ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Από 35% έως 70% μειώθηκαν οι τιμές ενοικίων στα καταστήματα

Υποχώρηση που κινείται από 35% έως 70% καταγράφουν οι τιμές των ενοικίων των εμπορικών καταστημάτων στους κεντρικούς εμπορικούς δρόμους της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης από την αρχή της κρίσης το 2008 και μέχρι σήμερα. Είναι τέτοια η απαξίωση των ενοικίων, που πλέον όλο και περισσότεροι ιδιοκτήτες δέχονται την παραχώρηση του ακινήτου τους χωρίς ενοίκιο, αλλά με αντάλλαγμα ένα προσυμφωνημένο ποσοστό επί του τζίρου του καταστηματάρχη. Τέτοιου είδους κινήσεις έχουν καταγραφεί τους τελευταίους μήνες, κυρίως στην Αττική και σε περιπτώσεις ενοικίασης μεγάλων χώρων από εμπορικές αλυσίδες, όπως η Jumbo και η Η&Μ.

Νέες ενοικιάσεις

Τη μικρότερη πτώση στα ενοίκια καταγράφουν τα εμπορικά καταστήματα της Θεσσαλονίκης και η οδός Ερμού, καθώς σε αυτές τις περιοχές, η μείωση κατά τα τελευταία πέντε χρόνια, κινείται μεταξύ 33% (Βασ. Ολγας στη Θεσσαλονίκη) και 42,5% (Εγνατία στη Θεσσαλονίκη), με βάση σχετικά στοιχεία της εταιρείας πιστοποιημένων εκτιμητών GLP Values. Στην Ερμού η πτώση κατά το ίδιο διάστημα ήταν της τάξεως του 40%, καθώς με βάση πρόσφατη έρευνα της εταιρείας παροχής υπηρεσιών συμβούλων ακινήτων Αθηναϊκή Οικονομική, εκπροσώπου στην ελληνική αγορά της Jones Lang LaSalle, οι νέες ενοικιάσεις ανέρχονται σήμερα σε περίπου 130 ευρώ/τ.μ. στην Ερμού, έναντι 220 ευρώ/τ.μ. κατά μέσο όρο το 2008. Αντίστοιχα, στα καταστήματα με μικρότερη εμπορικότητα, το ύψος των ενοικίων έχει υποχωρήσει από τα 130 ευρώ/τ.μ. σε μόλις 40 ευρώ/τ.μ. ήτοι η συνολική πτώση από το 2008 μέχρι σήμερα αγγίζει το 70%.

Φόροι

Οι βασικοί λόγοι για την κατάρρευση των τιμών των ενοικίων στα εμπορικά καταστήματα είναι βέβαια η αντίστοιχη μείωση της κατανάλωσης, που οδήγησε σε δεκάδες χιλιάδες ξενοίκιαστα καταστήματα και σε εξαφάνιση του «αέρα» (άυλη εμπορική αξία). Ταυτόχρονα, οι ιδιοκτήτες κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν την εκτόξευση των φορολογικών επιβαρύνσεων, με τη μορφή των Φόρων Ακίνητης Περιουσίας (ΦΑΠ) και του ειδικού τέλους ηλεκτροδοτούμενων επιφανειών (ΕΕΤΗΔΕ και σήμερα ΕΕΤΑ), πέραν του επί των εσόδων από ενοίκια.

Αν υπολογιστούν και οι συχνές και πολύμηνες καθυστερήσεις ενοικίων από πλειάδα καταστηματαρχών λόγω της κρίσης, προκύπτει ότι στην τσέπη των ιδιοκτητών καταλήγει ένα πολύ μικρό μέρος των συνολικών εσόδων ενός νοικιασμένου καταστήματος.

Σύμφωνα με τους θεσμικούς φορείς της αγοράς, υπολογίζεται ότι το καθαρό όφελος ενός ιδιοκτήτη καταστήματος είναι της τάξεως των 3-4 ενοικίων ετησίως, καθώς μόνο οι φόροι κατοχής ακινήτων έχουν αφαιρέσει περίπου 2-3 ενοίκια ετησίως από τα έσοδα των ιδιοκτητών.

Το γεγονός μάλιστα ότι η νομοθεσία χαλάρωσε υπέρ των ενοικιαστών, επιτρέποντάς τους να αποχωρούν από ένα ακίνητο μόλις 12 μήνες από την υπογραφή του σχετικού συμβολαίου (με αποζημίωση μόλις ενός μήνα), σε συνδυασμό και με το ότι οι φόροι κατοχής δεν προβλέπουν κάποια έκπτωση σε περίπτωση που το ακίνητο είναι ξενοίκιαστο, οδήγησαν τους ιδιοκτήτες στο να αποδέχονται συνεχείς μειώσεις ενοικίων, προκειμένου να διατηρήσουν τον καταστηματάρχη στο ακίνητό τους.

Σταθεροποίηση

Πάντως, σύμφωνα με έτερη έρευνα της Cushman & Wakefield, τον Ιούνιο η πτώση των ενοικίων στην οδό Ερμού στην Αθήνα δεν ήταν μεγαλύτερη του 3% σε 12μηνη βάση, καθώς διαμορφώθηκαν σε 1.980 ευρώ/τ.μ. ετησίως. Πρόκειται για τη μικρότερη υποχώρηση από την έναρξη της κρίσης, δείγμα ότι η σταθεροποίηση της αγοράς βρίσκεται προ των πυλών. Σύμφωνα με την κ. Νίκη Σύμπουρα, επικεφαλής της Proprius, η οποία εκπροσωπεί την Cushman & Wakefield στην ελληνική αγορά, τα ενοίκια των καταστημάτων στους εμπορικούς δρόμους έχουν σημειώσει πτώση που κινείται μεταξύ 40% και 60% από την αρχή της κρίσης μέχρι σήμερα. Η Ερμού εξακολουθεί να ηγείται των εμπορικών δρόμων, ενώ έπονται οι αντίστοιχες οδοί σε Γλυφάδα, Κηφισιά, Κολωνάκι και Πειραιά. Η πτώση στην οδό Κολοκοτρώνη στην Κηφισιά κατά τον τελευταίο χρόνο ήταν της τάξεως του 9,1% σε 1.200 ευρώ/τ.μ. ετησίως. Σταθερά στα 1.800 ευρώ ανά τ.μ. ανά έτος παρέμειναν τα ενοίκια στη Βουκουρεστίου.