνημόνιο είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα οδηγήσει και στη διακοπή της αγοράς κυπριακών κρατικών ομολόγων από την ΕΚΤ στο πλαίσιο του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης. Βέβαια, προς το παρόν, η απόδοση του κυπριακού επταετούς ομολόγου βρίσκεται στο 3,75%, επίπεδο που είναι αρκετά χαμηλό.

Στη διάρκεια των τριών ετών του μνημονίου, η Κύπρος χρειάστηκε να δανειστεί 7,2 δισ. ευρώ από την Ευρωζώνη και το ΔΝΤ, ενώ στο κόστος της διάσωσης θα πρέπει προστεθούν και περίπου 10 δισ. ευρώ που «κουρεύτηκαν» στην αρχή του προγράμματος για να καλυφθεί το κόστος αναδιάρθρωσης της Λαϊκής Τράπεζας και της Τράπεζας Κύπρου. Εξηγώντας το «κυπριακό θαύμα», ο κ. Γεωργιάδης έλεγε την περασμένη εβδομάδα στη WSJ ότι η Λευκωσία κατάφερε να στρέψει την οικονομία σε τομείς που είχαν καλή αναπτυξιακή προοπτική, όπως ο τουρισμός, η ναυτιλία, οι κατασκευές και η παροχή υπηρεσιών προς επιχειρήσεις. Παράλληλα, η Λευκωσία απέφυγε να αυξήσει σημαντικά τη φορολογία στην προσπάθειά της να μειώσει το δημοσιονομικό της έλλειμμα, επιλογή η οποία θα είχε επιτείνει την ύφεση που το 2013 είχε φτάσει στο 5,9%.