ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αποψη: Κίνδυνοι και αγωνίες για την Ευρώπη το 2017

Αποψη: Κίνδυνοι και αγωνίες για την Ευρώπη το 2017

Σ​​την πλέον τρικυμιώδη  πολιτική περίοδο αφήνει το 2016 την Ευρώπη, ανοίγοντας τον δρόμο σε ένα πολύ πιο ασταθές και αβέβαιο 2017. Είναι προφανές ότι η Ευρώπη διέρχεται ένα επικίνδυνο υπαρξιακό σταυροδρόμι, όπου κανείς δεν μπορεί να προβλέψει το μέλλον, μέσα σε ένα κλίμα ταχείας αποδόμησης των μεταπολεμικών συστημάτων και αναδόμησης του παγκόσμιου σκηνικού. Είναι πολλοί οι παράγοντες ανησυχίας και αγωνίας για την πορεία, τον χαρακτήρα και τον ρόλο της Ευρώπης μετά το 2017.

Ο πρώτος παράγων αστάθειας και αβεβαιότητας είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται να αλλάζουν ρότα, υπό μια νέα ηγεσία και πολιτική αντίληψη για τη συνοχή, την αλληλοϋποστήριξη και αλληλοεξάρτηση του δυτικού κόσμου. Ο υπερσυντηρητισμός, η εσωστρέφεια και οι αποστάσεις από την Ευρώπη, στο πλαίσιο μιας νέας στρατηγικής, εγκυμονούν κινδύνους που δεν ξέρουμε ποιες αλυσιδωτές συνέπειες μπορεί να προκαλέσουν. Ακόμη και το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν τη στιγμή αυτή ένα προβάδισμα στους ρυθμούς ανάπτυξης, ενώ η Ευρώπη παραμένει καθηλωμένη οικονομικά, σημαίνει ότι τα κεφάλαια και οι επενδύσεις θα φεύγουν από τη μια μεριά του Ατλαντικού και θα πηγαίνουν στην άλλη.

Ο δεύτερος παράγων είναι ότι η Γηραιά Ηπειρος υποδέχεται τη νέα χρονιά πολιτικά ακρωτηριασμένη, μετά την απόφαση των Βρετανών να βγάλουν τη χώρα τους από την Eυρωπαϊκή Ενωση. Δεν είναι μόνο ότι για πρώτη φορά η Ευρώπη εμφανίζεται διασπασμένη, είναι επίσης ότι η Βρετανία αποτελούσε έναν από τους ισχυρότερους πυλώνες ασφάλειας μαζί με τη Γαλλία. Η εξέλιξη αυτή είναι βέβαιο ότι αποδυναμώνει το ευρωπαϊκό οικοδόμημα και καθιστά κενή ουσίας κάθε κοινή γραμμή άμυνας και εξωτερικής πολιτικής. Η Ευρώπη γεωπολιτικά μειώνεται από πλευράς επιρροής και ρόλου στη διεθνή σκακιέρα.

Ο τρίτος πολύ σοβαρός λόγος, ο οποίος επιτείνει τις αβεβαιότητες για το μέλλον, είναι ότι δεν υπάρχει εντέλει μία, ενιαία, ισχυρή οντότητα. Συμπεριλαμβανομένης και της απίστευτης αδυναμίας της να ξεπεράσει μια οικονομική κρίση οκτώ χρόνων, η οποία έχει τσακίσει τις κοινωνίες του Νότου, η Ευρώπη δείχνει να μην μπορεί να καθορίσει ή να συνδιαμορφώσει εξελίξεις καθοριστικές στην αλυσίδα των συστημικών γεγονότων, τα οποία μεταβάλλουν τον κόσμο. Δεν υπάρχει καμία διασφαλισμένη κοινή πορεία την ώρα που τα πράγματα τρέχουν, αυτό είναι το δυστύχημα… Η Ευρώπη δεν έχει καν ολοκληρώσει την τραπεζική ένωση, πόσο μάλλον τη δημοσιονομική ένωση κ.ο.κ.

Ο τέταρτος παράγων είναι το βαθιά διχαστικό κλίμα που κυριαρχεί στην πολιτική αρένα. Οι έντονες αμφισβητήσεις πλέον της ευρωπαϊκής ενοποίησης από μια σειρά πολιτικών δυνάμεων, σε όλο σχεδόν το γεωγραφικό πλάτος της Γηραιάς Ηπείρου, έχουν αναδειχθεί σε ζήτημα μείζον και καθοριστικό. Ενα βαθιά ασταθές περιβάλλον, που ξεκινάει από την κυβερνητική ρευστότητα στην Ιταλία, την Ισπανία ακόμη, την τεντωμένη κλωστή στην Ελλάδα, την έξαρση των λαϊκιστικών και εθνικιστικών κινημάτων, τα οποία απειλούν έως και την προοπτική της Γαλλίας. Η Ευρώπη βρίσκεται στα όρια ενός υπαρξιακού αδιεξόδου. Και το 2017, είναι ως γνωστόν μια εκλογική χρονιά για τα μεγαλύτερα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης! Το σκηνικό γίνεται επικίνδυνο, εάν συνυπολογίσουμε ότι εκτός από τις αντιθέσεις που οξύνονται σε οικονομικό επίπεδο, αναπτύσσεται και το καυτό μεταναστευτικό πρόβλημα.