ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τα πρώτα προβλήματα εφαρμογής των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων

Υστερα από αρκετές βεβιασμένες νομοθετικές ρυθμίσεις και υπουργικές αποφάσεις, αναφορικά με την ημερομηνία έναρξης και τον τρόπο πρώτης εφαρμογής των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων (ΔΛΠ) στην Ελλάδα, η σύγχυση πάνω στο θέμα αυτό συνεχίστηκε με την πρόσφατη δημοσίευση του ν. 3229/2004 (ΦΕΚ 38/10.2.2004). Με το άρθρο 13 αυτού του νόμου προστίθενται στον κωδ. ν. 2190/20 «Περί Ανωνύμων Εταιρειών», μεταξύ άλλων, και ορισμένες διατάξεις που, πέρα από την κακή φραστική και νομοτεχνική παρουσίασή τους (π.χ. κρίσιμες λέξεις ή φράσεις εντός παρενθέσεως ή παραπομπή για εφαρμογή τεχνικού κειμένου μη ενσωματωμένου σε ελληνικό νόμο), υποχρεώνουν τις εταιρείες της χώρας μας να παραβιάσουν βασικούς κανόνες των ίδιων των ΔΛΠ, που οι εταιρείες καλούνται να εφαρμόσουν.

Για παράδειγμα, στον κωδ. ν. 2190/20 προστίθεται άρθρο 143, στην πρώτη παράγραφο του οποίου διαβάζουμε τα εξής:

«1. Οι ετήσιες και περιοδικές οικονομικές καταστάσεις που υποχρεωτικά θα συνταχθούν και θα δημοσιευθούν με βάση τα υιοθετηθέντα από την Ευρωπαϊκή Ενωση Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα, είναι εκείνες που θα καλύπτουν πρωτογενώς (και όχι με την παράθεση συγκριτικών στοιχείων προηγούμενων χρήσεων ή περιόδων) χρήσεις ή περιόδους που αρχίζουν μετά την 31η Δεκεμβρίου 2004».

Δηλαδή, όλες οι εταιρείες που έχουν τις μετοχές τους εισηγμένες στο Χρηματιστήριο και, για τον λόγο αυτόν, υποχρεούνται από την 1.1.2005 να εφαρμόσουν πλήρως τα ΔΛΠ, οφείλουν ωστόσο από το πρώτο τρίμηνο 2005 και εφεξής, να δημοσιεύουν τις οικονομικές καταστάσεις τους (ισολογισμός κ.λπ.), χωρίς τα συγκριτικά κονδύλια της αμέσως προηγούμενης χρήσης ή περιόδου!

Δεν θέλουμε να πιστεύουμε ότι ο συντάκτης της πιο πάνω διάταξης αγνοεί τον θεμελιώδη κανόνα των ΔΛΠ, αλλά και των εθνικών λογιστικών προτύπων σε ολόκληρο τον κόσμο, ότι δηλαδή σε κάθε δημοσιευόμενη οικονομική κατάσταση πρέπει να εμφανίζονται και τα αντίστοιχα συγκριτικά κονδύλια της προηγούμενης τουλάχιστον χρήσης ή περιόδου, εκτός αν γίνεται στις καταστάσεις αυτές ρητή αναφορά ότι αφορούν στην πρώτη διαχειριστική χρήση από τη σύσταση της οικονομικής μονάδας που τις παρουσιάζει.

Φαίνεται ότι κατά τη σύνταξη των νόμων αυτών δεν λήφθηκαν υπόψη τα ακόλουθα διαδικαστικά βήματα μετάβασης από τα εθνικά στα διεθνή λογιστικά πρότυπα, καθώς και οι κρίσιμες ημερομηνίες, όπως ορίστηκαν από το ΔΠΧΠ 1 (Διεθνές Πρότυπο Χρηματοοικονομικής Παρουσίασης Νο1, που αφορά στην πρώτη εφαρμογή των ΔΛΠ):

Μεταβατικός ισολογισμός

Ενας πρώτος ισολογισμός που πρέπει να καταρτιστεί σύμφωνα με τα ΔΛΠ (ή ΔΠΧΠ όπως έχουν μετονομαστεί), είναι ο ισολογισμός ενάρξεως της χρήσης 2004 και μετάβασης από τα εθνικά λογιστικά πρότυπα στα ΔΛΠ. O μεταβατικός αυτός ισολογισμός δεν περιέχει συγκριτικά κονδύλια προηγούμενης χρήσης και δεν υπόκειται σε υποχρέωση δημοσίευσης.

