ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Οδηγός επιβίωσης με τον «αναθεωρημένο» ΕΝΦΙΑ για τα 6,1 εκατ. φορολογούμενους

10s3enfia

Σε 1.667.000 ιδιοκτήτες, ο λογαριασμός του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) ξεπέρασε τα 500 ευρώ. Αν μάλιστα ληφθεί υπόψη ότι τα ειδοποιητήρια είναι ατομικά –που σημαίνει ότι σε κάθε νοικοκυριό μπορεί να αντιστοιχούν δύο ή και τρία εκκαθαριστικά φόρου– τότε προκύπτει ότι το ένα στα πέντε νοικοκυριά της χώρας εκλήθη να πληρώσει πάνω από 1.000 ευρώ εξαιτίας των ακινήτων που έχει στην κατοχή του.

Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών και μέσω αυτής το Μέγαρο Μαξίμου, ενημερώθηκαν στις αρχές της προηγούμενης εβδομάδας για τον «λογαριασμό» του ΕΝΦΙΑ.

Πρόκειται για τα ποσά που βεβαιώθηκαν σε συνολικά 6,145 εκατομμύρια φυσικά πρόσωπα και περίπου 43.000 νομικά πρόσωπα. Το συνολικό ποσό ανήλθε στα 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ εκ των οποίων τα 3,05 δισ. ευρώ αντιστοιχούν στα φυσικά πρόσωπα και τα 450 εκατομμύρια ευρώ στις επιχειρήσεις. Πάνω από 700 εκατ. ευρώ ήταν ο συμπληρωματικός φόρος που καταλογίστηκε σε ιδιοκτήτες με περιουσία άνω των 300.000 ευρώ.

Εχοντας τον λογαριασμό στα χέρια της και με δεδομένες τις αντιδράσεις για την υπερφορολόγηση των ιδιοκτητών με τα οικόπεδα εκτός αντικειμενικού συστήματος, η κυβέρνηση καλείται πλέον να βρει τη «χρυσή τομή», καθώς από τη μια θα πρέπει να εκτονώσει τις αντιδράσεις της κοινής γνώμης και από την άλλη θα πρέπει να επιτύχει τον δημοσιονομικό στόχο που έχει εγγραφεί στον προϋπολογισμό του 2014. Ηδη ανακοινώθηκε η αναβολή πληρωμής της 1ης δόσης για το τέλος Σεπτεμβρίου και η χρήση των αξιών του 2013 για τον υπολογισμό του φόρου στα ακίνητα εκτός συστήματος αντικειμενικών αξιών. Στις εβδομάδες που ακολουθούν, οι νομικές υπηρεσίες θα αναλάβουν να συντάξουν τη σχετική τροποποίηση του νόμου, ενώ θα γίνει νέα εκκαθάριση για εκατομμύρια ιδιοκτήτες.

Από τον ΕΝΦΙΑ το Δημόσιο προσδοκά έσοδα 2,65 δισεκατομμυρίων ευρώ. Παρά την «απόσταση» των 850 εκατομμυρίων ευρώ (είναι η διαφορά ανάμεσα στα 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ που έχουν βεβαιωθεί αρχικά με τα 2,65 δισ. ευρώ που πρέπει να εισπραχθούν) η ανησυχία για το αν τελικώς θα υπάρξει «τρύπα» στον προϋπολογισμό είναι διάχυτη για τους ακόλουθους λόγους:

1. Κατά τον αρχικό καταλογισμό του φόρου, δεν ελήφθησαν υπόψη οι εκπτώσεις που προβλέπει η νομοθεσία. Ιδιοκτήτες με οικογενειακό εισόδημα έως 9.000 ευρώ δικαιούνται έκπτωση φόρου 50% εφόσον η συνολική επιφάνεια των κτισμάτων που έχουν στην κατοχή τους δεν υπερβαίνει τα 150 τετραγωνικά μέτρα. Αν μάλιστα οι ιδιοκτήτες αυτοί είναι πολύτεκνοι ή έχουν ποσοστό αναπηρίας άνω του 80%, ο νόμος του ΕΝΦΙΑ προβλέπει πλήρη απαλλαγή από τον φόρο. Η δημοσιονομική επίπτωση από αυτή την πρόβλεψη δεν έχει εκτιμηθεί. Οι ιδιοκτήτες που πληρούν τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια χάνουν την απαλλαγή μόνο αν εμφανίζονται με αρρύθμιστες οφειλές σε εφορία ή ασφαλιστικά ταμεία.

