ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Κάν’ το όπως η Ολλανδία, η Βρετανία και η Κορέα

Κάν’ το όπως η Ολλανδία, η Βρετανία και η Κορέα

Δεν είναι μόνο η Ελλάδα η χώρα όπου η ταχύτητα είναι άγνωστη έννοια στην απονομή δικαιοσύνης. Ανάλογα προβλήματα είχαν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ολλανδία. Τι έπραξε για να το αντιμετωπίσει; Οχι δεν ανακάλυψε τον τροχό, αλλά απλώς αξιοποίησε τις δυνατότητες των ψηφιακών μέσων. Προχώρησε στην ψηφιοποίηση των δικαστηρίων, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα στα ολλανδικά δικαστήρια να έχουν οπτικοακουστική καταγραφή της δίκης. Το αποτέλεσμα; Σήμερα υπάρχουν υποθέσεις στην Ολλανδία που επιλύονται εντός μερικών ημερών.

Τα βήματα στη δικαιοσύνη και σε οκτώ ακόμη περιοχές παρεμβάσεων που πρέπει να γίνουν στην κατεύθυνση των μεταρρυθμίσεων και επιπλέον τις βέλτιστες πρακτικές που ακολούθησαν άλλες χώρες, υπερβαίνοντας έτσι τις δικές τους οικονομικές κρίσεις εντοπίζει η μελέτη που εκπόνησαν το Ιδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανιών Ερευνών (ΙΟΒΕ) και η The Boston Consulting Group (BCG), με τίτλο «O ρόλος των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας».

Στη μελέτη προτείνονται και πράγματα που για άλλες χώρες μπορεί να είναι αυτονόητα όχι όμως για την Ελλάδα, όπως η ορθολογική ανακατανομή των οργανικών θέσεων των δικαστών και των δικαστικών υπαλλήλων, η επέκταση του ωραρίου των δικαστηρίων στις 5 μ.μ. από τις 3 μ.μ. σήμερα, η μείωση του χρόνου των δικαστικών διακοπών και η μείωση των επιτρεπόμενων αναβολών. Σε ό,τι αφορά το φορολογικό σύστημα η μελέτη εστιάζει κυρίως στην ανάγκη αυτό να είναι σταθερό και φιλικό προς τους επενδυτές, αλλά και αποτελεσματικό ως προς την είσπραξη των φορολογικών εσόδων. Υπόδειγμα αποτελεί το Ηνωμένο Βασίλειο το οποίο το 2010 προχώρησε σε ριζική μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος, μειώνοντας τον εταιρικό φόρο στο 23%, δαπανώντας 1 δισ. ευρώ για την ενίσχυση των φοροεισπρακτικών μηχανισμών και προωθώντας διακρατικές συμφωνίες για την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των φορολογικών υπηρεσιών. Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα κατάφερε να μαζέψει 2 δισ. ευρώ.

Εάν το φορολογικό σύστημα είναι η μία μεγάλη «πληγή» της οικονομίας, το ασφαλιστικό είναι η άλλη. Κύρια πρόταση της μελέτης είναι η ενίσχυση της ανταποδοτικότητας του συστήματος και ως βέλτιστη πρακτική αναφέρεται αυτή της Σουηδίας που εφαρμόστηκε το 1998. Το σύστημα στη σκανδιναβική χώρα προβλέπει μεικτή συνεισφορών εργοδοτών-εργαζομένων που αντιστοιχεί στο 18,5% των αποδοχών των εργαζομένων. Από αυτές το 16% είναι ανταποδοτικές, ενώ το 2,5% κατατίθεται σε προ-κεφαλαιοποιητικό συνταξιοδοτικό ταμείο. Η κυβέρνηση είναι αυτή που διαπραγματεύεται με τα ιδιωτικά αμοιβαία κεφάλαια στα οποία θα επενδυθούν οι εισφορές ώστε να είναι μεγαλύτερη η διαπραγματευτική ισχύ και να επιτυγχάνονται οικονομίες κλίμακος. Οι ασφαλισμένοι μπορούν να αλλάξουν αμοιβαίο κεφάλαιο, απλώς επωμίζονται αυτοί το κόστος.

Καθοριστικό ρόλο στο πρόβλημα βιωσιμότητας του εγχώριου ασφαλιστικού συστήματος διαδραματίζει η ανεργία και κυρίως η νεανική. Στη μελέτη αναφέρεται ως βέλτιστη πρακτική στην καταπολέμηση της νεανικής ανεργίας της Κορέας, η οποία θέσπισε φοροαπαλλαγές για εταιρείες που προσλάμβαναν νέους. Βεβαίως, ένας από τους λόγους της καταπολέμησης της ανεργίας στην Κορέα, ο οποίος δεν αναφέρεται στη μελέτη, είναι ότι πολλές πολυεθνικές εταιρείες δημιούργησαν εκεί παραγωγικές μονάδες. Η μελέτη προτείνει ακόμη το παράδειγμα της Δανίας, όπου ο άνεργος που λαμβάνει επίδομα ανεργίας μπορεί να αρνηθεί προσφερόμενη εργασία μόνο μια φορά. Εάν αρνηθεί δεύτερη φορά, τότε παύει να δικαιούται επιδόματος ανεργίας.

Η γραφειοκρατία η οποία αποτρέπει την επιχειρηματικότητα και παράλληλα θρέφει τη διαφθορά στη δημόσια διοίκηση αποτελεί επίσης κεντρικό πεδίο για τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων. Στη Σιγκαπούρη το πρόβλημα αντιμετωπίστηκε με την ίδρυση του Bizfile και της πλατφόρμας eService24 για 284 ηλεκτρονικές υπηρεσίες. Η καταχώρηση μιας εταιρείας γίνεται μέσα σε 15 λεπτά. Η πλήρης ηλεκτρονικοποίηση των διαδικασιών αποτελεί τη βασική λύση και στις κρατικές προμήθειες, κάτι που ήδη έχει ξεκινήσει στην Ελλάδα.

Τέλος, πέραν της μείωσης της γραφειοκρατίας στις εξαγωγικές διαδικασίες, με τις μεταρρυθμίσεις σε αυτόν τον τομέα να εφαρμόζονται ήδη σταδιακά, η μελέτη φέρνει ως παράδειγμα την Αυστραλία. Εκεί έχει ιδρυθεί η Επιτροπή Εξαγωγών με στόχο την προώθηση των προϊόντων της χώρας, ενώ παρέχεται και χρηματοδότηση στους εξαγωγείς, μέσα όμως από αυστηρές διαδικασίες αξιολόγησης των επιδόσεών τους.