ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αναζητείται λύση στο πρόβλημα και μέσω του… τρίτου δρόμου

Αναζητείται λύση στο πρόβλημα και μέσω του… τρίτου δρόμου

ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Το κλειδί για τη συμμετοχή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα βρίσκεται στον στόχο για το πρωτογενές πλεόνασμα. Το ΔΝΤ θέλει να το δει να μειώνεται, καθώς αυτό θα περιόριζε τα μέτρα που ζητάει από τις ελληνικές αρχές, τα οποία αναγνωρίζει ότι είναι επώδυνα. Αλλά και μεσοπρόθεσμα, μια πιο σταδιακή δημοσιονομική προσαρμογή θα περιόριζε τη λιτότητα. Δημοσίως, υποστηρίζει πλέον ότι το 3,5% του ΑΕΠ που προβλέπει το ευρωπαϊκό πρόγραμμα για το 2018 είναι «πολύ φιλόδοξο» νούμερο – και ιδιωτικώς στελέχη του προσθέτουν ότι πρέπει να μειωθεί. Κάτι τέτοιο θα περιόριζε το δημοσιονομικό κενό, που με τον υπάρχοντα στόχο το ΔΝΤ υπολογίζει σε 4-5% του ΑΕΠ. Οι τρέχουσες διαπραγματεύσεις με τους θεσμούς, αντίθετα, εστιάζουν σε μέτρα 3% του ΑΕΠ που «βλέπουν» οι Ευρωπαίοι.

Εν μέσω των ανοιχτών διαπραγματεύσεων στην Αθήνα, εκπρόσωπος του Ταμείου δεν απάντησε στην ερώτηση εάν το ΔΝΤ ζητάει ως πιο ρεαλιστική τη μείωση του στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα που προβλέπεται στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα, αλλά είπε πως είναι μέρος της εξίσωσης: «Πρέπει να βγαίνουν τα νούμερα και αυτό περιλαμβάνει την ελάφρυνση του χρέους, τις δεσμεύσεις και τις υλοποιήσεις από τις ελληνικές αρχές… (Το πρωτογενές πλεόνασμα) είναι κομμάτι των υπολογισμών που περιλαμβάνει κάθε πρόγραμμα».

Προκειμένου να εγκρίνει ένα νέο πρόγραμμα με την Ελλάδα, το ΔΝΤ πρέπει να κρίνει ότι το χρέος της χώρας είναι βιώσιμο. Και αυτό απαιτεί είτε νέα μέτρα από την Ελλάδα είτε μεγαλύτερη ελάφρυνση του χρέους από τους Ευρωπαίους. Ενας μικρότερος στόχος για το πρωτογενές πλεόνασμα θα ήταν ένας… τρίτος δρόμος για να λυθεί το αδιέξοδο. Οπως σημειώνει ο πρώην εκπρόσωπος της Ελλάδος στο ΔΝΤ Θάνος Κατσάμπας, κάτι τέτοιο θα μείωνε το ύψος των μέτρων που ζητάει το Ταμείο, τα οποία ανέρχονται στο 4-5% του ΑΕΠ. Ο κ. Κατσάμπας, πάντως, επισημαίνει πως ακόμη και μία μείωση του στόχου για το πλεόνασμα (και η ελάφρυνση του χρέους που θα τη συνοδεύσει) δεν θα έχει επίπτωση στις ταμειακές ροές της ελληνικής κυβέρνησης μέχρι το 2022.

Συνδυασμός

Η μείωση του στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα θα πρέπει να συνδυαστεί βεβαίως με μεγαλύτερη ελάφρυνση του χρέους ή/και επιπλέον χρηματοδότηση. Και στα δύο οι Ευρωπαίοι εμφανίζονται διστακτικοί. Πηγή της «Κ» σημειώνει, όμως, ότι η χρηματοδότηση είναι διαθέσιμη από το υπόλοιπο της ανακεφαλαιοποίησης των ελληνικών τραπεζών (χρησιμοποιήθηκαν μόλις 5,4 από τα διαθέσιμα 25 δισ. ευρώ). Αλλά και η ελάφρυνση του χρέους μπορεί να διευκολυνθεί από τις ιδιωτικοποιήσεις – μια πηγή εσόδων που δεν έχει αποδώσει τα μέγιστα στο παρελθόν. Οι ιδιωτικοποιήσεις, βέβαια, δεν μειώνουν άμεσα το έλλειμμα. Αλλά αν προχωρήσουν γρήγορα και επεκταθούν στις παραχωρήσεις δημόσιας γης, όπου εκτιμάται ότι υπάρχει μεγάλη προοπτική, τα έσοδα από αυτές θα μειώσουν το χρέος, περιορίζοντας το ύψος της ελάφρυνσής του από τους Ευρωπαίους. Σε μία τέτοια περίπτωση, η πηγή θεωρεί εφικτή τη μείωση του πρωτογενούς πλεονάσματος στο 2,8%-3% του ΑΕΠ, από 3,5% του ΑΕΠ που προβλέπει η συμφωνία με τους Ευρωπαίους.
Η μείωση του πρωτογενούς πλεονάσματος υποστηρίζεται και από την Τράπεζα της Ελλάδος, που θεωρεί ότι θα έρθει συνεπεία της ελάφρυνσης του χρέους. Στην πρόσφατη ομιλία του προς τους μετόχους της, ο διοικητής της ΤτΕ Γιάννης Στουρνάρας τόνισε ότι «η χαλάρωση του τελικού δημοσιονομικού στόχου θα απελευθερώσει πόρους οι οποίοι θα κατευθυνθούν σε επενδύσεις, που θα ενισχύσουν το εγχώριο προϊόν και την απασχόληση».

Τελικά, όμως, και αυτή η λύση θα πρέπει να εγκριθεί από τη Γερμανία. Ο γενικός διευθυντής Στρατηγικής και Διεθνούς Οικονομίας του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών Λούντγκερ Σούκνεχτ βρέθηκε στην Ουάσιγκτον και δήλωσε στην «Κ» άγνοια για μία τέτοια πρόταση του ΔΝΤ. Οπως είπε χαρακτηριστικά, «κανείς δεν έχει αναφέρει το 3,5% του ΑΕΠ ως αμφιλεγόμενο ζήτημα». Μάλιστα, πρόσθεσε ότι είναι μπερδεμένος, καθώς δεν ξέρει τι θέλει το ΔΝΤ. Οπως είπε: «Αν είναι έτσι, τότε γιατί ένα χρόνο πριν επέμενε σε πρωτογενές πλεόνασμα 4,5%;». Οπως εκτίμησε, ο υπάρχων στόχος για το πρωτογενές πλεόνασμα είναι εφικτός.