ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ραγδαίες εξελίξεις στην ασφαλιστική αγορά

Κοινή διαπίστωση για όσους παρακολουθούν την εγχώρια ασφαλιστική αγορά, δεν είναι μόνον η προβληματικότητά της, αλλά και η ανεπαρκής εποπτεία. Σε μια περίοδο που το ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό πρόβλημα έχει οδηγήσει σε αδιέξοδο την κυβέρνηση και οι τελευταίες εξελίξεις που σηματοδοτεί η πώληση της Ιnteramericaστη διευρωπαϊκή εταιρεία Eureko, οδηγούν βίαια την ασφαλιστική αγορά σε μια νέα εποχή, όπου κυριαρχούν ο ανταγωνισμός και η μεγέθυνση των επιχειρήσεων, η εξυγίανση της ασφαλιστικής αγοράς προβάλλει επιτακτική περισσότερο από ποτέ.

Την προηγούμενη εβδομάδα, στο Συμβούλιο Εσωτερικής Αγοράς συζητήθηκε Πρόταση Οδηγίας με θέμα την αύξηση των απαιτήσεων περιθωρίου φερεγγυότητας για τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις ζωής και ζημιών.

Η ελληνική πλευρά ζήτησε από το Συμβούλιο την εξαίρεση των μικρών ζημιών των ασφαλιστικών εταιρειών από την εφαρμογή της Οδηγίας, με το επιχείρημα ότι στην Ελλάδα, το 20% από τις εταιρείες που λειτουργούν είναι πολύ μικρού μεγέθους, πρόκειται για οικογενειακές επιχειρήσεις με πολύ μικρή παραγωγή στην πλειοψηφία τους υγιείς, όμως οι επί πλέον απαιτήσεις περιθωρίου φερεγγυότητας θα οδηγήσουν τις επιχειρήσεις αυτές σε αφανισμό και κατά συνέπεια κρίνονται αποτρεπτικές για τη βιωσιμότητά τους. Μια λύση για τις εν λόγω επιχειρήσεις θα μπορούσε να είναι οι συγχωνεύεις, μέσω των οποίων θα δημιουργηθούν μεγαλύτερες και πιο εύρωστες εταιρείες, αν και μέχρι σήμερα οι Ελληνες επιχειρηματίες φαίνεται ότι απορρίπτουν τις λύσεις αυτού του τύπου,.

Σημειώνεται ότι η ελληνική πλευρά, διά της αρμόδιας υφυπουργού Ανάπτυξης κ. Μ. Αποστολάκη, ζήτησε την εξαίρεση των ελληνικών επιχειρήσεων. Σύμφωνα με το ελληνικό αίτημα που έγινε δεκτό, οι μικρές ασφαλιστικές επιχειρήσεις απαλλάσσονται των υποχρεώσεων που θα απαιτούσε η εφαρμογή της Οδηγίας, υπό την προϋπόθεση ότι θα δραστηριοποιούνται αποκλειστικά σε εθνικό τοπικό επίπεδο.

Οι απαιτήσεις που ισχύουν σήμερα για το περιθώριο φερεγγυότητας θεσπίσθηκαν πριν από 20 χρόνια και πλέον, το 1973 στο πλαίσιο της πρώτης Οδηγίας για την ασφάλιση ζημιών και το 1979 στο πλαίσιο της αντίστοιχης Οδηγίας για την ασφάλιση ζωής. Στην εικοσαετία που μεσολάβησε, δεν υπήρξε ουσιαστική μεταβολή των περιθωρίων φερεγγυότητας.

