ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

H νέα κυβέρνηση μπροστά σε επτά μεταρρυθμίσεις

H νέα κυβέρνηση, μετά τη σημαντική νίκη που κατήγαγε, θα πρέπει να καταβάλει τώρα μεγαλύτερη και πιο εργώδη αναμφίβολα προσπάθεια, με στόχο να δώσει στην ελληνική οικονομία πνοή, να τη φέρει πιο κοντά στα ευρωπαϊκά πρότυπα και να δημιουργήσει την πεποίθηση -εντός και εκτός των εθνικών συνόρων- ότι μπορεί η Ελλάδα να σταθεί όρθια στο σκληρό διεθνές ανταγωνιστικό περιβάλλον.

Κατά τη γνώμη έγκυρων οικονομικών παρατηρητών, η νέα κυβέρνηση θα πρέπει άμεσα να αρχίσει να θεμελιώνει τις βάσεις πάνω σε τρεις στρατηγικούς άξονες, κυρίως την αναδιοργάνωση του κράτους, την αύξηση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας και τη μεταρρύθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος. Βραχυπρόθεσμα, θα πρέπει να κινηθεί στο επίπεδο των ιδιωτικοποιήσεων, οι οποίες θα ενισχύσουν την παραγωγικότητα της οικονομίας και θα δημιουργήσουν ένα θετικό κλίμα στην αγορά, καθώς και τη μείωση των φορολογικών επιβαρύνσεων για επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα. Αυτά τα μέτρα πολιτικής είναι βέβαιο ότι θα οδηγήσουν και στην προσέλκυση μεγάλων ιδιωτικών επενδύσεων, που είναι το άλλο ζητούμενο για τη βελτίωση του επίπεδου της απασχόλησης και των εισοδημάτων.

1. Οι ιδιωτικοποιήσεις ενός αριθμού επιχειρήσεων του δημόσιου τομέα, οι οποίες χρειάζονται γερές στρατηγικές συμμαχίες και μετάγγιση αίματος από τον ιδωτικό τομέα, θεωρείται ένα θέμα πολύ σημαντικό και άμεσης προετεραιότητας για τους οικονομικούς παρατηρητές. Κρίνονται απαραίτητες για να αυξηθεί η χαμηλή παραγωγικότητα σε βασικούς τομείς για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας (τηλεπικοινωνίες, ενέργεια, μεταφορές, τράπεζες) και για να πραγματοποιηθούν νέες μεγάλες επενδύσεις, για την εισαγωγή των σύγχρονων τεχνολογιών και την άνταπυξη της έρευνας και της καινοτομίας. Αναμφίβολα χρειάζονται πιο αποτελεσματική διοίκηση, με σύγχρονα πλέον στάνταρντ, που θα οδηγήσουν μεσοπρόθεσμα και στη μείωση του τελικού κόσοτυς για καταναλωτές, επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Οι ιδιωτικοποιήσεις θα προκαλέσουν έναν ισχυρό άνεμο, όπως εκτιμάται, στο Χρηματιστήριο και θα βοηθήσουν στην προσέλκυση και την αξιοποίηση νέων κεφαλαίων. Οι αποκρατικοποιήσεις αναμφισβήτητα θα διευκολύνουν κατά δεύτερο λόγο την πίεση που θα αισθανθεί η νέα κυβέρνηση από τα ελλείμματα του κρατικού προϋπολογισμού και θα της λύσουν ενδεχομένως τα χέρια για τη μείωση των συντελεστών φορολόγησης κερδών και εισοδημάτων όπως υποσχέθηκε.

2. Πράγματι, η ανταγωνιστικότητα και η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας με υψηλούς ρυθμούς σε βάθος χρόνου προϋποθέτουν τη μείωση των συντελεστών φορολογίας στα κέρδη των επιχειρήσεων και τα φυσικά πρόσωπα. H πλειοψηφία των επιχειρηματιών εκτιμά ότι θα χρειαζόταν μια πιο γενναία (από τα υπεσχημένα), αφαίρεση των σημερινών φορολογικών επιβαρύνσεων -πιθανόν κατά τα πρότυπα της Ιραλνδίας- αλλά κάτι τέτοιο είναι άγνωστο πόσο εύκολα μπορεί να το πραγματοποιήσει κανείς σε μια οικονομία με δημοσιονομικά προβλήματα και μεγάλη παραοικονομία.

