ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τα κέρδη της κινητής τηλεφωνίας

Οι υψηλοί δείκτες κερδοφορίας σε οποιαδήποτε βιομηχανία υπόκειται σε ρυθμιστικό πλαίσιο, ωθούν τις αρχές να προετοιμάζονται για «καυγά», καθώς τα μεγάλα κέρδη αποτελούν συχνά ενδείξεις συμπεριφοράς που δεν συνάδει με τον υγιή ανταγωνισμό. Αυτό, ωστόσο, δεν συμβαίνει πάντα. Η ρυθμιστική αρχή Oftel θα πρέπει, συνεπώς, να σκεφθεί πολύ προσεκτικά προτού επιβάλλει νέο πακέτο ελέγχου των τιμών στην αγορά κινητής τηλεφωνίας της Βρετανίας.

Σε ενημερωτικό έγγραφο που καταρτίσθηκε στις αρχές του έτους, η Oftel εκτιμούσε ότι η απόδοση απασχολούμενου κεφαλαίου της ηγέτιδας στην αγορά κινητής τηλεφωνίας, Vodafone, ήταν της τάξης του 60%-70% για την πενταετία 1994-1999. Η Oftel άφηνε να εννοηθεί ότι τα θεαματικά αυτά στοιχεία θα μπορούσαν να αποτελούν ένδειξη υπερβάλλουσας δύναμης στην αγορά.

Τα αποτελέσματα της εταιρείας, που δόθηκαν στη δημοσιότητα αυτή την εβδομάδα και δείχνουν κέρδη ρεκόρ για τη Vodafone στη βρετανική αγορά κατά το οικονομικό έτος που έληξε τον φετινό Μάρτιο, ενδέχεται να ενίσχυσαν το συμπέρασμα αυτό. Η Vodafone, όμως, μπορεί απλώς να απολαμβάνει τα οφέλη της πρόωρης εισόδου της στην αγορά και του γεγονότος ότι είναι πιο αποτελεσματική σε σύγκριση με τις τρεις βασικότερες ανταγωνίστριές της.

Αν είναι έτσι, ο περαιτέρω έλεγχος θα είναι επιζήμιος και παράλογος, καθώς η Vodafone, όπως και οι ανταγωνίστριές της, επενδύει αυτή την εποχή σημαντικά κεφάλαια στην επόμενη γενιά κινητής τηλεφωνίας. Οι κεφαλαιουχικές της δαπάνες πέρυσι υπερέβησαν το 80% του λειτουργικού της κεφαλαίου. Τα κίνητρα για μεγάλες επενδύσεις στις νέες τεχνολογίες θα μειωθούν σημαντικά αν οι επιχειρήσεις θεωρήσουν ότι οι ρυθμιστικές Αρχές έχουν επιθετικές διαθέσεις.

Για να γίνει σωστή προσέγγιση, απαιτείται οι Αρχές ν’ ασχοληθούν περισσότερο με τις λεπτομέρειες του ανταγωνισμού, παρά με τα κέρδη ενός εκ των ανταγωνιστών. Ο ελεύθερος ανταγωνισμός, άλλωστε, είναι εκείνος που θα προκαλέσει τη «διάβρωση» των ασυνήθιστα υψηλών αποδόσεων, καθώς οι ανταγωνίστριες επιχειρήσεις ενισχύουν την αποτελεσματικότητά τους και ωθούν προς τα κάτω τις τιμές.

Η ανάλυση της Oftel δεν παρέχει συγκεκριμένες αποδείξεις για κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης στην αγορά ή χειραγώγηση των τιμών. Οι τιμές καταναλωτή έχουν υποχωρήσει τα τελευταία χρόνια. Τα μερίδια στην αγορά είναι μοιρασμένα σχετικά δίκαια, καθώς η Orange και η One2One έχουν επεκτείνει τα δίκτυά τους σε επίπεδα ανταγωνιστικά εκείνων της Vodafone και της BTCellnet. Μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, πέμπτη βασική ανταγωνίστρια εταιρεία αναμένεται να εμφανισθεί, καθώς θα εδραιώνονται τα συστήματα κινητής τηλεφωνίας τρίτης γενιάς.

Η Oftel εκδηλώνει αρκετές ανησυχίες για συγκεκριμένα θέματα, όπως αυτό που αφορά τις τιμές των διεθνών υπηρεσιών περιαγωγής και τις τηλεφωνικές κλήσεις από το ένα δίκτυο στο άλλο. Δικαίως ασχολείται, επίσης, με ζητήματα σχετικά με την τόνωση του ανταγωνισμού, υποστηρίζοντας ανεξάρτητους προμηθευτές υπηρεσιών, οι οποίοι θα μπορούν να αγοράζουν πρόσβαση στα υπάρχοντα δίκτυα.

Η αρχή αυτή οφείλει να συνεχίσει τις προσπάθειές της για εξασφάλιση συνθηκών πραγματικού ανταγωνισμού μεταξύ των τηλεπικοινωνιακών εταιρειών, φροντίζοντας επίσης για την είσοδο νέων παικτών στην αγορά. Αν επιτευχθεί κάτι τέτοιο, θα εκλείψει η ανάγκη ελέγχου των τιμών, ακόμη και στο επίπεδο της χονδρικής πώλησης. Οπως ομολογεί και η ίδια η Oftel, ο έλεγχος των τιμών ποτέ δεν είναι η προτιμότερη εναλλακτική λύση, αφού προέχει ο υγιής ανταγωνισμός. Στη βιομηχανία των τηλεπικοινωνιών, μάλιστα, η διατίμηση ισοδυναμεί με παραδοχή αποτυχίας.

Ο κ. Μίλερ θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να επιτύχει ισορροπία μεταξύ των συμφερόντων του κράτους, που ελέγχει το 38% της Gazprom, και των μικρομετόχων. Θα πρέπει να υιοθετήσει τη διαφάνεια και να δώσει τέλος στις υποψίες περί νεποτισμού και κακής χρήσης του ενεργητικού. Θα πρέπει να εφαρμόσει σύγχρονες λογιστικές μεθόδους και αυστηρές αρχές για τη διάθεση κεφαλαίου. Η παρουσία του κ. Μίλερ μπορεί να διευκολύνει τις ευρύτερες μεταρρυθμίσεις στην αγορά φυσικού αερίου, ανοίγοντας τον δρόμο στο δίκτυο ανεξάρτητων παραγωγών της Gazprom και αυξάνοντας τους εγχώριους δασμούς. Η επίτευξη έστω και μερικών από αυτούς τους στόχους θα ωφελήσει τα μέγιστα τους επενδυτές.