Στόχος των Οδηγιών που προωθούνται είναι η καλύτερη προστασία των ασφαλισμένων μέσω της βελτίωσης των κανόνων. Ενα από τα σημαντικότερα κανονιστικά μέσα για την προστασία των καταναλωτών είναι η υποχρέωση σχηματισμού επαρκούς περιθωρίου φερεγγυότητας, το οποίο λειτουργεί ως πρόσθετο ρυθμιστικό κεφάλαιο πέραν εκείνου που είναι αυστηρά απαραίτητο για την κάλυψη των υποχρεώσεων απέναντι στο κοινό. Ετσι, σε περίπτωση κάμψης της ασφαλιστικής δραστηριότητας και της απόδοσης των επενδύσεων, οι επιχειρήσεις θα διαθέτουν επιπλέον κεφάλαιο, το οποίο ουσιαστικά θα μπορεί να χρησιμεύσει ως «μαξιλάρι ασφαλείας» σε περίπτωση προβλήματος.

Στην πρόταση Οδηγίας που συζητήθηκε, αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι το ισχύον καθεστώς ανταποκρίθηκε στις σχετικές ανάγκες μέχρι σήμερα, όμως το προδιαγραφόμενο περιβάλλον λειτουργίας των ασφαλιστικών εταιρειών ενδέχεται να είναι περισσότερο δυσχερές για διάφορους λόγους και ειδικότερα:

– η ελευθέρωση των ασφαλίστρων ως αποτέλεσμα της εφαρμογής των οδηγιών τρίτης γενιάς για τις ασφάλειες ζωής και ζημιών,

– η έλευση του ευρώ,

– οι συγχωνεύσεις – εξαγορές που αυξάνουν τις πιέσεις στις μικρότερες επιχειρήσεις,

– νέα δίκτυα και μέθοδοι διανομής που θα μειώσουν το κόστος διανομής και τους φραγμούς εισόδου στην αγορά,

– οι μειωμένες αποδόσεις των επενδύσεων (φαίνεται απίθανο ότι οι εξαιρετικά υψηλές επενδυτικές αποδόσεις που επιτεύχθηκαν τα τελευταία 20 χρόνια μπορούν να διατηρηθούν στο σημερινό επίπεδο).

Αξιοσημείωτο είναι ότι στην πρόταση Οδηγίας, και στο άρθρο που αναφέρεται στις επιπτώσεις επί των επιχειρήσεων, σημειώνεται ότι οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις με ετήσιο εισόδημα από ασφάλιστρα κατώτερο των 2 εκατ. ευρώ αντιπροσωπεύουν το 27% των επιχειρήσεων, αλλά αναλαμβάνουν μόνο το 0,15% των συνολικών κινδύνων στον τομέα των ζημιών. Οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις με ετήσιο εισόδημα από ασφάλιστρα μεταξύ 2-20 εκατ. ευρώ αντιπροσωπεύουν το 31% των επιχειρήσεων αλλά αναλαμβάνουν μόνον το 6,4% των συνολικών κινδύνων του τομέα ζημιών.

Και ενώ η πλειοψηφία των εταιρειών κρίνεται υγιής (σύμφωνα με το ελληνικό επιχείρημα), μερικές ημέρες νωρίτερα και συγκεκριμένα στις 22 Μαΐου, η αρμόδια υφυπουργός υπέγραφε την απόφαση δέσμευσης και χαρακτηρισμού ως ασφαλιστική τοποθέτηση περιουσιακών στοιχείων της ARGO Ασφαλιστικής ΑΕΓΑΖ, λόγω προβλεπόμενης «επιδείνωσης της οικονομικής κατάστασης της εταιρείας στις επόμενες οικονομικές χρήσεις». Στην απόφαση μάλιστα γίνεται αναφορά για σωρεία τηλεφωνικών και γραπτών καταγγελιών για μη καταβολή αποζημιώσεων.

Σύμφωνα με την απόφαση (δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης) δεσμεύονται περιουσιακά στοιχεία (ομόλογα, repos, μετοχές, Αμοιβαία Κεφάλαια, τοκομερίδια, ευρωομόλογα κ.λπ.) που είναι διατεθειμένα σε ασφαλιστική τοποθέτηση, με σκοπό τη διασφάλιση των συμφερόντων των ασφαλισμένων στον κλάδο αστικής ευθύνης αυτοκινήτου και στον κλάδο λοιπών ζημιών.