3. Αλλωστε, η υπόθεση των Ολυμπιακών Αγώνων εκτιμάται ότι θα δώσει νέα ανοίγματα στους κρατικούς λογαριασμούς (λόγω σημαντικής υπέρβασης δαπανών) και η νέα κυβέρνηση θα πρέπει μέσα στην τετραετία να αντιμετωπίσει και το θέμα της μεταρρύθμισης του συτήματος κοινωνικής ασφάλισης κατά τα πρότυπα των άλλων χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης. H αβεβαιότητα και η ανασφάλεια που επικρατεί τη στιγμή αυτήν στους μισθωτούς και ένα ευρύ ακόμη φάσμα επαγγελματικών ομάδων, αποτελεί τροχοπέδη σε μια πολιτική κοινωνικών συναινέσεων για τις διαρθρωτικές αλλαγές που έχει άμεση ανάγκη η ελληνική οικονομία.

4. Αλλο τεράστιο ζήτημα προτεραιότητας για τη νέα κυβέρνηση είναι η προσέλκυση μεγάλων επενδύσεων από επιχειρηματικά κεφάλαια που δραστηριοποιούνται εκτός ελληνικών συνόρων. Το γεγονός ότι τα δύο τελευταία χρόνια οι εισροές ξένων κεφαλαίων για την πραγματοποίηση ιδιωτικών παραγωγικών επενδύσεων εκμηδενίστηκαν κυριολεκτικά, αποτελεί κατά τους οικονομικούς παρατηρητές μείζον πρόβλημα, τη στιγμή μάλιστα πού η εγχώρια αποταμίευση έχει συσρρικνωθεί σε επικίνδυνα επίπεδα. Εάν δεν υπήρχαν οι ογκώδεις εισροές του Γ΄ ΚΠΣ από τα ταμεία της Ευρωπαϊκής Ενωσης για τα μεγάλα έργα κ.λπ., η ελληνική οικονομία θα είχε υποστεί ήδη ένα πολύ ισχυρό σοκ, θα είχε περάσει στην επώδυνη φάση της οικονομικής ύφεσης και συνεπώς θα είχαν μειωθεί εισοδήματα και θέσεις απασχόλησης, με αλυσιδωτές κοινωνικές συνέπειες. Το αν η Ελλάδα θα αποσπάσει (και πόσα) χρήματα από το Δ΄ ΚΠΣ, είναι εξαιρετικά αβέβαιο και πάντως κανείς δεν θα το γνωρίζει με ακρίβεια έως το 2006. Το πιθανότερο είναι να πάρει, αλλά πολύ λίγα. Το ξένο κεφάλαιο αυτήν τη στιγμή απομακρύνεται από την Ελλάδα και στρέφεται σε άλλες αγορές της Ευρώπης, κυρίως την Τσεχία, την Ουγγαρία, την Πολωνία, τη Σλοβακία κ. ά., χώρες που αυξάνουν λόγω αυτών των επιχειρηματικών επενδύσεων την ανταγωνιστικότητά τους και συνεπώς θα τις βρούμε σίγουρα μπροστά μας. H εικόνα αυτή θα πρέπει κατά τον επιχειρηματικό κόσμο να αλλάξει το ταχύτερο δυνατό. H προσέλκυση ξένων κεφαλαίων και η εισαγωγή ξένης τεχνογνωσίας αναδεικνύεται σε θέμα καθοριστικό για την ανταγωνιστικότητα και τη σύγκλιση της ελληνικής οικονομίας.

5. Στο σημερινό παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον, η θέση μιας οικονομίας και η ευημερία κατά συνέπεια μιας κοινωνίας εξαρτώνται από την οικονομική ανταγωνιστικότητα. Κατά πόσο δηλαδή -συγκριτικά πάντα με τις άλλες χώρες και τις άλλες οικονομίες- μπορεί μια χώρα να προσφέρει προϊόντα και υπηρεσίες σε χαμηλές τιμές, με υψηλή ποιότητα. Κατά πόσο με άλλα λόγια μπορεί να είναι παραγωγική και αξιόπιστη. Από το γεγονός αυτό εξαρτάται η περαιτέρω ανάπτυξη της οικονομίας της, τα κέρδη της, οι επενδύσεις της, οι φόροι που θα συγκεντρώνει, τα εισοδήματα και οι θέσεις εργασίας. Και από την άποψη αυτή η ελληνική οικονομία βρίσκεται δραματικά χαμηλά σε σχέση με τις άλλες ευρωπαϊκές.