Σε ό,τι αφορά τις εταιρείες που διέπονται από το ελληνικό δίκαιο, η σύνταξη του μεταβατικού αυτού ισολογισμού θα γίνει με κατάλληλες αναμορφώσεις των κονδυλίων του ισολογισμού 31.12.2003, όπως αυτός έχει προκύψει από τα βιβλία που τηρήθηκαν για τη χρήση 2003 με βάση τις ισχύουσες διατάξεις του ν. 2190/20 και άλλων σχετικών νόμων.

Κατά τη διαδικασία των αναμορφώσεων αυτών πρέπει να εφαρμοστούν όλοι ανεξαιρέτως οι μεταβατικοί κανόνες του ΔΠΧΠ 1, προκειμένου ο ισολογισμός ενάρξεως της χρήσης 2004 να αποτελεί μια αποδεκτή βάση εκκίνησης των οικονομικών καταστάσεων που θα καταρτίζονται στη συνέχεια με εφαρμογή του συνόλου ΔΛΠ και των Διερμηνειών τους.

Εξωλογιστική παρακολούθηση

Κάθε εταιρεία που πρόκειται να εφαρμόσει τα ΔΛΠ για πρώτη φορά, είναι υποχρεωμένη, για ολόκληρη τη μεταβατική χρήση 2004, να συνεχίσει να παρακολουθεί τους λογαριασμούς της με βάση την εθνική νομοθεσία (ν. 2190/20 κ.λπ.), προκειμένου να δημοσιεύσει για τελευταία φορά τις ενδιάμεσες και τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις χρήσεως 2004 σύμφωνα με την προϊσχύουσα εθνική νομοθεσία.

Παράλληλα όμως, και με αφετηρία τον ισολογισμό μετάβασης 1.1.2004, πρέπει να υπάρχει μια εξωλογιστική παρακολούθηση των λογαριασμών ισολογισμού και αποτελεσμάτων χρήσεως 2004, με πλήρη εφαρμογή του συνόλου των ΔΛΠ και των Διερμηνειών τους, όπως έχουν υιοθετηθεί και ισχύουν με τον σχετικό Κανονισμό της Ε.Ε.

Συγκριτικά κονδύλια

Η εξωλογιστική αυτή εφαρμογή των ΔΛΠ θα χρειαστεί να γίνει οπωσδήποτε μέχρι την 31.12.2004, προκειμένου να διαμορφωθούν τα τριμηνιαία και τα ετήσια υπόλοιπα των λογαριασμών ισολογισμού και αποτελεσμάτων χρήσεως 2004.

Τα εν λόγω υπόλοιπα θα χρειαστούν, αποκλειστικά και μόνο, κατά την πρώτη δημοσίευση των ενδιάμεσων και των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων της επόμενης χρήσης 2005 σύμφωνα με τα ΔΛΠ, οπότε και θα παρατεθούν ως συγκριτικά στοιχεία της προηγούμενης χρήσης.

Από την 1.1.2005, οι οικονομικές μονάδες που υποχρεούνται ή επιθυμούν να εφαρμόσουν τα ΔΛΠ διακόπτουν οριστικά την εφαρμογή όσων διατάξεων της εθνικής νομοθεσίας (ν. 2190/20 κ.λπ.) έρχονται σε αντίθεση με τους κανόνες των ΔΛΠ και με νέα αφετηρία τα υπόλοιπα του εξωλογιστικού ισολογισμού 31.12.2004, αρχίζει η υποχρέωση πρώτης εσωλογιστικής εφαρμογής των ΔΛΠ.

Οι ενδιάμεσες και οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις της χρήσης 2005, που θα δημοσιευθούν για πρώτη φορά με βάση την πλήρη εφαρμογή του συνόλου των ισχυόντων ΔΛΠ, πρέπει να εμφανίζουν και τα συγκριτικά κονδύλια της αντίστοιχης περιόδου προηγούμενης χρήσης, όπως αυτά θα έχουν διαμορφωθεί εξωλογιστικά κατά τη μεταβατική χρήση 2004.

(1) O κ. K. Αισιόπουλος είναι ορκωτός ελεγκτής λογιστής, σύμβουλος της ΣΟΛ A.E.