ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Οι προϋποθέσεις για χορήγηση περισσότερων δανείων από τις τράπεζες

Οι προϋποθέσεις για χορήγηση περισσότερων δανείων από τις τράπεζες

Σε σταθεροποίηση ή και αύξηση των υπολοίπων δανείων κατά 3% στοχεύουν για το 2016 οι τράπεζες, αν και η καθυστέρηση στην ολοκλήρωση της αξιολόγησης και η διατήρηση της αβεβαιότητας στην οικονομία και τους πρώτους μήνες του 2016 καθιστούν πλέον πολύ δύσκολη την επίτευξή του. Σημειώνεται ότι η επιστροφή σε θετικούς ρυθμούς πιστωτικής επέκτασης είναι το «κλειδί» για την επαναφορά της οικονομίας σε θετική τροχιά. Σύμφωνα με επιτελικά στελέχη τραπεζών, την εφετινή χρονιά θα μπορούσε να επιτευχθεί θετικός ρυθμός πιστωτικής επέκτασης μέχρι και 3% αρκεί να κλείσει γρήγορα η αξιολόγηση, η οικονομία να ανακτήσει τον βηματισμό της, οι κεφαλαιακοί περιορισμοί να χαλαρώσουν και η χώρα να κινηθεί πιο αποτελεσματικά στην προσέλκυση και υλοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων. Αντίθετα, αν συνεχιστούν οι καθυστερήσεις, η οικονομία παραμείνει δέσμια της αβεβαιότητας και το καθεστώς των κεφαλαιακών περιορισμών διατηρηθεί για πολλούς ακόμα μήνες, τότε και το 2016 θα αποτελέσει έτος πιστωτικής συρρίκνωσης και η μείωση του υπολοίπου δανείων μπορεί να διαμορφωθεί σε -3%.

Το 2015 ήταν το πέμπτο έτος συνεχούς πιστωτικής συρρίκνωσης με το υπόλοιπο δανείων να περιορίζεται κατά 3,6% σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2015. Την περυσινή χρονιά, οι συνθήκες επιδεινώθηκαν εκ νέου στο τραπεζικό σύστημα, αποτέλεσμα της ασφυξίας που προκάλεσε στην οικονομία η παρατεταμένη διαπραγμάτευση και η οποία οδήγησε σε νέα μεγάλη φυγή καταθέσεων και εντέλει στην επιβολή κεφαλαιακών περιορισμών. Σημειώνεται ότι σε σχέση με τα επίπεδα του 2010 το υπόλοιπο δανείων των τραπεζών έχει μειωθεί κατά περίπου 53 δισ. ευρώ ή 21% χαμηλότερα της μείωσης του ΑΕΠ, που έχει συρρικνωθεί κατά 25%, και κατά πολύ χαμηλότερο της μείωσης των καταθέσεων (-47%). Σύμφωνα με επιτελικά στελέχη τραπεζών, η επιτυχής ολοκλήρωση της αξιολόγησης θα αποτελέσει το μεγάλο βήμα για την εξομάλυνση των συνθηκών ρευστότητας που είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την αύξηση των χρηματοδοτήσεων των τραπεζών προς την οικονομία. Με την ολοκλήρωση της αξιολόγησης θα βελτιωθεί δραστικά το κλίμα εμπιστοσύνης, τα ελληνικά ομόλογα θα γίνουν και πάλι αποδεκτά από την ΕΚΤ ως εγγυήσεις για την παροχή ρευστότητας στις εγχώριες τράπεζες (περιορίζοντας έτσι σημαντικά την εξάρτησή τους από τον «ακριβό» μηχανισμό έκτακτης ρευστότητας ELA), θα επιτρέψει τη σταδιακή συμμετοχή των ελληνικών ομολόγων στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ και τέλος θα επιταχύνει τις διαδικασίες χαλάρωσης και τελικώς άρσης των κεφαλαιακών περιορισμών.

Εξαιρετικά κρίσιμο είναι και το θέμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Αν η νέα νομοθεσία δώσει μεγαλύτερη ευελιξία στις τράπεζες τότε θα μπορέσουν να προχωρήσουν με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα και ταχύτητα σε αναδιαρθρώσεις επιχειρηματικών δανείων αλλά και στην αντιμετώπιση των αποκαλούμενων στρατηγικών κακοπληρωτών, δηλαδή δανειοληπτών που ενώ είναι σε θέση να εξυπηρετούν τις υποχρεώσεις τους, δεν το κάνουν εκμεταλλευόμενοι την κρίση και το χαοτικό νομοθετικό σύστημα.