ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Κίνδυνος αποσταθεροποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος στην Πολωνία

Κίνδυνος αποσταθεροποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος στην Πολωνία

Η πολωνική αρχή εποπτείας του χρηματοπιστωτικού τομέα απεφάνθη ότι το προσχέδιο νόμου για τη μετατροπή δανείων συνολικού ύψους 42 δισ. δολαρίων από ξένο νόμισμα σε ζλότι ενέχει τον κίνδυνο να αποσταθεροποιήσει το τραπεζικό σύστημα της χώρας και τα δημόσια οικονομικά της.

Το ζήτημα αφορά πρωτίστως την αντιμετώπιση του προβλήματος στεγαστικών δανείων που είχαν συναφθεί κυρίως σε ελβετικά φράγκα, θέμα που έχει προκαλέσει ένταση στους κόλπους του κυβερνώντος κόμματος, καθώς τα στελέχη του προσπαθούν να υλοποιήσουν τις προεκλογικές τους υποσχέσεις χωρίς να οδηγήσουν σε κατάρρευση τις τράπεζες και την ευρύτερη οικονομία.

Το σχέδιο του προέδρου της Πολωνίας, Αντρέι Ντούντα, είναι να εξαναγκάσει τις τράπεζες να αποδέχονται αποπληρωμή των εν λόγω δανείων σε ζλότι σε μια «δίκαιη» σταθερή συναλλαγματική ισοτιμία. Ωστόσο ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Πολωνίας το χαρακτήρισε πρόσφατα «καθαρά σατανικό». «Η οικονομική επίπτωση του σχεδίου θα μπορούσε να πλήξει τη σταθερότητα ορισμένων τραπεζών, αλλά και να οδηγήσει επίσης στην απώλεια εμπιστοσύνης προς το τραπεζικό σύστημα και στη χειρότερη περίπτωση να τροφοδοτήσει μια χρηματοπιστωτική κρίση», σύμφωνα με ανακοίνωση της πολωνικής εποπτικής αρχής του χρηματοπιστωτικού τομέα (KNF).

Κατά την Αρχή, το κόστος που θα κληθούν να επωμιστούν οι τράπεζες κυμαίνεται μεταξύ 10,4 δισ. ευρώ και 15,6 δισ. ευρώ. Αν, δε, το ζλότι υποχωρούσε την επόμενη περίοδο κατά 25%, τότε το κόστος θα μπορούσε να αυξηθεί μέχρι και τα 25 δισ. ευρώ. Το ετήσιο κέρδος της τραπεζικής βιομηχανίας της Πολωνίας, 3,73 δισ. ευρώ το 2014, είναι πολύ μικρότερο από το εκτιμώμενο κόστος του σχεδίου Ντούντα, σύμφωνα με στοιχεία της εποπτικής αρχής. Οι υπολογισμοί της Αρχής βασίζονται σε στοιχεία από 58 πολωνικές τράπεζες, οι οποίες κατέχουν το 88% των τραπεζικών περιουσιακών στοιχείων της χώρας. Κατά τον κ. Ντάριους Γκόρσκι, αναλυτή της BZ WBK «δεν είναι ρεαλιστικό» να υιοθετηθεί ως έχει το σχέδιο νόμου. «Οσο μεγαλύτερο είναι το κόστος, τόσο λιγοστεύουν οι πιθανότητες να εγκριθεί ο νόμος στην παρούσα μορφή του», λέει ο κ. Γκόρσκι. Από το γραφείο του Πολωνού προέδρου κ. Ντούντα ανακοινώθηκε ότι οι υπολογισμοί της κανονιστικής αρχής αποτελούν «βάση για περαιτέρω συνομιλίες» και ότι προτεραιότητα του προέδρου είναι να ανακουφιστούν οι δανειολήπτες, ενώ παράλληλα θα διατηρείται η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Ωστόσο, σύμφωνα με το βασικό σενάριο της κανονιστικής αρχής, οι 15 τράπεζες που έχουν τη μεγαλύτερη έκθεση σε δάνεια που είχαν συναφθεί σε ξένο νόμισμα θα παρουσίαζαν καθαρή ζημία ύψους 13,6 δισ. ευρώ το 2016, σε σύγκριση με εκτιμώμενα καθαρά έσοδα ύψους 2,59 δισ. ευρώ, ανέφερε η κανονιστική αρχή. Επειδή αυτές οι τράπεζες δεν θα πλήρωναν εταιρικό φόρο, τα κρατικά έσοδα θα μειώνονταν κατά 650 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, αν υιοθετηθεί το σχέδιο νόμου Ντούντα τότε θα κινδυνεύσουν πέντε πολωνικές τράπεζες, γεγονός που θα αύξανε το επιπλέον δυνητικό κόστος για την κυβέρνηση της Πολωνίας στα 32 δισ. ευρώ, δεδομένου ότι εγγυάται όλες τις καταθέσεις μέχρι 100 χιλιάδες ευρώ. Οι καταθέτες θα έχαναν 16,47 δισ. ευρώ, δηλαδή τις καταθέσεις που είναι ανασφάλιστες. Το σχέδιο νόμου θα είχε αρνητικές συνέπειες και για την αγορά ακινήτων της Πολωνίας.

Η πολωνική κυβέρνηση επέβαλε τον Φεβρουάριο ειδικό φόρο επί των περιουσιακών στοιχείων των τραπεζών, επιδιώκοντας να αντλήσει το ένα τρίτο των ετήσιων κερδών τους, ώστε να χρηματοδοτήσει το σχέδιό της για χορήγηση επιδόματος τέκνων. Προ ημερών, ο κ. Χένρικ Κόβαλτσικ, οικονομικός σύμβουλος της πρωθυπουργού της Πολωνίας, Μπεάτα Σίντλο, είχε δηλώσει ότι δεν είναι πρόθεση της κυβέρνησης να προκαλέσει ζημίες στις πολωνικές τράπεζες, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση σκοπεύει να βοηθήσει τους δανειολήπτες «με κάποιο τρόπο». Το κόστος θα μπορούσε να μοιραστεί σε περισσότερες χρονιές, είπε ο κ. Κόβαλτσικ. Ωστόσο, σύμφωνα με την κανονιστική αρχή, είναι αδύνατον, με βάση τους υπάρχοντες κανόνες, να μοιραστεί το κόστος για τις τράπεζες σε περισσότερες χρονιές.