2. Το αρχικά βεβαιωθέν ποσό περιλαμβάνει τους φόρους που καταλογίστηκαν τόσο εξαιτίας των λαθών που έκαναν οι φορολογούμενοι κατά τη συμπλήρωση του Ε9 όσο και τις διαφορές φόρου εξαιτίας του ότι σε πολλές περιπτώσεις ο φόρος υπολογίστηκε βάσει «παραδοχών» που έκανε από μόνο του το υπουργείο Οικονομικών. Πολλά παράπονα υπάρχουν και από τους ιδιοκτήτες ημιτελών ακινήτων καθώς σε αυτά δεν εφαρμόστηκε ο μειωτικός συντελεστής που προβλέπει ο νόμος. Αυτοί οι πρόσθετοι φόροι θα διαγραφούν από τη στιγμή που οι φορολογούμενοι θα ζητήσουν νέα εκκαθάριση του φόρου διορθώνοντας –ηλεκτρονικά– το Ε9 μέχρι τις 30 Νοεμβρίου.

3. Η προωθούμενη «διόρθωση» από την κυβέρνηση του νόμου προκειμένου να μειωθούν οι αξίες στα ακίνητα εκτός συστήματος αντικειμενικών αξιών, θα έχει και αυτή πολύ μεγάλο δημοσιονομικό αντίκτυπο, καθώς από τη μια θα μειωθεί ο φόρος ανά ακίνητο και από την άλλη θα περιοριστούν οι υπόχρεοι σε καταβολή συμπληρωματικού φόρου. Οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών ξεκίνησαν από την περασμένη Πέμπτη να κάνουν «προσομοίωση» για να εκτιμήσουν το τελικό άνοιγμα.

4. Το ποσοστό είσπραξης ενός φόρου σπάνια ξεπερνά στην Ελλάδα το 80%, με το υπόλοιπο ποσοστό απλώς να προστίθεται στα ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο. Ειδικά για τον ΕΝΦΙΑ, οι συνθήκες είναι ακόμη πιο δύσκολες καθώς είναι η πρώτη φορά που ο φόρος βεβαιώνεται ηλεκτρονικά, η περίοδος αποπληρωμής είναι πολύ μικρή, ενώ η καταβολή συμπίπτει χρονικά και με άλλες φορολογικές υποχρεώσεις όπως ο φόρος εισοδήματος και τα τέλη κυκλοφορίας. Αν το τελικό ποσό μετά τη διόρθωση των λαθών και τη νέα εκκαθάριση προσγειωθεί κάτω από τα 3 δισ. ευρώ όπως εκτιμάται, τότε ο δημοσιονομικός στόχος είναι πολύ πιθανό ότι δεν θα επιτευχθεί.

Οι «πρωταθλητές» του ΕΝΦΙΑ

Συνολικά 35 άτομα ανακηρύσσονται «πρωταθλητές» του ΕΝΦΙΑ καθώς καλούνται να πληρώσουν φόρους από 200.000 έως και 600.000 ευρώ ο καθένας. Πρόκειται για τους μεγαλοϊδιοκτήτες της χώρας, οι οποίοι θα πρέπει να εισφέρουν στα κρατικά ταμεία πάνω από 15 εκατομμύρια ευρώ. Ακόμη 80 άτομα κατατάσσονται στην κατηγορία αυτών που θα επιβαρυνθούν με 100.000 έως 200.000 ευρώ ο καθένας, πληρώνοντας και αυτοί περισσότερα από 10 εκατομμύρια ευρώ.

Είναι τα ακραία παραδείγματα φορολόγησης που προέκυψαν κατά την τελική εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ. Τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η «Κ» αποκαλύπτουν και το τι εκλήθη να πληρώσει ο καθένας από τα 6,15 εκατομμύρια φυσικά πρόσωπα:

–  Περίπου ο ένας στους πέντε επιβαρύνθηκε συνολικά με ποσά έως 100 ευρώ.

–  Ποσοστό 53,52% των ιδιοκτητών καλούνται να αντιμετωπίσουν φόρους από 101 έως 500 ευρώ.

–  Στην κλίμακα αυτών που θα πληρώσουν πάνω από 500 ευρώ κατατάσσονται 1.667.000 ιδιοκτήτες εκ των οποίων σε 513.000 καταλογίστηκε φόρος άνω των 1.000 ευρώ.

Τα ποσά που αντίκρισαν στα εκκαθαριστικά τους δεν θα τα πληρώσουν όσοι δικαιούνται την έκπτωση φόρου που προβλέπει ο νόμος, όσοι εντόπισαν λάθη τα οποία θα μπορέσουν να διορθώσουν καθώς και όσοι έχουν ακίνητα εκτός συστήματος αντικειμενικών αξιών. Οσοι ανήκουν σε αυτές τις κατηγορίες θα περιμένουν αφενός να ανακοινωθεί η διαδικασία για τη χορήγηση των εκπτώσεων και αφετέρου τη νέα εκκαθάριση του φόρου.

