ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Πώς διαμορφώθηκαν οι αποδοχές την τριετία 2011-2013

Πώς διαμορφώθηκαν οι αποδοχές την τριετία 2011-2013

Ο μέσος μισθός που μπορεί να εξασφαλίσει ένας εργαζόμενος στον ιδιωτικό τομέα είναι 959 ευρώ καθαρά. Εκτός και αν δεν βρει δουλειά με 8ωρο, οπότε θα πρέπει να συμβιβαστεί με μια θέση μερικής απασχόλησης η οποία πλέον αποφέρει –κατά μέσο όρο– 372 ευρώ αν αφαιρεθούν οι κρατήσεις για τις ασφαλιστικές εισφορές. Μέσος μισθός στον ιδιωτικό τομέα; 1.050 ευρώ μεικτά ή 826 ευρώ καθαρά. Πόσος ήταν στο τέλος του 2011; 1.421 ευρώ μεικτά ή 1.101 ευρώ καθαρά. Μέσα σε δύο χρόνια, η μείωση ήταν της τάξης του 20% περίπου.

Είναι οι αποδοχές που άφησε πίσω της η τριετής κρίση όπως αποτυπώνονται από τα στοιχεία του ΙΚΑ. Μέσω των Αναλυτικών Περιοδικών Δηλώσεων (ΑΠΔ) που στέλνουν οι εργοδότες στο μεγαλύτερο ασφαλιστικό ταμείο της χώρας, γίνεται, σε μηνιαία βάση, «απογραφή» όχι μόνο των ασφαλισμένων, αλλά και των αποδοχών που αυτοί δικαιούνται να λαμβάνουν. Οι «χρονοσειρές» που τηρεί το ΙΚΑ δείχνουν ότι η μείωση των μισθών δεν έχει σταματήσει. Το διάστημα Δεκεμβρίου 2012 – Οκτωβρίου 2013 (σ.σ. τα στοιχεία του Οκτωβρίου είναι και τα πιο πρόσφατα) ο μέσος μισθός των εργαζομένων πλήρους απασχόλησης μειώθηκε περαιτέρω κατά 6%, ενώ «καθίζηση» υπέστησαν οι μέσες αποδοχές των εργαζομένων μερικής απασχόλησης σημειώνοντας κάμψη 15,17% μέσα σε ένα 10μηνο. Γιατί συνεχίζεται η μείωση;

1. Εργαζόμενοι πλήρους απασχόλησης αντικαθίστανται από εργαζομένους μερικής απασχόλησης.

2. Απολύονται παλαιότεροι και υψηλότερα αμειβόμενοι και αντικαθίστανται από νεότερους και φθηνότερους.

3. Λήγουν επιχειρησιακές ή κλαδικές συμβάσεις, με αποτέλεσμα να σταματούν να καταβάλλονται επιδόματα ή να συμφωνούνται χαμηλότεροι μισθοί μεταξύ των εταίρων.

Από το 2011, έτος που πέρασαν οι περισσότερες αλλαγές στα εργασιακά (μείωση κατώτατου μισθού της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας στα 586 ευρώ μεικτά, θέσπιση ακόμη χαμηλότερου μισθού 511 ευρώ για τους νέους κάτω των 25 και αλλαγή προς το χειρότερο των κλαδικών και επιχειρησιακών συμβάσεων), οι μειώσεις στις μέσες αποδοχές έχουν αποτυπωθεί ως εξής:

–  Ο μέσος μισθός για τον εργαζόμενο σε κοινή επιχείρηση πλήρους απασχόλησης μειώθηκε από τα 1.442,59 ευρώ τον Δεκέμβριο του 2011 στα 1.256,94 ευρώ μεικτά τον Οκτώβριο του 2013. Η μείωση έχει φτάσει ήδη στο 12,86%.

–  Στη μερική απασχόληση, ο μέσος μισθός ήταν 613,05 ευρώ τον Δεκέμβριο του 2011 και έχει φτάσει πλέον στα 446 ευρώ, που σημαίνει ότι έχει μειωθεί κατά 27,14%.

–  Αν η σύγκριση γίνει με βάση τις μέσες αποδοχές, τότε η πτώση διαμορφώνεται στο 26%. Οι μέσες αποδοχές τον Δεκέμβριο του 2011 ήταν 1.421 ευρώ και τον Οκτώβριο του 2013 1.050 ευρώ.

