ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Πτώση χωρίς τέλος στις τιμές των κατοικιών

Συνολική πτώση που θα προσεγγίσει το 40% αναμένεται να καταγράψουν οι τιμές των κατοικιών κατά μέσο όρο, καθώς κατά το τρέχον έτος, ο ρυθμός της υποχώρησης «τρέχει» με ταχύτητα άνω του 10%, με βάση τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος. Εφόσον προστεθεί και η μέση πτώση της τάξεως του 30% που έχει μεσολαβήσει, τότε από την αρχή της κρίσης στο τέλος του 2008 και μέχρι το τέλος του 2013, η συνολική κάμψη θα είναι της τάξεως του 40%, ενώ ασφαλώς σε πλειάδα περιπτώσεων (ανάλογα δηλαδή με την περιοχή και το είδος του ακινήτου), η μείωση είναι ακόμα μεγαλύτερη.

Το δυσάρεστο για τους ιδιοκτήτες είναι πως όχι μόνο δεν προβλέπεται ανάσχεση της πτωτικής τάσης των τιμών, αλλά δεν αποκλείεται να προκύψει και περαιτέρω επιδείνωση, καθώς, όπως εκτιμούν φορείς της αγοράς, οι μήνες που ακολουθούν μέχρι την ολοκλήρωση του πρώτου εξαμήνου του 2014, θα αποδειχθούν καθοριστικοί για τη μελλοντική πορεία της κτηματαγοράς και ιδίως ως προς το αν υπάρχει περιθώριο σταθεροποίησης και σταδιακής ανάκαμψης. Η θέσπιση του νέου ενιαίου φόρου ακινήτων (ΕΝΦΑ) που συμπεριλαμβάνει στη φορολογητέα ύλη το σύνολο των ακινήτων με ελάχιστες εξαιρέσεις (π.χ. οικόπεδα, αγροτεμάχια, αστικά μη ηλεκτροδοτούμενα διαμερίσματα και κατοικίες), έχει ήδη σημάνει συναγερμό σε δεκάδες χιλιάδες νοικοκυριά, τα οποία θα κληθούν να λάβουν ορισμένες σκληρές αποφάσεις το προσεχές διάστημα, αναφορικά με την πιθανή αναγκαστική πώληση κάποιου ακινήτου τους.

Παλιά διαμερίσματα που πλέον δύσκολα μπορούν να ενοικιαστούν, ημιυπόγεια και υπόγεια στο κέντρο της Αθήνας, εξοχικά που αποκτήθηκαν την τελευταία 15ετία σε παραθαλάσσιες περιοχές και βέβαια οικόπεδα, αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο των υποχρεωτικών αυτών πωλήσεων. Οπως επισημαίνουν μεσιτικά γραφεία, το κενό, αναξιοποίητο και μη ηλεκτροδοτούμενο ακίνητο που πολλοί διαθέτουν και το οποίο μέχρι σήμερα δεν επιβάρυνε τον οικογενειακό προϋπολογισμό, θα βρεθεί λίαν συντόμως προς πώληση. Ηδη σήμερα, πολλοί έχουν ωθηθεί στην υποχρεωτική πώληση ακινήτων τους, προκειμένου να ανταποκριθούν στις δανειακές τους υποχρεώσεις, να αποπληρώσουν κάρτες, να εξοφλήσουν την εφορία, ή να απαλλαγούν από υπέρογκη φορολόγηση, την οποία δεν μπορούν να καλύψουν, λόγω μείωσης του εισοδήματός τους.

Εκ των πραγμάτων, η εξέλιξη αυτή που θεωρείται σχεδόν νομοτελειακή συνέπεια του νέου φόρου ακινήτων, θα προσθέσει ακόμα περισσότερα ακίνητα στο υφιστάμενο απόθεμα των απούλητων ακινήτων, που υπολογίζεται ότι κυμαίνεται μεταξύ 200.000 – 270.000 κατοικιών πανελλαδικά, αριθμός σχεδόν αμετάβλητος καθ’ όλη τη διάρκεια της τελευταίας τριετίας, παρά το γεγονός ότι οι νέες οικοδομές είναι πλέον ελάχιστες, όπως αποδεικνύεται και από τη συνεχή υποχώρηση της ιδιωτικής οικοδομικής δραστηριότητας από το 2007 και μετά. Ενας ακόμα παράγοντας που αναμένεται να ενισχύσει ακόμα περισσότερο την προσφορά, είναι η επικείμενη άρση των πλειστηριασμών για την πρώτη κατοικία. Αν και ακόμα συνεχίζονται οι σχετικές διαπραγματεύσεις, είναι δεδομένου ότι κάποιες χιλιάδες ακινήτων θα εκπλειστηριαστούν, ιδίως αν ληφθεί υπόψη ο αριθμός των δεκάδων χιλιάδων δικαστικών εντολών που έχουν στα χέρια τους οι τράπεζες και δεν μπορούν να εκτελέσουν σήμερα, ακριβώς λόγω της απαγόρευσης που ισχύει.

Οπως λοιπόν αντιλαμβάνεται κανείς, εν μέσω αυτής της διογκούμενης προσφοράς και της σχεδόν ανύπαρκτης ζήτησης, ακόμα και με τιμές ευτελείς, είναι προφανές ότι οι πραγματικές αξίες θα συνεχίσουν να μειώνονται τουλάχιστον μέχρι το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2014. Πρόσφατη έκθεση της Goldman Sachs προβλέπει ότι κατά το 2014, οι τιμές των κατοικιών στην Ελλάδα θα μειωθούν κατά 7%, έναντι πτώσης 11% το 2012 και ανάλογης υποχώρησης κατά το τρέχον έτος. Οπως προκύπτει από την ανάλυση της Goldman Sachs, ένας από τους βασικότερους λόγους για την πρόβλεψη περί χαμηλότερου ρυθμού πτώσης των τιμών από το 2014 και μετά, είναι η αντίστοιχη εκτίμηση για σταδιακή μείωση της ανεργίας. Σύμφωνα με την τράπεζα (αξιοποιώντας και στοιχεία του ΔΝΤ), την περίοδο 2013-2014 προβλέπεται πτώση της ανεργίας κατά μία ποσοστιαία μονάδα. Αντίστοιχα, την περίοδο 2014-2015, η μείωση των ανέργων θα είναι της τάξεως του 1,5%, ενώ την περίοδο 2015-2016, η πτώση θα αγγίξει το 3%.