6. Κολοσσιαίο θέμα που θα πρέπει να επιλύσει οπωσδήποτε η νέα κυβέρνηση για να πάρει οξυγόνο η ελληνική οικονομία, είναι η διαφθορά του κρατικού μηχανισμού και η αντιπαραγωγική του λειτουργία, η οποία οδηγεί σε πρόσθετα κόστη και σημαντικές απώλειες οικονομικών πόρων. Αυτό που κυριαρχεί σήμερα είναι η γνωστή ανατολίτικη γραφειοκρατία και μια απίστευτη πολυνομία που αναιρεί η μία διάταξη την άλλη. Ποιος επενδυτής μπορεί να ρισκάρει κεφάλαια υπό αυτές τις συνθήκες, όταν αλλού του παρέχεται ένα φιλικότερο κλίμα; Μην ξεχνάμε ότι η Ελλάδα θεωρείται -με βάση τα στοιχεία του ΟΟΣΑ- μία απο τις πιο καθυστερημένες δυτικές χώρες, από πλευράς σύγχρονων θεσμών και λειτουργίας του κράτους. Και μία απο τις χώρες που εμφανίζει στον κρατικό μηχανισμό από τους υψηλότερους δείκτες διαφθοράς, σε παγκόσμιο επείπεδο. Κατά κοινή συνείδηση, ο διοικητικός μηχανισμός λειτουργεί με πελατειακούς όρους, σε πάρα πολλές περιπτώσεις μάλιστα εις βάρος των πολλών επιχειρήσεων και του πολίτη, για να εξυπηρετήσει τα οργανωμένα συμφέροντα μιας οικονομικής ολιγαρχίας. Το αποτέλεσμα είναι μία πρωτοφανής κατασπατάληση εθνικών πόρων, με ανυπολόγιστες επιπτώσεις στην εξέλιξη της ελληνικής οικονομίας. Οι οικονμικοί παρατηρητές εκτιμούν ότι εάν η νέα κυβέρνηση δεν τολμήσει να σπάσει αυτό το απόστημα, είναι προφανές πως δεν θα μπορέσει να πάει το σκάφος και πολύ μακριά.

7. O κόσμος των επιχειρήσεων και της αγοράς συνδέει άμεσα την ανταγωνιστικότητα και την επιβίωση της ελληνικής οικονομίας τη δεκαετία αυτή, με τη μεταρρύθμιση και την αναβάθμιση της παιδείας. Χωρίς επενδύσεις και νέες δομές στο εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας, θεωρούν ότι είναι αδύνατον να υπάρξουν η απαραίτητη γνώση και εξειδίκευση του ανθρώπινου δυναμικού. Συνεπώς, υπό τις σημερινές συνθήκες της παγκοσμιοποίησης – όπου η αφομοίωση και η προσαρμογή του ανθρώπινου δυναμικού σε νέες τεχνολογίες και εφαρμογές είναι στοιχειωδώς απαραίτητες- προβλέπουν ότι η ελληνική οικονομία θα χάσει και άλλους σημαντικούς πόντους στον διεθνή καταμερισμό της εργασίας. Στο θέμα της παιδείας, ο κόσμος της οικονομίας περιμένει πολλά, ίσως πάρα πολλά και άμεσα, από τη στιγμή που ήταν και στις προεκλογικές προτεραιότητες του σημερινού κυβερνώντος κόμματος. H ποιότητα της υποδομής για την παραγωγή ικανού ανθρώπινου κεφαλαίου στον σημερινό διεθνοποιήμένο κόσμο της γνώσης, της εξειδίκευσης, της ταχύτητας, της επιδεξιότητας και των καινοτομιών, φάνταζει να είναι το άπαν.