Οι 5 κατηγορίες φορολογουμένων και τι πληρώνουν

Με την αναβολή στην προθεσμία καταβολής της 1ης δόσης για το τέλος Σεπτεμβρίου, τη δέσμευση Χαρδούβελη για χρήση των αξιών του 2013 προκειμένου να υπολογιστεί ο ΕΝΦΙΑ για τα οικόπεδα της περιφέρειας, αλλά και την ανακοίνωση ότι σύντομα θα υπάρξει η απόφαση για τη διαδικασία χορήγησης έκπτωσης φόρου, το σκηνικό για τα 6,15 εκατομμύρια φυσικά πρόσωπα και τα περίπου 45.000 νομικά πρόσωπα που πρέπει να πληρώσουν αλλάζει. Οι φορολογούμενοι, ουσιαστικά, κατατάσσονται σε πέντε κατηγορίες ανάλογα με το τι πρέπει να κάνουν ή τι τους περιμένει από φθινόπωρο:

–  Στην 1η κατηγορία κατατάσσονται αυτοί που έχουν εντοπίσει λάθη κατά την εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ, τα οποία όμως οφείλονται σε δικά τους λάθη ή παραλείψεις. Αν λείπει ο όροφος σε ένα διαμέρισμα, οι προσόψεις κ.λπ., τα στοιχεία θα πρέπει να συμπληρωθούν σωστά μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής, η οποία δεν αναμένεται να ανοίξει πριν από το τέλος του μήνα. Χρονικό περιθώριο για τη διόρθωση των λαθών χωρίς να επιβληθούν πρόστιμα ή προσαυξήσεις, υπάρχει μέχρι τις 30 Νοεμβρίου.

–  Στην 2η κατηγορία ανήκουν αυτοί οι οποίοι καλούνται να πληρώσουν ΕΝΦΙΑ αλλά ταυτόχρονα πληρούν τα κριτήρια για να διεκδικήσουν έκπτωση φόρου 50% ή ακόμη και απαλλαγή. Προϋπόθεση για την έκπτωση του 50% είναι το οικογενειακό εισόδημα να μην ξεπερνάει τις 9.000 ευρώ (κλιμακώνεται ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση), η αθροιστική επιφάνεια των κτισμάτων να είναι μικρότερη από τα 150 τετραγωνικά μέτρα και να μην υπάρχουν οφειλές εκτός ρύθμισης σε εφορία ή ασφαλιστικά ταμεία. Ειδικά για πολύτεκνους και άτομα με αναπηρία άνω του 80% ο νόμος προβλέπει πλήρη απαλλαγή. Για τη διαδικασία χορήγησης της έκπτωσης θα πρέπει να δημοσιευτεί απόφαση από τη Γ.Γ. Δημοσίων Εσόδων και με αυτήν θα καθοριστεί αν θα πρέπει οι δικαιούχοι να κάνουν αίτηση ηλεκτρονικά ή στη ΔΟΥ.

–  Στην 3η κατηγορία κατατάσσονται αυτοί που έχουν ακίνητο στο όνομά τους, το οποίο είναι εντός σχεδίου αλλά εκτός αντικειμενικού συστήματος. Γι’ αυτά τα ακίνητα θα υιοθετηθεί με νόμο νέα διαδικασία υπολογισμού οπότε οι φορολογούμενοι θα πρέπει να περιμένουν για να εκτυπώσουν το νέο εκκαθαριστικό και το ειδοποιητήριο πληρωμής.

–  Η 4η κατηγορία περιλαμβάνει αυτούς που δεν πληρούν τα κριτήρια ώστε να τύχουν έκπτωσης, δεν έχουν κάνει λάθη στο Ε9 ούτε έχουν ακίνητο για το οποίο θα αλλάξει ο τρόπος υπολογισμού. Αυτοί το μόνο που θα πρέπει να περιμένουν είναι ενδεχόμενη αλλαγή στον αριθμό των δόσεων, κάτι που θα έχει ξεκαθαρίσει μέχρι και τα τέλη Σεπτεμβρίου, που είναι και η νέα ημερομηνία για την πληρωμή της 1ης δόσης.

–  Η 5η κατηγορία περιλαμβάνει ορισμένες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες καλούνται να πληρώσουν αυξημένο ΕΝΦΙΑ αναλογικά με τα έσοδά τους. Οι επιχειρήσεις αυτές δικαιούνται να ζητήσουν αναστολή πληρωμής του φόρου για το 2014. Και οι εταιρείες αυτής της κατηγορίας θα πρέπει να αναμένουν την απόφαση της Γ.Γ. Δημοσίων Εσόδων που θα καθορίζει τη διαδικασία.