Οι «τυχεροί» που εξακολουθούν να έχουν μια θέση εργασίας στον ιδιωτικό τομέα είναι 1.683.555. Τόσοι είναι οι ασφαλισμένοι που εμφανίζονται στις αναλυτικές περιοδικές δηλώσεις. Το ότι αναγράφονται τα στοιχεία τους στις ΑΠΔ δεν σημαίνει και ότι έχουν εισπράξει τον μισθό τους. Εμφανίζονται ως ασφαλισμένοι στα αρχεία του ΙΚΑ, καθώς κάποιος εργοδότης δήλωσε το ονοματεπώνυμό τους στις αναλυτικές περιοδικές δηλώσεις. Μάλιστα, ο αριθμός των ασφαλισμένων εμφανίζεται να έχει αυξηθεί τους τελευταίους μήνες. Εχει και αυτό την εξήγησή του: η μη δήλωση εργαζομένου στην ΑΠΔ επιφέρει πρόστιμο 10.550 ευρώ, με αποτέλεσμα οι εργοδότες να μη ρισκάρουν πλέον τόσο όσο στο παρελθόν. Κάπως έτσι, ο αριθμός των ασφαλισμένων από 1.568.519 τον περασμένο Ιούλιο αυξήθηκε στα 1.683.555 άτομα τον Οκτώβριο του 2013. Ο αντίστοιχος αριθμός τον Δεκέμβριο του 2011 ήταν 1.541.423 άτομα. Πρόκειται για τον συνολικό αριθμό των εργαζομένων που απασχολούνταν τόσο στις κοινές όσο και στις οικοδομικές επιχειρήσεις.

Υπάρχει και άλλο εντυπωσιακό εύρημα: η κατακόρυφη αύξηση μέσα σε λίγους μήνες του αριθμού των μερικώς απασχολουμένων. Από 334.404 τον Ιούλιο του 2013, αυξήθηκαν σε 433.718 τον Οκτώβριο του 2013. Ή οι εργοδότες αποφάσισαν να καλύψουν τις ανάγκες τους απασχολώντας κόσμο για 3-4 ώρες ημερησίως ή προτίμησαν να εμφανίσουν τους όποιους ανασφάλιστους απασχολούσαν στις επιχειρήσεις τους στις ΑΠΔ –για να αποφύγουν το πρόστιμο που προαναφέρθηκε– με το μικρότερο δυνατό κόστος.

Ανδρες και γυναίκες

–  Για τους 712.418 άνδρες που είχαν δουλειά με 8ωρο τον Οκτώβριο του 2013, ο μέσος μισθός διαμορφωνόταν στα 1.357,2 ευρώ. Για τους 176.467 εργαζομένους γένους αρσενικού με μερική απασχόληση οι αντίστοιχες αποδοχές ήταν 447,31 ευρώ, με αποτέλεσμα οι μέσες αποδοχές των ανδρών, να διαμορφώνονται τελικώς στα 1.177,15 ευρώ μεικτά. Τον Δεκέμβριο του 2011, οι μέσες αποδοχές (τακτικές, υπερωρίες, bonus, αμοιβές από άλλες απασχολήσεις κ.λπ. πλην επιδομάτων αδείας και δώρων) για τους άνδρες ήταν 1.613,66 ευρώ. Που σημαίνει ότι οι άνδρες έχασαν το 27% των μεικτών αποδοχών τους μέσα σε μία διετία.

–  Για τις 548.374 γυναίκες 8ωρης απασχόλησης, ο μέσος μισθός ανήλθε τον περασμένο Οκτώβριο στα 1.126,7 ευρώ. Που σημαίνει ότι οι γυναίκες εμφανίζονται να έχουν μισθό κατά 17% χαμηλότερο έναντι των ανδρών. Στη μερική απασχόληση, τα πράγματα εμφανίζονται πιο ισορροπημένα, καθώς και οι γυναίκες κινούνται στα επίπεδα των 446 ευρώ. Οι μέσες αποδοχές ανήλθαν στα 909 ευρώ. Τον Δεκέμβριο του 2011, οι μέσες αποδοχές ήταν 1.212,23 ευρώ, με την πτώση σε αυτά τα δύο χρόνια να διαμορφώνεται στο 25%.