ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Στοίχημα η ανάκτηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών στη χρηματιστηριακή αγορά

Αυξημένες είναι οι προσδοκίες που τρέφει, στην ευρεία της έννοια, η ελληνική αγορά, ότι το μετεκλογικό τοπίο, μπορεί να διαμορφώσει νέους όρους για την οικονομία και κατ’ επέκταση και για τη Σοφοκλέους.

Η κυβερνητική αλλαγή που προκύπτει από την κάλπη, αποτελεί ισχυρό παράγοντα, ικανό να δρομολογήσει νέες δυνατότητες και να διαμορφώσει ένα θετικό ισοζύγιο στη λειτουργία του Χρηματιστηρίου.

Είναι γεγονός ότι το X. A., ειδικά μετά τη μεγάλη περιπέτεια του 1999, ερχόμενο αντιμέτωπο με τις ανοιχτές πληγές του έχει κάνει βήματα στην κατεύθυνση της διαφάνειας και της πληροφόρησης των επενδυτών. Τα βήματα αυτά ωστόσο δεν στάθηκαν ικανά να αποτρέψουν τη σποραδική επανάληψη συμπτωμάτων κρίσης, που προκάλεσαν έκνομες συμπεριφορές τα οποία καταδεικνύουν, σε τελευταία ανάλυση, ότι η ελληνική κεφαλαιαγορά, έχει να διανύσει ακόμη πολύ δρόμο, μέχρι να επιτύχει όρους ουσιαστικής ανάπτυξης που θα έχουν αντίκρισμα στην οικονομία.

Τα μείζονα θέματα που έχει να αντιμετωπίσει η νέα κυβέρνηση, σε ό,τι αφορά το Χρηματιστήριο είναι η προετοιμασία και εφαρμογή των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων από τις εισηγμένες επιχειρήσεις, η ψήφιση του Κώδικα Κεφαλαιαγοράς (που δεν έγινε από την προηγούμενη Βουλή για τους γνωστούς λόγους) η προώθηση και εφαρμογή μέσα στα στενά χρονικά περιθώρια που αφήνει ο νόμος (μέχρι τα μέσα Ιουνίου) του νέου Κανονισμού του Χρηματιστηρίου και η στελέχωση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.

Από την αποτελεσματικότητα και την πληρότητα με την οποία θα αντιμετωπιστούν τα θέματα αυτά, θα εξαρτηθούν σε σημαντικό βαθμό τα δεδομένα που θα καθορίσουν τους όρους λειτουργίας του Χρηματιστηρίου. Κατ’ ανάγκην το χρηματιστηριακό τοπίο της «νέας εποχής», θα είναι ελκυστικό, στο βαθμό που τα αντανακλαστικά της νέας κυβέρνησης, οδηγήσουν σε επιλογές που θα υπηρετήσουν τη διαφάνεια, το κύρος και την αποτελεσματικότητα της Σοφοκλέους.

Είναι άλλωστε σαφές, ότι τα ελλείμματα διαφάνειας, η απουσία ενός σύγχρονου και λειτουργικού θεσμικού πλαισίου και οι δυσλειτουργίες των εποπτικών μηχανισμών, ήταν κατ’ εξοχήν οι αιτίες που διαμόρφωσαν ελλειμματικές προϋποθέσεις και προκάλεσαν τα γνωστά προβλήματα των τελευταίων ετών.

Πέραν κάθε αμφιβολίας, η νέα κυβέρνηση θα δώσει σύντομα το στίγμα της για την αγορά, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις θα πρέπει να κινηθεί άμεσα. Κατ’ ανάγκην, λοιπόν, με τον τρόπο με τον οποίο θα κινηθεί ειδικότερα με τις πρώτες της αποφάσεις, θα δώσει και τα διαπιστευτήριά της σε ό,τι αφορά το Χρηματιστήριο.

Οι επενδυτές περιμένουν πολλά από τη νέα κυβέρνηση. Αυτό όμως το οποίο θα πρέπει πρωτίστως να αποδειχθεί στην πράξη, είναι μια σοβαρή και ειλικρινής προσπάθεια αποκατάστασης του κύρους του Χρηματιστηρίου. Είναι αναγκαίο να κερδηθεί εκ νέου το στοίχημα με τους επενδυτές. Να επανέλθει η εμπιστοσύνη. Και γι’ αυτό χρειάζεται ξεκάθαρη πολιτική, διαφάνεια, ανεξάρτητη και αποτελεσματική λειτουργία των θεσμών, προστασία του επενδυτή και θωράκιση της αγοράς από τις έκνομες συμπεριφορές.

Ο ρόλος της Κεφαλαιαγοράς

Στο μείζον θέμα των ΔΛΠ πολύ λίγα πράγματα έχουν γίνει, σχετικά με την προετοιμασία που χρειάζεται, για τις εισηγμένες επιχειρήσεις, τα ελεγκτικά όργανα και τους εποπτεύοντες φορείς.

Ο νέος κανονισμός του Χρηματιστηρίου σύμφωνα με τον νόμο 3152/2003 θα πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή μέχρι τα μέσα Ιουνίου, αφού πρώτα εγκριθεί από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.

Αμεσα θα πρέπει να ψηφιστεί και ο κώδικας της Κεφαλαιαγοράς, ο οποίος ενσωματώνει μεγάλο μέρος της κοινοτικής νομοθεσίας.

Από την άλλη πλευρά, η νέα ηγεσία της E.K. έχει να αντιμετωπίσει μια σειρά νέα προβλήματα που προκύπτουν αφενός από τις αυξημένες αρμοδιότητες που έχει (μετά τον πλήρη διαχωρισμό, σε σχέση με το X.A.) και αφετέρου από τον ρόλο της στο πλαίσιο του σύνθετου θεσμικού (και όχι μόνον) έργου που προωθεί η Ε.Ε.

Ειδικά αυτήν την περίοδο είναι σε εξέλιξη ένας πραγματικός οργασμός σύνταξης οδηγιών από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το σημαντικό όμως είναι ότι με τη νέα μεθοδολογία που έχει υιοθετήσει η Επιτροπή, οι εθνικές επιτροπές Κεφαλαιαγοράς έχουν πλέον συγκεκριμένο και ουσιαστικό ρόλο σε όλα τα στάδια από τη διαμόρφωση μέχρι την εξειδίκευση και εφαρμογή του νομοθετικού έργου.

Και να πούμε, ότι αυτήν τη χρονική στιγμή είναι σε εξέλιξη (σε διαφορετικά στάδια) οι σχετικές διαδικασίες για κρίσιμες οδηγίες που αφορούν τα Ενημερωτικά Δελτία, τις επενδυτικές υπηρεσίες, και την κατάχρηση αγοράς.

Εξασφάλιση των επενδυτών

Από την άλλη πλευρά, το πρόσφατο κρούσμα με τη χρηματιστηριακή εταιρεία Rate Capital, φέρνει στην επιφάνεια νέες πτυχές ενός παλαιού και σύνθετου προβλήματος που θα πρέπει επιτέλους να αντιμετωπιστεί. Πρόκειται για την αξιοπιστία του θεσμού του Χρηματιστηρίου, στον βαθμό, τουλάχιστον, που αναφέρεται σε ένα κρίσιμο και μετέωρο -μέχρι τώρα- θέμα, αυτό της διασφάλισης των επενδυτών έναντι των χρηματιστηριακών εταιρειών.

Δεν είναι δυνατόν, σήμερα, να μην μπορούν να διασφαλιστούν τα χρήματα και οι τίτλοι που χειρίζονται για λογαριασμό των επενδυτών οι χρηματιστηριακές εταιρείες. Και σε κάθε περίπτωση, είναι καιρός να φροντίσουν οι αρχές για να εξασφαλιστεί μία λειτουργική και άμεση δυνατότητα διασταύρωσης του χαρτοφυλακίου που έχουν οι επενδυτές, οιαδήποτε στιγμή και με ηλεκτρονικό τρόπο, απευθείας μέσω του Κεντρικού Αποθετηρίου.

Θα πρέπει επίσης να αντιμετωπιστεί άμεσα η εκκρεμότητα που υφίσταται με το θέμα της επιστροφής ή μη στις χρηματιστηριακές εταιρείες, μέρους των χρημάτων που έχουν συγκεντρωθεί από το επικουρικό και το συνεγγυητικό κεφάλαιο (περίπου 130 δισ. δρχ.).

Ενδεχομένως, θα πρέπει να αναθεωρηθούν οι σκέψεις για επιστροφή κεφαλαίων, καθώς αποδεικνύεται συνεχώς πόσο μεγάλοι είναι οι κίνδυνοι στους οποίους εκτίθενται οι επενδυτές έναντι των AXE. Και σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να επανεξεταστεί το θέμα, με όρους που θα διασφαλίζουν καλύτερα και για μεγαλύτερα ποσά τους ίδιους τους επενδυτές. Αυτό είναι το πρωτεύον…